Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800229-51470S1

Date of Document: 2001-05-19

بي آبي زاينده رود در 33 سال اخير بي سابقه است اصفهان در انتظار بهره برداري از تونل سوم كوهرنگ ذخيره آب سد زاينده رود به چنان سطحي كاهش يافته كه در تمام مدت بهره برداري از آن سابقه نداشته است گروه شهرستانها: استان اصفهان در يك پديده استثنايي، سال سوم خشكسالي را مي گذراند و بارندگيهاي اخير هم نتوانسته است آب را در زاينده رود جاري سازد. اين مساله صرفه جويي هرچه بيشتر در بخشهاي صنعت، كشاورزي و آشاميدني را ضروري مي سازد كه بي توجهي به آن مشكل ساز خواهد بود. آمار و اطلاعات موجود نشان مي دهد زاينده رود ظرف 33 سال گذشته همچون دوره خشكسالي اخير با بي آبي مواجه نبوده است. برخي خشك شدن زاينده رود را ناشي از انتقال آب اين رودخانه به استان يزد مي دانند در صورتي كه اين تصور درستي نيست. مديرعامل سازمان آب منطقه اي اصفهان در اين زمينه سهم استان يزد در يك دوره 30 ساله از زاينده رود را 75 ميليون مترمكعب ذكر مي كند و مي گويد: در حال حاضر فقط نيم متر مكعب در ثانيه آب به يزد انتقال مي يابد. مهندس شفيعي با تاكيد بر ضرورت تسريع در ساخت و بهره برداري از تونل سوم كوهرنگ و انتقال آب از چشمه لنگان به زاينده رود به عنوان يك اصل احتمال اساسي، بروز يك حالت بحران در تابستان آينده را براي حوزه زاينده رود پيش بيني مي كند و يادآور مي شود: با وجود سخت گيريها، صرفه جويي ها و ساير اقداماتي كه در زمينه استفاده بهينه ومطلوب از آب اين حوزه به عمل آمده باز به ناچار حدود 425 ميليون مترمكعب آب براي مصارف مختلف پايين دست از ذخيره سد استفاده شده. اما تداوم برداشت بي رويه آب سفره هاي زيرزميني را نيز بيش از پيش تهي كرده و بخش عمده اي از قناتها و چشمه هاي داير و مهم حوزه خشك شده و در حال حاضر تنها خاطراتي از ميزان آبدهي آنها در گذشته در اذهان باقيمانده است. از سوي ديگر به نظر مي رسد با وجود كليه كوششهايي كه در زمينه استفاده بهينه و در عين حال حداكثر صرفه جويي در استفاده از منابع فوق العاده آب حوزه در يكي دو سال اخير صورت گرفته، منابع تامين كننده حوزه اعم از سطحي و زير زميني به شدت تضعيف شده است. اكنون كه چند ماه از سال آبي 80 - مي گذرد 1379 نه تنها پاياني از دوره خشكسالي استان اصفهان به چشم نمي خورد بلكه براساس اطلاعات ايستگاه شاخص حوزه زاينده رود در چلگرد، وضعيت بارندگي از سال قبل نيز بدتر شده و اين در حالي است كه تقريبا ذخيره آب سد زاينده رود به مصرف رسيده و به چنان سطحي كاهش يافته كه در تمام مدت بهره برداري از آن، هرگز سابقه نداشته است. درست است كه خشكسالي اخير تجارب ارزنده اي را در ابعاد مختلف آن فراهم آورده، ولي راستي كدامين اين تجارب و با كدام اولويت و از چه زاويه ديدي مي تواند سودمند باشد ودر حال حاضر چه شيوه مديريتي در توزيع آب حوزه مي تواند در عين حال كه حداكثر پاسخگويي به نيازهاي آبي حوزه را دارد، در حدامكان از ويژگي حداقل خسارت نيز برخوردار ؟ باشد مديرعامل سازمان آب منطقه اي اصفهان در اين زمينه با اشاره به اسناد تاريخي مي گويد: واقعيت كمبود آب در منطقه و پذيرش آن به عنوان يك امر انكارناپذير سابقه تاريخي دارد، اما متاسفانه در دهه هاي اخير و بخصوص در دوره مرطوب اين امر به دست فراموشي سپرده شده و در نتيجه مشكلي كه ريشه چند صد ساله دارد، به تدريج به يك معضل و با بروز دوره خشكسالي كنوني به يك بحران منطقه اي تبديل شده است. او مي افزايد: اگرچه سعي شده است با اجراي طرحهاي تونل اول و دوم كوهرنگ ظرفيت و پتانسيل آبهاي سطحي حوزه و در نتيجه توان پاسخگويي به نيازهاي فزاينده به آب افزايش يابد، اما موقعيت استان اصفهان، تمركز صنايع استراتژيك و عمده در آن، سيل مهاجرت و تمركز آنها در نقاط خاصي از حوزه و سرانجام تغيير معني دار در تركيب كشت منطقه و تمايل به سوي كشت هايي كه به آب زياد نياز دارد و همچنين افزايش سطوح زيركشت در دهه هاي اخير وانتقال آب محدود آن مناطق كه قبلا آبخور حوزه و رودخانه نبوده همه و، همه موجبشده است تا ميزان مصارف قبلي آب حوزه و نيز مصارف جديدي كه براي آن انديشيده و اجرا شده است فراتر از مجموع منابع آبو طرحهاي انتقال آب باشد و در نتيجه با روند سريع افزايش نياز به آب متقابلا كمبودمحسوس تر و جداي از مساله خشكسالي به مقوله اي پايدار تبديل شده است. امابا وجود اين مسائل و مشكلات، راه چاره چيست و در جهت مقابله با بحران كم آبي منطقه چه بايد كرد و سازمان آب منطقه اي اصفهان چه راه حلهاي مقطعي و زمان دار را پيشنهاد؟ مي كند در اين زمينه مديرعامل اين سازمان تامين نيازهاي آب بخشهاي مختلف حوزه را نه تنها در حد معمول بلكه با درصدي كمتر پيشنهاد مي كند و با در نظر گرفتن اولويت ها، تامين اعتبار مورد نياز ريالي و ارزي براي طرحهاي در دست اجرا، جلوگيري از تغيير نوع كشت و سوق آنها به سمت كشت هايي كه به مصرف كم آب نياز دارد، تجديدنظر در شيوه هاي سنتي و قديمي كشاورزي در حوزه زاينده رود، تامين اعتبار و فراهم كردن شرايط مناسب براي سازمان آب منطقه اي به منظور تكميل شبكه هاي آبياري در دست اجرا و جلوگيري از هر نوع توسعه در بخشهاي آشاميدني، صنعت و كشاورزي را ارائه مي كند. اما آيا بدون يك هماهنگي بين دستگاههاي ذيربط و سرعت در تامين اعتبارات لازم مي توان زمينه اجراي اين پيشنهادات را فراهم كرد. اين موضوعي است كه آينده آنرا روشن خواهد كرد. محمدرضا ثقفيان خبرنگار همشهري در اصفهان