Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800226-51448S1

Date of Document: 2001-05-16

به سوي ترابري شهري پايدار رفتن از نقطه اي به نقطه ديگر شهر در جهان غالبا آزموني براي بردباري است. صرف نظر از ميزان درآمد و جايگاه اجتماعي، نحوه جابجايي ما روز به روز مشكل تر و براي برخي كاملا غيرقابل تحمل مي شود. آيا تراكم ترافيك شهر و آلودگي هوا بهايي است كه بايد براي توسعه اقتصادي ؟ بپردازيم الگوهاي حمل و نقل شهري ناپايداري كه هر كدام از ما همه روزه بايد با آنها مواجه شويم معمولا بدون اعتراض و به عنوان دردسرهاي الزامي زندگي شهري پذيرفته شده اند. در حالي كه بهبود تكنولوژي ترابري، نقل و انتقال ما و كالاهاي مصرفي ما را آسان تر و ارزان تر ساخته و سرعت حركت در بسياري از نواحي شهري به همان سطح درشكه اسبي بازگشته است. خواه سوار اتومبيل شخصي، وسايل نقليه عمومي، دوچرخه يا در حال پياده روي باشيم، زمان جابجايي ما طولاني تر، هزينه ها بالاتر و هوايي كه تنفس مي كنيم آلوده تر است. آلونك نشينان كم درآمد حومه ريودوژانيرو همه روزه چهار ساعت يا بيشتر صرف رفت و آمد با وسايل نقليه عمومي بيش از حد شلوغ براي رسيدن به كار كم مزد خود مي كنند و كرايه ها همچنان در حال افزايش است. ساكنان ثروتمندو متوسط بانكوك نيز روزانه چهار ساعت يا بيشتر گرفتار ترافيك آنها مي شوند ممكن است اينك با وسايل نقليه مجهز به تلفن، يخچال و حتي توالت هاي سيار اياب و ذهاب كنند، اما آنان نيز وقت و بازدهي خود را از دست مي دهند. شهرنشينان فقير نايروبي حتي از عهده پرداخت كرايه وسايل نقليه عمومي نيز بر نمي آيند، چه رسد به اتومبيل شخصي يا دوچرخه. آنها روزانه با چهار ساعت پياده روي به سركار خود مي روند و سلامت و زندگي خود را همه روزه به خطر مي اندازند. به رغم وجود راه هاي جايگزين واقعي براي اين مساله، مقامات منتخب، تصميم گيران و رسانه ها كمتر آنها را پيشنهاد، بررسي يا مورد بحث قرار مي دهند. در حالي كه حمل ونقل شهري سكونتگاه هاي انساني ما را به هم متصل مي سازد و بدون آن كار شهرها مختل مي شود، غالبا به عنوان بخش اصلي برنامه ريزي و مديريت شهري مورد نظر قرار نمي گيرد. در نتيجه، همه ما گرفتار تراكم ترافيك و تنفس هواي آلوده هستيم و بدون سر و صدا رنج مي كشيم. حمل و نقل ضعيف يا ناكافي منجربه افت كيفيت زندگي بخش فزاينده اي از جمعيت شهرهاي ما شده و غالبا از نظر بسياري عمده ترين جنبه منفي حيات شهري خوانده شده است. حتي اگر جامعه معيني از نظر كيفيت مسكن، خدمات بهداشتي و دسترسي به آب وضعيت پايداري داشته باشد، اگر به اندازه كافي به نواحي شهري وسيعتر، امكانات استخدامي و ساير خدمات شهري مرتبط نباشد، قادر به حفظ پايداري خود نيست. حمل و نقل و سكونتگاه هاي انساني تاثير كميت و كيفيت سيستمهاي حمل و نقلي كه ايجاد و استفاده مي كنيم به مراتب بيشتر از صرف زماني است كه در سفرها سپري مي شود. سيستمهاي حمل و نقل بزرگراه ها آسيبهاي فراواني بر هماهنگي اجتماعي مراكز شهري ما وارد كرده اند. پروژه هاي عظيم احداث بزرگراه باعث كاهش فعاليت و رونق محله هاي شهري، عزلت مناطق و ايجاد زاغه ها اين شده اند مساله به كناره رانده شدن محله ها و جمعيت هاي خاصي كمك كرده، جدا افتادگي اجتماعي را افزايش و جرائم شهري را رواج داده است. به ويژه شهروندان كم درآمد به فعاليتهاي نازلتر شهري سوق داده مي شوند، زيرا به حمل و نقل موتوري، اعم از عمومي يا خصوصي، دسترسي منظمي ندارند. شكست پروژه ها و برنامه هاي زيربنايي حمل و نقل، نقش خطيري در افزايش عقبافتادگي و از هم پاشيدگي شهري داشته است. نوع و شكل و حمل و نقلي كه در جوامع خود بكار مي بريم نيز بر وضعيت استخدامي ساكنان شهر تاثير مي گذارد. براي مثال، يك سوم از كل جمعيت داكا در بنگلادش در استخدام بخش حمل و نقل هستند. تامين خدمات حمل و نقل از نوع كاربر در شهرهاي كم درآمدي از اين دست، بخش بسيار مهمي ازپايداري كلي شهري است. نوع دست دوم حمل و نقل (مثلا تاكسي هاي پدالي ) نمونه اي از تكنولوژي درست و مناسب شرايط محلي است، اما از آنجايي كه به عنوان يك وسيله عقبافتاده به آن مي نگرند در حال نابودي با است وجود اين، همين سيستمها نه تنها براي همه كس قابل استفاده است، بلكه آلوده كننده نيست و براي ساكنان شهري فرصتهاي شغلي ايجاد مي كند. با افزايش ميزان موتوريزه شدن در سراسر جهان، شكلهاي حمل و نقل كاربر مورد تهديد قرار گرفته و باعث جابجايي اقتصادي بزرگي شده است. درآمدهاي ارزي سودمند صرف وارد كردن نفت براي حمل و نقلي مي شود كه متكي به موتور است نه انسان، مدلهاي برنامه ريزي حمل و نقل متداول، منحصرا به افزايش سرعت مسافرتهاي وسايل نقليه خصوصي متكي است و به اين حقيقت كه اكثر سفرها در اغلب نواحي شهري سراسر جهان با اتومبيلهاي شخصي انجام نمي شود توجه ندارد. تامين فضاي كافي براي مسير سفر همه انواع وسايل نقليه (اختصاص مسير براي اتوبوس، دوچرخه و راه هاي عابر پياده ) نه تنها پاسخگوي نياز كساني است كه از اتومبيل استفاده نمي كنند، بلكه با افزايش تغيير در تقاضاي حمل و نقل باعث سرعت حركت وسايل نقليه موتوري اين مي شود مساله مي تواند به نفع همگان تمام شود، اما متاسفانه تغيير وضعيت موجود مورد اقبال عمومي و عمل قرار نمي گيرد.؟ چرا ديگر واقعا كافي است دلايل اين عدم توجه به مساله حمل و نقل در مديريت سكونتگاه هاي انساني بي شمار است، اما در اين حقيقت خلاصه مي شود كه فرآيند برنامه ريزي و مديريت حمل و نقل يكي از دست نيافتني ترين سازوكارهاي برنامه ريزي بخش دولتي در نواحي شهري امروز است و حتي كساني كه از تربيت شدگان اين حرفه به شمار مي روند نيز درك كمي از آن دارند. صرف اندازه و گستردگي مشكلات آنها را غيرقابل برخورد مي نمايد. بخش حمل و نقل مدتهاست كه انحصارا جزو قلمرو محققان فني شناخته شده، يعني پژوهشگراني كه به نظر مي رسد تجارب آنها وراي دسترس فرد معمولي يا تصميم گيران منتخب براي اين گونه امور است. در سطح جهاني، ميزان دانش، شناخت و عمل در مورد مشكلات دروني حمل و نقل در سكونتگاه هاي انساني نسبتا پايين بوده است. اما به نظر مي رسد جريان امور در حال تغيير است. اقدامات جهاني در مورد حمل و نقل پايدارتر در جريان است و تجديدنظر اساسي در مورد بهترين روش رفع نيازهاي حمل و نقل در آينده كاملا به چشم مي خورد. كشورهاي توسعه يافته ثروتمند از اشتباهات گذشته درس گرفته اند. براي مثال، اين يك حقيقت پذيرفته شده است كه پيشرفت ما در تراكم روزافزون غيرممكن است. كشورهاي در حال توسعه اكنون به جاي تقليد از الگوهاي حمل و نقل كشورهاي رشديافته، مشغول ايجاد سيستمهاي حمل و نقلي هستند كه مشكلات و امكانات انحصاري آنها را مدنظر داشته باشد. در حالي كه در بسياري از كشورها تجارب مثبت و منفي، هر دو، به دست آمده است، غالبا اين تجارب در اختيار ديگران قرار نمي گيرد و از آنها به درستي استفاده با نمي شود توجه به اين سرگشتگي، اقدامات جهاني ضرورت دارد. نقش هابيتات در برنامه ريزي و مديريت حمل و نقل هدف اقدامات سازمان ملل ارتقاي سياستهاي حمل و نقل در توسعه سكونتگاه هاي انساني است كه منجر به بهبود كيفيت زندگي شهرنشينان به ويژه قشر محروم مي گردد. اين سازمان، به خاطر تاكيد و توجهش به قشر فقير و به طور كلي نيازهاي مسكن، برخوردش با مسائل شهري و رويكرد منسجم و دروني آن به مسئله تامين سرپناه، خدمات و زيربنا، از موقعيت منحصر به فردي برخوردار است. هابيتات از واحد هاي تابعه سازمان ملل از طريق بررسي و تحقيق، همكاري فني و پروژه هاي نمايشي، جلسات گروهي تخصصي و توزيع اطلاعات موارد زير را تقويت و تشويق مي كند: - توسعه آن دسته از استراتژيهاي اسكان بشر كه حمل و نقل، برنامه ريزي كاربري زمين و محيط زيست را به منظور كاهش نشر گازهاي خطرناك، كوتاه كردن مسافتهاي سفر و تقليل تقاضاي سفر، با هم تلفيق مي نمايند; - حمل و نقل كلان و ترابري غير موتوري به عنوان بديلي براي استفاده بيش از حد از اتومبيل; - افزايش كارايي اقتصادي و عملياتي فعاليتهاي حمل و نقل و از اين طريق افزايش توانايي رقابتگري آن; - تمركز زدايي در حمل و نقل شهري و تفويض اختيارات به سطوح محلي به منظور تامين خدمات حمل و نقل كافي و قابل پرداخت براي شهروندان. در نوامبر 1997 هابيتات كنفرانس بين المللي فقر شهري را در فلورانس ايتاليا برگزار نمود كه يكي از مسائل مورد بحث دسترسي آن به حمل و نقل بود. در اين نشست، گروه كار مسئول دسترسي طبقه فقير شهري به حمل و نقل زمينه تازه اي را گشود كه از نظر فكري و ذهني، ديدگاه فن سالارانه شديد در حمل و نقل را به نظرات مردمي مديريت و مشاركت پيوند مي شركت داد ضمن كنندگان، بررسي فقر شهري، به اين نتيجه رسيدند كه حمل و نقل هم علت و هم معلول است، و دريافتند كه چگونه مشاركت جامعه در اصول و عمل مي تواند در تصميم گيري براي حمل و نقل به كار رود و امكانات و كارايي آن را افزايش دهد. متعاقب آن، هابيتات اخيرا با موسسه سياست حمل و نقل و توسعه ( ITDP) و مجمع سبز فيليپين، در برگزاري همايش منطقه اي شبكه عمليات حمل و نقل پايدار براي آسيا و اقيانوسيه (SUSTRAN) همكاري و مساعدت نمود. اين شبكه، مجموعه اي است از سازمانها و افراد كه براي طرحها، برنامه ها و سياستهاي حمل و نقل پايدارتر در مناطق بيش از حد موتوريزه شده مبارزه ارتباط مي كنند عملياتي ميان دبيرخانه همايش و اعضاي آن، هابيتات، برنامه عمران سازمان ملل متحد ( UNDP) بانك، توسعه آسيا و تسهيلات محيط زيست جهاني ( GEF) از طريق نمايندگان از هر كدام از سازمانها برقرار شده است. برنامه عمل گروه كار حمل و نقل براي انجمن عام فقر شهري ارائه و بررسي و ساير امكانات همكاري براي اقدامات موثر در بخش حمل و نقل مطالعه گرديد. منابع خارجي ترجمه و تدوين: امور بين الملل شهرداري تهران