Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800312-51569S7

Date of Document: 2001-06-02

يادداشت اقتصادي انتخابات و اقتصاد سخني با نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري دكتر مسعود نيلي در هفته جاري، كه منتهي به برگزاري هشتمين دوره انتخابات رياست جمهوري خواهد گرديد، علي الاصول، نامزدها حداكثر تلاش خود را در جهت اطلاع رساني عمومي براي جلبآراء مردم به عمل خواهند آورد. آنچه كه تا به حال از سوي اكثر نامزدها در حوزه اقتصاد مطرح شده، بيان كننده رهنمودهاي آنان براي حل مسائل مختلف اقتصادي كشور بوده است. به عنوان مثال: تاكيد بر اهميت اشتغال، افزايش توليد و سرمايه گذاري، ضرورت توسعه سرمايه گذاري بخش خصوصي، كاهش تصدي هاي دولت، توسعه صادرات غيرنفتي و.. و در حوزه هاي سياسي -اجتماعي نيز به لطف پيامدهاي مترتب بر دوم خرداد، همگي بر اهميت آزادي هاي سياسي -اجتماعي و جوان گرائي و در روابط بين المللي بر تعامل مثبت با دنياي خارج از جمله اين موارد است. پرسشي كه مطرح مي شود اين است كه آيا مردم براساس اين رهنمودها مي توانند نامزد دلخواه خود را انتخاب؟ كنند واقعيت آنست كه جامعه ما نه تنها هيچگاه با كمبود رهنمودهائي از اين قبيل مواجه نبوده است، بلكه همواره برخوردار از انبوهي از رهنمودها بوده كه كمتر توانسته در زندگي روزمره مردم، اثر محسوسي داشته باشد. به نظر مي رسد آنچه كه براي انتخاب آگاهانه موردنياز است نه رهنمود بلكه برنامه است. كيفيت مطالب طرح شده از سوي اكثر نامزدها، بيانگر يك واقعيت تلخ در مورد چگونگي شكل گيري انتخاب عمومي در كشور ماست و آن ضعف در ارائه راه حلهاي مشخص براي مشكلات كشور و بسنده كردن به كليات و تلاش در جهت پركردن اين خلاء، يا بعضي از موضوعات ديگر كه داراي جنبه فرعي و يا احساسي است مانند چگونگي برخورد با انتخابات مدارس، تاكيد بر گسترش فوتبال، راه حل براي كنكور دانشگاه ها، مسائل رفاهي مسئولين كشور، انتخاب اعضاي كابينه از بين زنان و موضوعات ديگر از اين قبيل است. هرچند كه فرهنگ عمومي انتخابات، از هفتمين دوره انتخابات رياست جمهوري، به تدريج از سطح كاملا ابتدايي توليد انبوه عكس به سمت محتوي حركت كرد لكن به نظر مي رسد كه ما به طور جدي نيازمند ارتقاي سطح فرهنگ عمومي در اين زمينه هستيم. در كشور ما، معمولا ارزش هاي فردي نامزد ها مانند امانتداري، ساده زيستي، مردمي بودن و... مورد تاكيد قرار مي گيرد كه البته در جاي خود داراي اهميت است، لكن اصلي ترين عنصر كه برنامه رئيس جمهور براي اداره امور است، بسيار كم مورد توجه قرار مي گيرد. كشور ما به طور تاريخي با انبوهي از مشكلات از قبيل، نرخ رشد پائين درآمد سرانه همراه با نوسانات زياد، تورم مزمن، سطح غيرقابل قبول فقر در گروه هايي از جامعه، آسيبپذيري بالاي اقتصاد از نوسانات قيمت نفت، ساختار نامطلوب توليد ناخالص داخلي، نسبت پائين پس انداز و سرمايه گذاري به توليد ناخالص داخلي، حجم بالاي تصديهاي دولت همراه با كارائي پائين، كيفيت نامطلوب خدمات دولتي، بهره وري پائين نيروي كار، اشتغال زائي، هدر رفتن اصلي ترين ثروت ملي كشور، محيط زيست آلوده و تغيير نگران كننده اكوسيستم كشور و بسياري از مسائل ديگر مواجه بوده است. هر يك از نامزدها بايد اعلام كنند كه برنامه شان براي مواجهه با مشكلات ذكر شده؟ چيست چه بخش از مشكلات را از چه طريق و به چه ميزان مي توانند حل؟ كنند برخي از مسائل نيز جنبه كوتاه مدت دارد كه پاسخ هاي صريح و مشخصي را ايجاب مي كند. به عنوان مثال هر يك از نامزدها بايد مشخص كنند كه در طول دوران رياست جمهوري: - چه تغييري در نظام يارانه كشور اعمال خواهند؟ كرد - نظرشان در مورد قيمت انرژي؟ چيست - در مورد عضويت در سازمان تجارت جهاني چه نظري دارند و چه اقداماتي انجام خواهند؟ داد - براي مازاد ارزي كه به نظر مي رسد به شكل غيراقتصادي و غيرمنطقي در حال انباشت است چه برنامه اي؟ دارند - براي كاهش تصديهاي دولت و خصوصي سازي چه برنامه اي ؟ دارند - در مورد كاهش فقر، در طول چهار سال آينده چه اقداماتي انجام خواهند؟ داد بديهي است، ارائه پاسخ به پرسش هاي فوق از ظرفيت و توان يك فرد خارج است و نياز به آن دارد كه نامزد رياست جمهوري، متصل به يك نظام كارشناسي فكري - برنامه اي باشد تا بتواند او را پشتيباني كند و اين چيزي به جز نظام حزبي نيست. ضعف مشاهده شده در محتواي مطالب ارائه شده از سوي نامزدها و عدم ارائه راه حل هاي مشخص براي مشكلات كشور، حاصل مردمسالاري انبوه و غيرمتشكل در مقابل مردمسالاري حزبي است. به هر حال، در مقطع حاضر، تنها سندي كه به صورت قانون درآمده و پاسخ هائي مشخص به بسياري از پرسش هاي فوق را داراست برنامه سوم است. به نظر مي رسد اين امر كاملا ضروري است كه هر يك از نامزدها به طور صريح و مشخص نظر خود را در مورد اين برنامه اعلام كنند و اين ساده ترين كاري است كه مي تواند صورت بگيرد. با توجه به اين كه امكان اصلاح برنامه، پس از انتخابات رياست جمهوري، در سند برنامه پيش بيني شده است، هر يك از داوطلبان بايد اعلام كنند كه چه بخشي از برنامه را، با جديت اجرا خواهند كرد و به دنبال اصلاح چه بخشي از برنامه خواهند رفت. اين مطلب شايد از نظر تاثير بر نتايج انتخابات اين دوره رياست جمهوري، اهميت زيادي نداشته باشد، لكن موجب ارتقاي فرهنگ عمومي در عرصه مهمي مانند انتخابات خواهد شد. شايد لازم باشد براي انتخابات دور بعد، قانوني به تصويب برسد كه نامزدهاي انتخابات را موظف به ارائه برنامه اي با ويژگي هاي توصيف شده در قانون بنمايد و اين شرط اصلي در تاييد شوراي نگهبان در كنار ساير شروط باشد.