Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800310-51553S1

Date of Document: 2001-05-31

سفر قندهار ساخته محسن مخملباف از پنجره اي گشوده به دنيايي نگاه خوانندگان ديگر... سفر قندهار يك فيلم مستند - داستاني به شكل گزارشي في البداهه و پسامدرن است و همچنين يك فيلم جاده اي زيبا، سفر قندهار فلسفه زيستن را به تصوير كشيده است. سفري كه از عشق مي گويد، از نفي خشونت و جنگ، از دوستي، از رحم و شفقت و... سفر قندهار در عين حال كه فيلمي ساده است، پيچيده نيز هست. مخملباف اين فيلم را براي تماشاگر خاص نساخته، تماشاگر عام هم مي تواند از اين فيلم و از زيبايي هاي زيبايي شناختي اش لذت ببرد. سفر قندهار فيلمي است كه مطمئنا در گذر زمان فراموش نخواهد شد، زيرا تاريخ مصرف ندارد مثل فيلم هامون اثر مهرجويي، زندگي و ديگر هيچ اثر كيارستمي، مسافران بهرام بيضايي و قيصر از كيميايي. شايد خيلي ها بگويند كه ريتم فيلم كند است، اما بايد گفت كه فضا و حال و هواي فيلم، اين كندي را مي طلبد. مخملباف با اين فيلم سعي مي كند وقايع افغانستان را در يك مقطع خاص به تصوير بكشد. فيلم شروع مي شود. تصويري از خورشيدگرفتگي را داريم. عنوان بندي كوتاهي ظاهر عنواني مي شود سفيدرنگ روي زمينه اي سياه رنگ شكل مي گيرد: سفر محسن قندهار، مخملباف، آوايي بومي با يك قطعه شبيه به ساز سي تار به گوش مي رسد. زني روبندش را از روي صورت كنار مي زند و با دوربين صحبت مي كند و بعد تصويرهايي را داريم كه از داخل يك هلي كوپتر گرفته شده و زيرنويس ظاهر مي شود كه به بيننده اطلاعاتي را در مورد جامعه افغانستان مي دهد. يك زن افغانستاني كه مقيم كانادا و خبرنگار است، براي نجات خواهرش به افغانستان مي رود. خواهر اين زن خبرنگار مي خواهد در روزي كه آخرين كسوف قرن بيستم روي مي دهد خودكشي هلي كوپتري كند متعلق به صليب سرخ از روي سر عده اي چادرنشين عبور آوايي مي كند محلي با يك شعر بومي افغاني روي فيلم. چتر بازهايي خود را از هلي كوپتر به بيرون مي اندازند. دختران خردسالي در مدرسه ايستاده اند و به حرفهاي مدير مدرسه گوش مي دهند. زن خبرنگار به زبان انگليسي چيزهايي مي گويد و صحبت هايش را هم روي واكمني كه در اختيار دارد ضبط مي كند. صليبسرخ در حال برگرداندن مهاجرين افغاني به كشورشان است. ما با خانواده اي همراه مي شويم كه مي خواهند به افغانستان برگردند. اكثر صحنه ها مستند يا بازسازي مستند است. مردي افغاني همراه با خانواده اش سوار يك سه چرخه مي شوند و به سمت قندهار حركت مي كنند. زن خبرنگار با پوشش يك زن افغاني با آنها همراه مي شود و در اصل زن خبرنگار بهانه اي مي شود تا ما به افغانستان برويم و آن جا را از نزديك ببينيم. سارقين در بين راه اموال آنها را به غارت مي برند. زن خبرنگار ( نفس ) و خانواده بعد از طي مسافتي طولاني در كوير آن هم با پاي پياده به اولين روستا مي رسند. در آنجا خانواده افغاني تصميم مي گيرند به علت اين كه دزدان اموالشان را ربوده اند به ايران برگردند. زن ناگزير با خاك پسربچه اي، كه از مدرسه اخراج شده است، راهي قندهار مي شود. راه قندهار هموار و ناهموار است و سفر هم براي نفس سفري دشوار. نامهاي شخصيت هاي فيلم سفر قندهار بسيار نمادين و سمبوليك است. نفس، نفس گل، حيات، خاك و... همه اش به زندگي ربط داردو فيلم كاملا رئال است و شكل مستند داستاني دارد. سفر قندهار موسيقي فيلمبرداري زيبا، قوي، دكوپاژ و تدويني حساب شده سفر دارد قندهار مي كوشد خود را به سينماي شاعرانه نزديك كند اما.. پايان فيلم تماشاگر را به حال خود وامي گذارد تا هرگونه كه مي خواهد بينديشد. سفر قندهار فيلمي است كه حتي تماشاگر عادي را هم به تفكر وامي دارد. يك استاد هنرهاي نمايشي در خراسان مي گفت: نمايشي موفق است كه وقتي تماشاگرش از سالن خارج شد با خودش درگير شود و حالا مخملباف با سفر قندهار توانسته در عرصه سينما اين تجربه را با موفقيت پشت سر بگذارد. سفر قندهار فيلمي است كه همه عناصرش در جايگاه خودش قرار گرفته و در عين حال كه نمادي از فلسفه به همراه دارد، اما جنبه انساني اش بيشتر بر فيلم سنگيني مي كند. محسن مخملباف با اين فيلم پنجره اي را به دنيايي ديگر مي گشايد و نگاهي نو ارائه مي دهد. از لحاظ فيلمبرداري حركات دوربين بسيار روان است و تدوينش يكي از بهترين تدوين هايي است كه در اين چند ساله اخير در فيلمهاي ايراني ديده ايم. سفر قندهار فيلمي جاده اي است منتهي با اين تفاوت كه در فيلمهاي جاده اي اكثرا با ماشين سروكار داريم ولي در اين جا با سه چرخه و گاري. سفر قندهار فيلمي است كه در رديف فيلمهاي ارزشمند و ماندگار تاريخ سينماي ايران جاي دارد. عباس خسروجردي