Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800308-51539S2

Date of Document: 2001-05-29

انتخابات و پايداري سياسي حكومت (بخش آخر ) انتخابات در اصل روندي است كه مردم براي تاثيرگذاري بر محيط و فضاي جغرافيايي از طريق حكومت اقدام مي كنند و در فهم جغرافيايي آن اداره، بازساخت و ترميم فضاي جغرافيايي به بهترين شكل مدنظر است. در هر انتخابي با توجه به موازين پيش گفته مشاركت نقش بسيار مهمي دارد. مشاركت از ديدگاه روانشناختي - اجتماعي، شركت آزادانه يك فرد در يك امر گروهي و اجتماعي است. اصولا مفاهيمي چون دموكراسي، انتخابات و مشاركت اجزاء جدايي ناپذير يك رشته مفاهيم كاربردي هستند كه مباني حكومت مردم سالار را تشكيل مي دهند. فقدان يك حلقه مي تواند باعث تلاشي اين رشته گردد. در مورد مشاركت دو نوع رهيافت كلي وجود دارد. در يك سنت كلي - نظري، مشاركت در سازمانهاي اجتماعي يا سياسي صرفاوسيله اي براي تحقق اهداف ديگر (معمولا علائق جزيي - فردي ) در نظر گرفته مي شود، به اين معني كه هدف اصلي دستيابي به فايده هاي اقتصادي يا قدرت (در معناي ابزار گرايانه ) است. در اين سنت نظري به طور كلي امر اقتصادي تقدم انسان دارد به دنبال حداكثر ساختن فايده هاي مادي و كم كردن زحمات و صدمات است و فعاليت اجتماعي يا سياسي وسيله اي براي تامين نيازها و دستيابي به بهره مندي و رفاه بيشتر مادي لذت است فكري دوم در برگيرنده نظريه هايي است كه به اصالت عمل اجتماعي و اهميت امر سياسي اعتقاد دارند، در اين نظريه مشاركت در فعاليت اجتماعي و سياسي في نفسه هدف محسوب مي شود و از طريق آن توانايي ها و خلاقيت هاي انسان به عنوان موجودي عقلاني و ارتباطجو فعليت مي يابد. در اين نظريه ها مشاركت در سياست و در فعاليت سازمانهاي اجتماعي وظيفه شهروند فعال است و نه صرفا وسيله اي براي تامين نيازها و منافع شخصي يا كسب فايده. فعاليت اجتماعي و سياسي في نفسه فضيلت است و متمايز كننده حيات انساني از ساير اشكال حيات ( ). از 10 نگاه ديگر مشاركت شهروندان در امور اجتماعي و سياسي و حتي اقتصادي جامعه انجام وظيفه اي است كه در قبال حكومت به عهده دارند. در كوتاه مدت هيچ مشاركتي سودآني را نصيب افراد نمي كند، اما در بلندمدت جامعه در يك مدار پويا قرار مي گيرد كه تك تك شهروندان نه تنها خود به وظايف خويش عمل مي كنند، بلكه به عنوان اولين درس زندگي جمعي به فرزندان خود مي آموزند تا در هر امر ملي كه گامي براي تامين منافع ملي باشد شركت نمايند. يكي اززمينه هاي مشاركت در نظام مردم سالار شركت در انتخابات است. انتخابات مقوم سه عنصر سازنده كشور حكومت، مردم و سرزمين است. اصل جدايي ناپذيري مثلث ملت، حكومت و سرزمين ناشي از رابطه اي است كه اراده ملت را به حكومت منتقل مي سازد براي چگونگي اداره سرزمين. همين رابطه در همين حال جدايي ناپذيري سه پديده ملت، حكومت و سرزمين را واقعيت داده و مستحكم مي سازد. در اين رابطه است كه ملت اراده خود را از راه انتخابات به حكومت منتقل مي سازد. براي اداره سرزمين، اين مكانيزم است كه حكومت دموكراسي را واقعيت مي بخشد. به گفته ديگر دموكراسي و انتخابات بهترين وسيله است براي عملي ساختن اثرگذاري اراده ملت بر شيوه كار حكومت در اداره سرزمين، با توجه به اين مكانيزم و با توجه به اصل جدايي ناپذيري ملت، حكومت و سرزمين است كه نمي توان مكانيزم انتخابات را تعطيل كرد. ( ) 11 مهمترين ابزار براي برگزاري انتخابات به شيوه اي صحيح، وجود احزاب و گروههاي سياسي و ترغيب مردم به شركت در انتخابات و نقد عملكرد مديران گذشته است. احزاب و گروههاي ذي نفوذ سازمانهاي اصلي هستند كه در پيكارهاي سياسي مبارزه مي كنند ( ) 12 وجود احزاب رقابت براي حضور در صحنه سياسي را قانونمند مي كند و اين امكان را فراهم مي آورد تا هر گروهي جهت پيروزي با تدوين استراتژي، بهترين برنامه هاي خويش را ارائه نمايد و شهروندان با مشاهده برنامه هاي احزاب اساسا به برنامه هاي آنها راي بدهند. بر همين اساس احزاب را مي توان تشكيلاتي جمعي، اجتماعي دانست كه هر روز در برنامه هاي خود تجديد نظر مي كنند و براي جلب نظر شهروندان كارآمدترين برنامه ها را ارائه مي نمايند. وجود احزاب سياسي و فعاليت آنها در چارچوب قانون يكي از زمينه هاي اصلي ترغيب مردم به شركت در انتخابات است. عامل ديگر نقد عملكرد دوره هاي گذشته مي باشد. شفافيت اطلاع رساني اين امكان را فراهم مي آورد تا شهروندان در جريان ميزان موفقيت احزاب و منتخبين در تحقق وعده هاي انتخاباتي آنها باشند. اگر حزبي يا جريان سياسي توانسته باشد حداكثر موفقيت را در تحقق وعده هاي خويش به دست بياورد بايد اميد به انتخاب مجدد داشته باشد وگرنه با برخورداري از شجاعت سياسي ضمن پذيرش كاستي ها و قصور با تجديد قوا و رفع نواقص به عرصه مبارزات سياسي باز مي گردد. وجود چنين تشكيلاتي اطلاع رساني به شيوه اي كاملا روشن و شفاف را نياز دارد كه به دور از هرگونه غرض سياسي به نقد علمي عملكردها پرداخته نقد شود علمي باعث رفع نواقص گرديده و پايداري سياسي حاصل مي آيد و در نتيجه پايداري سياسي عظمت و شكوه انتخابات انكارشدني نيست. برگزاري سالم جريان انتخابات در يك كشور به عنوان شرط كافي باعث حذف صدمات و خساراتي خواهد شد كه با انتخابات غير سالم ايجاد سالمترين مي گردد نوع انتخابات، انتخاباتي است كه بر پيوند سه ركن مردم، حكومت و سرزمين صحه مي گذارد و براي تقويت آنها مي كوشد. از آنجايي كه بازتاب عمل مديران اجرايي در فضاي جغرافيايي انعكاس مي يابد بنابراين بايد قائل به وجود رابطه بين ميزان رضايت مردم از عملكرد مديران اجرايي و تاثير آن در پايداري سياسي بود. ميزان جلب رضايت مردم عامل مهمي در پايداري سياسي مي باشد. هر قدر مردم از عملكرد مديران اجرايي راضي تر باشند پايداري سياسي مدت زمان طولاني تري برقرار بوده و هر قدر ناراضي تر باشند پايداري سياسي كم دوام تر خواهد بود. سهراب عسگري فامنين پانوشت ها: - 10 اطلاعات سياسي - اقتصادي - شماره 110 مهر 109 و آبان 54 1375 ص - 11 مجتهدزاده - همان - صص 37 - 36 - 12 دو وژره موريس - جامعه شناسي سياسي - ترجمه دكتر ابوالفضل قاضي - انتشارات دانشگاه تهران - 1372 ص 425