Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800312-51565S2

Date of Document: 2001-06-02

گزارشي كوتاه از برگزاري نخستين جشن و بزرگداشت ارحام هنرمندان خانه تئاتر صدر هنرمند پيشكسوت تئاترسال 57 با خاك صحنه در يك ابتكار موثر و با همكاري خانه تئاتر و خانه هنرمندان ايران، نخستين جشن تئاتر ايران در محل خانه هنرمندان و در فضاي باز اين مجموعه بزرگ فرهنگي برگزار شد. يك روز پيش از برگزاري اين مراسم جميله شيخي، هنرمند نام آور سينما و تئاتر به ديار باقي شتافت و آتيلا پسياني (فرزند مرحومه شيخي ) كه از جمله اعضاي موثر هيات مديره خانه تئاتر است، نيز جامه سياه به تن كرده بود. محوطه پارك سبب شد كه هنرمندان و علاقه مندان تئاتر ضمن استفاده از برنامه هاي دلخواه خود با يكديگر به گپ و گفت مشغول شوند. برنامه اصلي روز شنبه گذشته به تجليل از ارحام صدر هنرمند پيشكسوت نمايش اختصاص داشت كه دكتر پرويز ممنون (هنرمند قديمي تئاتر كه گفته مي شد به خاطر ارحام صدر به ايران آمده است ) عزت الله، انتظامي و چند تن ديگر از پيشكسوتان از ويژگيهاي كاري وي سخن گفتند وجايگاه وي در ميان اهل تئاتر را بسيار شاخص و برجسته دانستند. ارحام صدر چهره شناخته شده نمايش كمدي شهر اصفهان است كه در سال 1302 شمسي در محله پاي قلعه بخش چهار اصفهان متولد شد. نخستين نمايش وي با عنوان رفيق ناجنس در دوران تحصيلات دبيرستاني به صحنه رفت و به دليل استقبال فراوان به جاي يك شب، يك هفته بر صحنه وي ماند خود درباره اين نمايش مي گويد: نتيجه نمايش اين بود كه ناجنس نابود مي شود و شاگرد درسخوان ترقي مي كند و دكتر مي شود، در طول نمايش از خودم مطالبي را به صورت في البداهه اضافه مي كردم كه همه ماتشان برده بود كه من اينها را از كجا ياد گرفتم. صدر در سالهاي 1326 و با گردآوردن چند چهره جوان به اجراي نمايشهاي كمدي راديويي روي مي آورد. اين نمايشها به لحاظ موضوع و تم انتقادي مورد استقبال شنوندگان زيادي قرار مي گيرد. به گفته استاد صدر; هربار يكي از شغل ها مورد انتقاد قرار مي گرفت و اين انتقادها به قدري تاثيرگذار بود كه مردم با برنامه تماس مي گرفتند و از او تقاضاي عدم انتقاد از شغلشان را مطرح مي كردند. ارحام صدر در سال 1332 به گروه المپ مي پيوندد و نمايش خسيس مولير را بازي مي كند و پس از جدايي از اين گروه، گروه سپاهان تشكيل و در نهايت صدر خود تصميم به تشكيل گروهي نمايشي با عنوان ارحام مي گيرد. اين گروه حدود سال 13 تئاتر اصفهان را تحت الشعاع خود قرار مي دهد و چنان كه ممنون در همين مراسم عنوان كرد عرف اجراي نمايش در اصفهان يك هفته بود و نويسندگان و كارگردانان مي بايست هر هفته نمايشي تازه مي نوشتند و به صحنه مي آوردند اما با آمدن استاد صدر و حضورش برصحنه و به دليل استقبال بيش از حد مردم يك نمايش وي تا 6 ماه و نه ماه و حتي يك سال بر صحنه مي ماند استاد صدر كه به گفته دكتر ممنون 57 سال بر صحنه تئاتر بوده است، در نوع كمدي خود به تمامي اقشار مردم از پايين ترين تا بالاترين طبقه و حتي مقامات كشوري توجه داشت و لبه تيز انتقادات او تمامي آنها را شامل مي شد. مكتب انتقادي وي حاوي مسايل سياسي هم بود; اجراي نمايش نفت در زمان مرحوم مصدق در اصفهان، خوزستان، تهران كه ماهها بر صحنه بود، نمونه اي شاخص از تئاتر سياسي - انتقادي وي به شمار مي آيد كه صدر در اين نمايش ايفاگر نقش ويليام ناكس دارسي بود. به تعبيري مي توان سبك بازيگري ارحام صدر را منحصر به فرد و با ويژگيهاي خاص خودش به شمار آورد. وي چنان كه دوستان و نمايشگران پيشكسوت و منتقدان تئاتر گفته اند در صحنه هم زندگي كرده و در نقش و شخصيت خويش غرق و غوطه ور است و از طرفي نيز سعي دارد به مخاطبش بفهماند من رضا ارحام صدر هستم يعني نوعي ارتباط نزديك به شيوه تئاتر حماسي برشت و نوعي از بازيگري حسي به شيوه استانيسلاوسكي كه با هم تركيب شده اند. از جمله نكات مهم در شيوه ادامه كار كمدي انتقادي، به خصوص در بازيهاي ارحام صدر استفاده از بداهه سازي است كه از جمله ويژگيهاي نمايشهاي روحوضي ارائه است تركيبي منحصر به فرد با لهجه شيرين اصفهاني، انرژي زياد و استفاده صحيح از آن در طول نمايش، ارتباط موفق و موثر با تماشاچي، ارتباط صحيح و منطقي با بازيگر مقابل، ايجاد لحظات كميك در طول نمايش، هماهنگي كلام و حركات از جمله ويژگيهاي بارز اوست. در حالي كه عزت الله انتظامي بر صحنه بود، از ارحام صدر دعوت شده كه در جايگاه حاضر شود. صدر با حضور در جايگاه و ضمن سپاسگزاري از مراسم بسيار مناسبي كه برايش ترتيب داده بودند، گفت: من خاك پاي مردم ايران هستم و سپس به نقل چند خاطره از دوران بازيگري خود پرداخت. در پايان برنامه گروههاي نمايش خياباني در سطح پارك خانه هنرمندان به اجراي برنامه پرداختند كه با استقبال خوب علاقه مندان و هنرمندان روبه رو شد.