Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800309-51545S2

Date of Document: 2001-05-30

گامي بسوي حل بحرانهاي اجتماعي گفت وگو با دكتر حسيني مشاور امور آسيبهاي اجتماعي سازمان بهزيستي اشاره: عصر تكنولوژي براي جهان سومي ها و كشورهاي در حال توسعه به نوعي سردرگمي به ارمغان آورده و يكي از پيامدهاي آن مشكلات ريز و درشت اجتماعي و خانوادگي است. ديگر كانون خانواده با نصايح پدر بزرگ و مادر بزرگها گرم نمي شود. ديگر چند نسل در كنار يكديگر در خانه اي با حوضي پر از ماهي و گلدانهاي آراسته به شمعداني كه هر كدام پيام آور مهر و دوستي بودند زندگي نمي كنند و حالا ديگر داشتن يك آپارتمان 50 متري وچه بسا كمتر از آرزوهاي جوانان شده، تا زوج جوان با هم در آن به تفاهم برسند! و چه بسا بي تجربگي هايشان و سركشيهاي دوران جواني آنها را به بن بست هاي زندگاني برساند و تا خانواده و بزرگان فاميل مطلع شوند سراز دادگاهها و دادسراها در مي آورند. مشكلات دنياي جديد، نگاه و تلقي نويني را به زندگي مي طلبد، ديگر نمي توان انتظار داشت كه جوانان و خانواده ها به شيوه گذشتگان به حل مسائل خود بپردازند. اين مشكلات مسئولين كشورها را به فكر راه اندازي مراكزي انداخته است كه با خدمات مشاوره اي در زمينه هاي مختلف به كمك مردمي بيايند كه به تنهايي قادر به حل مسائل خود نيستند و بايد افرادي به وسيله اطلاعات و آموخته هاي علمي و اجتماعي خود راه حلهايي كاربردي به آنها ارائه دهند. مراكز مشاوره بهزيستي و صداي مشاور از جمله مراكزي است كه طي سالهاي اخير اقداماتي در اين خصوص انجام داده است. جهت اطلاع بيشتر از نحوه فعاليت اين مراكز گفت وگويي با دكتر سيدحسن حسيني، مديركل پيشين دفتر مشاوره و پيشگيري بهزيستي و مشاور فعلي امور آسيبهاي اجتماعي سازمان بهزيستي انجام داده ايم كه در ادامه از نظرتان مي گذرد. * آقاي دكتر حسيني، در ابتدا اشاره اي به نحوه فعاليت مركز مشاوره داشته باشيد و اينكه صداي مشاور در حل چه نوع مشكلاتي مي تواند به مردم كمك؟ كند - مركز مشاوره و پيشگيري بهزيستي شامل 3 واحد عمده است: - 1 مشاوره - 2 آگاه سازي - 3 واحد پژوهش و رايانه بيشترين فعاليت دفتر در ارتباط با مراكز مشاوره آگاه سازي است كه بحثي پايه اي و مهم است و در جهت ارتقاء فرهنگي جامعه امور پيشگيرانه و مقابله با آسيبها مي تواند بسيار موثر واقع شود. مشاوره تلفني يا صداي مشاور از جمله بخشهايي است كه در جهت كمك به حل مشكلات مردم از فروردين ماه سال 72 در سازمان بهزيستي استان تهران با 2 خطتلفن و 2 مشاور فعاليت خود را آغاز كرده است. در حال حاضر در سراسر كشور 88 مركز مشاوره تلفني وجود دارد كه در استانها پراكنده اند. * مدتي است كه خط تلفني با شماره ( ) 148 براي جوابگويي به مشكلات مردم و ارائه مشاوره راه اندازي شده عليرغم اينكه برخي از مردم با اين شماره ارتباط برقرار كرده و خدمات مشاوره رضايت بخشي كسب كرده اند برخي ديگر از عدم برقراري ارتباط گله دارند. مشكل؟ كجاست - يكي از كارهايي كه در جهت گسترش خدمات تلفني صورت گرفته اختصاص خط 148 است كه در تهران و بقيه استانها در اختيار مردم قرار گرفته است. البته اين خط در تعداد محدودي از استانها راه اندازي نشده، كه با توجه به توافق مخابرات در بقيه استانها نيز داير خواهد شد. در استفاده از اين خط استان تهران پيشگام بوده و در حال حاضر از ساعت 8 صبح تا 10 شب مشاورين جوابگوي مردم هستند و حداقل خط 120 خدمات مشاوره اي ارائه مي دهند. در حال حاضر مشاورين ما از تسهيلات و امكانات كمي برخوردار هستند، سعي شده شرايط بهتري براي آنها فراهم شود. از سال 72 تا به حال پيشرفتهاي خوبي در اين زمينه حاصل شده و اميدواريم كه مردم با اعتماد به اين بخش مشكلات خود را با مشاوران ما در ميان بگذارند. در برخي موارد كارشناسان حقوقي نيز وجود دارند كه مي توانند پاسخگوي مشكلات حقوقي مردم باشند. در حال حاضر در تهران 41 نفر مشاور و 10 خط تلفن وجود دارد كه در شيفتهاي مختلف انجام وظيفه مي كنند. مشكلاتي * كه مردم با آن مواجه هستند بيشتر در چه زمينه هايي؟ است - نوع مشكلات از استاني به استان ديگر متفاوت است. اين مسائل شامل مشكلات زناشويي، مشكلات خانوادگي، مسائل رواني، مسائل مربوط به فرزندان مسائل قبل، از ازدواج و دوران نوجواني است. در اكثر استانها مسائل زناشويي اولين اولويت را داشته است و بقيه اولويتها در استانهاي مختلف متفاوت است. به دليل اينكه اين مراكز مشاوره تلفني خانواده نام دارد. قطعا رويكرد مردم از نظر مسائل خانوادگي است و از ديدگاه جامعه شناسي بالا بودن تعداد مشاورين خانوادگي بدين معنا نيست كه مردم ما فقط مشكل خانوادگي دارند. همچنين بيشترين گروه تماس گيرنده را خانمها تشكيل مي دهند و از بين خانمها، افراد خانه دار تماسهاي بيشتري با ما دارند و اين ممكن است ناشي از تغييرات اجتماعي جامعه باشد و اينكه ما در مسائل خانوادگي دچار يك نوع بحران شده ايم، اين مسائل نهادهاي تربيتي كودكان، آموزش و پرورش و آموزش عالي و نهادهاي فرهنگي ما را كه متكفل حل مسائل تربيتي هستند برآن مي دارد كه قدري عميق تر به مسائل نگاه كنند. ما همچنين مراجعاتي در ارتباط با بزهكاري داريم كه نظر ما و مسئولين را به اين نكته جلب مي كند. آسيبهاي اجتماعي جدي و قابل بررسي هستند و بايد به آنها توجهات لازم بشود. در صورت عدم توجه نوجواناني كه در مراحل اوليه ارتكاب جرم يا بزهكاري هستند، تبديل به مجرماني بزرگتر خواهند شد كه چه بسا اصلاح و حل مشكل آنها دشوار يا غيرممكن شود. * تماس گيرندگان معمولا تا چند بار تلفن مي زنند و آيا مي توانند به مشاوره به صورت حضوري نيز مراجعه داشته ؟ باشند - تعداد تماسهاي افراد با توجه به نوع مشكلي كه دارند متفاوت است و اگر مشكل نياز به صحبت و مشاوره بيشتري داشته باشد برخي اوقات تا ده جلسه نيز تلفني تماس مي گيرند و اگر نياز داشته باشند مي توانند مراجعه حضوري نيز داشته باشند و از خدمات مشاوران ما استفاده كنند. نكته اي كه در اينجا لازم است به آن اشاره اي داشته باشم اين است كه مراكز مشاوره و مشاوران ما تلاش مي كنند تا افراد را نسبت به تواناييهايي كه در وجودشان هست آگاه سازند و اينها به وسيله اين توانمنديها بتوانند بر مشكلات خود فائق آيند. درصورتي كه اين اشخاص همكاري لازم را داشته باشند و از راهنمايي هاي مشاوران با توجه به امكانات و شرايط زندگي خودشان استفاده مشاوره كنند، نتيجه خواهد داد. اما چنانچه تنها عده اي تماس بگيرند و صحبتهايي را داشته باشند بدون توجه به اينكه چگونه در زندگي اين مراحل را پياده كنند مسلما اثري نخواهند ديد و كاري از دست مشاوران ما ساخته نيست. مشاوران ما با توجه به مشكل مراجعه كننده وقت لازم را به آنها اختصاص مي دهند و با دادن كدهايي براي وي، او را راهنمايي مي كنند تا به وسيله اين كدها سريعتر به مسائلش رسيدگي شود. علاوه بر اين خدمات ما همچنين به دنبال اين هستيم كه اگر افرادي در شرايط بحراني قرار داشته باشند، خدماتي به آنها رسانده شود و خطي به نام خط بحران ايجاد شود تا با تماس يا ملاقات سريع مشاورين به افرادي كه در موقعيت هاي بحراني قرار گرفته اند، كمك رسانده شود و بدين طريق از آسيبهايي كه در شرف وقوع هستند تا اندازه اي جلوگيري شود. * به نظر شما آيا مردم، با توجه به فرهنگ سنتي به راحتي مي پذيرند كه به مراكزي نظير مراكز مشاوره مراجعه كنند و مشكلات خود را در ميان بگذارند. - اين يكي از مشكلات كشورهاي درحال توسعه است. زيرا اين كشورها نه آنقدر پيشرفت كرده اند كه همه چيز را در قالب مختص به خود ببينند و نه از تفكرات سنتي جدا شده اند. اجازه بدهيد قدري بيشتر اين موضوع را باز ما كنيم بايد بپذيريم كه در دنيايي زندگي مي كنيم كه روز به روز تخصصي تر مي شود، همانقدر كه به پيشرفت صنعتي و اقتصادي توجه مي شود بايد پايداري خانواده و نظام خانواده نيز مورد توجه قرار بگيرد. مردم بايد بپذيرند كه همه مسائل اعم از مشكلات خانوادگي كه به نظر من مهمترين است را نمي توانند به تنهايي حل كنند. يا اينكه از مسائل خود فرار كنند و يا مدتها به صورت پنهان با آن دست و پنجه نرم كنند. اگر مردم ما بپذيرند كه عده اي وجود دارند كه تخصص و تجربياتي در اين زمينه دارند كه مي توانندبه ياري آنها بيايند و برخي مسائل را كه به نظر لاينحل مي رسد با استفاده از راهنمايي مشاور، متخصصان و كمك خود افراد راحتتر حل كنند، شايد بسياري از آسيبهاي اجتماعي غيرقابل جبران، در مراحل اوليه پيشگيري شود و صدمات كمتري به خانواده ها وارد شود. * برخي معتقدند هزينه نسبتا بالاي مراكز مشاوره براي افراد پر مساله و كم بضاعت مانع از رجوع افراد به اين مراكز؟ مي شود - هزينه مشاوره در مراكز مشاوره بهزيستي براي مشاوره حضوري فردي 700 تومان زن و شوهرتومان 1000 و اگر به صورت گروهي باشدتومان 500است كه فكر مي كنم اين ارقام در مقايسه با هزينه هاي موجود و اهميت رسيدگي به مسائل روحي و تربيتي خيلي زياد نباشد. در حال حاضر 11 مركز در تهران كه در چهار منطقه شمال جنوب شرق و غربمستقر هستند و 96 مركز نيز تا سال 79 در استانهاي مختلف مشغول فعاليت مي باشند كه اميدواريم بتوانيم اين مراكز را توسعه بدهيم. * آيا براي بررسي عميق تر مشكلات گونه بندي و طبقه بندي از مراجعين و مسائل صورت مي گيرد، يا اينكه هر مسئله اي به طور خاص بررسي؟ مي شود - همه تلاش ما اين است كه هر روز دسته بندي دقيقتري از مراجعين داشته باشيم تا براساس آن مشكلات به صورت كارشناسانه تر مورد بررسي قرار گيرد. فرمهايي براساس طبقه بندي و استاندارد بين المللي تهيه شده و همچنين نظام طبقه بندي اختلالات و مشكلات اجتماعي رواني، تدوين شده است. فرمهايي كه مشاوران پر مي كنند مبتني بر اطلاعات شخصي مراجعين و تشخيص ها براساس نظام طبقه بندي است. جزوات آموزشي براي مشاوران درنظر گرفته شده، علاوه بر آن آموزشهاي مداوم و همگاني به آنها داده مي شود. تكميل نظام طبقه بندي در تهران نيز به صورت آزمايشي اجرا شده است. كتابچه هاي آموزشي به نهادها، دانشگاهها و مراكز خصوصي و جاهايي كه درگير مسائل اجتماعي مردم هستند فرستاده شده همچنين است سالانه دو جلسه هم آموزي تشكيل مي شود كه در اين جلسات از هر استان يك مشاور شركت مي كند، هدف ما اين است كه مشاوران تجربيات خود را به يكديگر منتقل كنند و از نظرات اساتيد در ارتباط با حل مسائل اجتماعي بهره ببرند. با * توجه به برخي بحرانهاي اجتماعي در آيا جامعه، فكر نمي كنيد كه مراكز مشاوره بايد گسترش بيشتري در سطح كشور داشته باشند تا مردم بتوانند راحتتر به آنها مراجعه كنند و مسائل خود را در ميان؟ بگذارند - آيين نامه تاسيس مراكز مشاوره خصوصي تدوين شده كه طي آن افراد حقيقي و حقوقي مي توانند در چارچوب اين آيين نامه مراكز مشاوره داير كنند. اخيرا اين آيين نامه به مراكز مختلف بهزيستي ابلاغ شده تا داوطلبين مراجعه كنند و اگر چنانچه واجد شرايط باشند وامهايي نيز به آنها تعلق مي گيرد كه بتواند تا حدودي از لحاظ مالي آنها را پشتيباني كند. درمراكز مشاوره بيشتر ارتقاء كيفي بايد مدنظر باشد تا ارتقاء كمي، اگر بتوانيم تعداد محدودي خدمات درست به مردم ارائه بدهيم به نقطه مطلوبتري خواهيم رسيد. در آخر نكته اي كه لازم مي دانم ذكر شود در ارتباط با خط است. كمبود 148 امكانات مخابراتي منجر به اين شده كه بسياري از عزيزان ما وقتي تماس مي گيرند، گمان مي برند كه كسي گوشي را درحالي برنمي دارد كه زماني كه مشاوران مشغول صحبت با ديگر عزيزان هستند اين افراد پشت خط مي باشند اما صداي زنگ به نحوي است كه تصور اينچنين پيش مي آيد كه اميدواريم مخابرات در آينده امكانات بيشتري براي ما فراهم آورد. * از فرصتي كه در اختيار ما گذاشتيد، سپاسگزارم. گفت و گو ليلا از خاكسار