Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800217-51374S1

Date of Document: 2001-05-07

تاثيرات زيانبار وسايل نقليه موتوري بر آب و هواي جهان يك ميليارد شهرنشين از هواي سالم محرومند * خطر تغيير آب وهواي جهان جدي است و 2500 دانشمند اعلام كرده اند كه در صد سال آينده دماي كره زمين 2 تا 6 درجه فارنهايت افزايش خواهد يافت امروزه بيش از 600 ميليون اتومبيل وكاميون درجهان وجود دارد و اين رقم به ميزان 35 ميليون در سال - بيش از يك وسيله نقليه موتوري در ثانيه /100 000يا خودرو در روز - افزايش مي يابد. در حالي كه مالكيت وسيله نقليه روبه افزايش دارد، ساخت واستفاده از آنها از جهات مختلف بر محيطزيست تاثير منفي مي گذارد. اثرات آن با ساخت وسيله شروع مي شود و با افتادن آن در محل خودروهاي اسقاطي پايان در مي يابد هر حال اين وسيله نيازمنداين است كه زمينهايي - اعم از مزارع يا باتلاق - براي جاده سازي آماده شوند و نفت از اكوسيستمهاي آسيبپذير استخراج وتبديل به سوخت و به ايستگاه هاي پمپ بنزين منتقل شود. با وجود اين، تحليل كامل چرخه زندگي و از گاهواره تا اتومبيلها گور نشانگر اين است درصد 90كه از مجموع انرژي آنها ناشي از مصرف سوخت در حين كار به است همين نحو اكثر اثرات زيست محيطي وسايل نقليه موتوري هنگام استفاده از آنها رخ مي دهد كه به علت آلودگيهاي موجود درگازهاي خروجي آنها و آلودگيهاي ناشي از عرضه سوخت است. آلودگي هوا به كيفيت زندگي درجوامع ما شديدا آسيب مي رساند و پيشه ها افراد، ودولتها را از نظر مراقبتهاي بهداشتي، اختلال فعاليتهاي اقتصادي وكاهش ارزش دارايي ها متحمل هزينه هاي در زيادي مي كند سراسر جهان بيش /1 1از ميليارد نفر درنواحي شهري داراي هواي ناسالم زندگي مي كنند ودر حالي كه منابع متعددي براي آلودگي هوا وجود دارد، در اكثر نواحي شهري وسايل نقليه موتوري عمده ترين عامل آلودگي هواي محلي است، وسايل نقليه موتوري باعث انتشار تقريبادرصد 50 از مه دود در سراسر جهان هستند. گازهاي آلاينده خروجي بيشتر اتومبيل ها عبارتند از: دي اكسيد كربن، منواكسيدكربن، اكسيدهاي ازت، هيدروكربن، ذرات معلق و سرب. اثرات شناخته شده هواي آلوده بر سلامتي عبارتند از: افزايش شيوع بيماريهاي ريوي مانند آسم و آمفيزم; بيماريهاي قلبي عروقي عامل سكته هاي قلبي و مغزي; سرطان ريه و عقب ماندگي ذهني دركودكان. اثرات اقتصادي و زيست محيطي شامل آسيبهايي است كه به ساختمانها، محصولات غذايي وجنگلها وارد مي شود. مطالعه اخير دانشكده بهداشت عمومي هاروارددر ايالات متحده آمريكا شواهد تازه اي ارائه مي دهدمبني بر اينكه ميزان بالاي دود مه، مراجعه به بخشهاي اورژانس و بيمارستانها را افزايش مي دهد. اين مطالعه نشان داد كه /15 000مورد مراجعه به بيمارستان /50 000و موردمراجعه به بخش اورژانس در 13 شهر تحت بررسي بادود مه مرتبط بوده است. ساير مطالعات بلندمدت در جمهوري جاكارتا چك، ( اندونزي ) لهستان، و ايالات متحده آمريكا حاكي از اين است كه آلودگي هوا عامل 2 تا 3 درصد از همه مرگ وميرهاي ناشي از بيماريهاي تنفسي يا قلبي عروقي است - حدود 30 تا هزار 60 مورد در سال فقط در ايالات متحده آمريكا. گرچه وسايل نقليه موتوري صدها ماده بالقوه سمي ايجاد مي كنند، در اينجا در موردمهمترين آلاينده هاي هواي ناشي ازا ين وسايل شرح مختصري داده مي شود: منواكسيد كربن منواكسيد كربن گازي است بي رنگ، بي بو و بدون طعم كه در اثر احتراق ناقص ايجاد كساني مي شود كه در معرض ميزان كمي از منواكسيد كربن قرار مي گيرندچنانچه سيگاري يا داراي بيماريهاي قلبي باشند ممكن است دچار مشكلات قلبي شوند، همچنين تازه متولدان يا سالمندان مبتلا به عفونتهاي منواكسيد تنفسي كربن همچنين به گرم شدن جهان وتشكيل اوزون و دودمه كمك مي كند. اكسيدهاي ازت گرماي ناشي از احتراق درموتور اتومبيل باعث مي شود مقداري از نيتروژن موجود در هوا با اكسيژن تركيب شود و اكسيد ازت بوجود آورد. سپس اكسيدهاي ازت بوجود آمده با هيدروكربن ها تركيب مي شوند و اوزون توليد مي كنند يا با بخارآب، نمكهاي اسيد نيتريك تشكيل مي دهندكه منشا بارانهاي اسيدي، رشد زياد جلبك ها و مرگ ماهيان هستند. هيدروكربن ها هيدروكربن ها گروه هاي متنوعي از تركيبات كربن هستند كه هنگام تركيب با اكسيدهاي ازت ونور خورشيد اوزون تشكيل مي دهند و به آنها دود مه فتوشيميايي نيز مي گويند. تحريكات ريه و چشم و ايجاد بيماريهاي مزمن ريه نيز از عوارض اوزون هستند، ضمن اين كه اين اعتقاد وجود دارد كه برخي از هيدروكربن ها باعث سرطان مي شوند. ذرات معلق ذرات معلق، ذرات كوچكي از موادجامد يا مايع هستندكه اكثراتوسط موتورهاي ديزلي منتشر ذرات مي شوند ريزي كه قطر آنها كمتر از 10 ميكرون است مي توانند به آساني در ريه نفوذ كنند و وارد گردش خون شوند وناراحتي هاي تنفسي، عفونتهاي ريوي و مرگ زودرس را باعث گردند. سرب غالبابه بنزين وسيله نقليه سرب اضافه مي كنند تا باعث حفظ موتور و بهبود كاركرد آن شود. گرچه استفاده از سرب در سوخت موتورها در ايالات متحده آمريكا ممنوع شده است، اتومبيلهايي كه هنوز بنزين سربدار مصرف مي كنند %باعث 95 از آلودگي هواي ناشي از سرب در شهرهاي كشورهاي در حال توسعه هستند. مجاورت با سرب در محيط زيست ممكن است باعث عوارضي مانند خستگي، سردرد، كم اشتهايي، بي حالي وكاهش قدرت ذهني بويژه در كودكان كم سن و سال شود. رويه ها بسياري از مردم درباره توفيق هايي كه در اثر توليد اتومبيلهاي تميزتر بدست آمده صحبت مي كنند كه هواي بسيار كمتري را در هر مايل طي شده آلوده مي سازند. در واقع اتومبيلهاي امروزه 70 درصد 90تا از همتايان 1970 خود تميزترند. اما اين دستاوردها در اثر طي مسافتهاي ساليانه بيشتر وسايل نقليه موتوري تقريبا خنثي شده است. افزايش همزمان رانندگي با افت ميانگين كارايي سوخت به معناي مصرف سوخت فسيلي توسط وسائل نقليه بيش از هر زمان ديگر است. براي مثال، اگرچه ميانگين انتشار اكسيدهاي ازت در هر مايل در ايالات متحده آمريكا بين سالهاي 1965 و 1995 چهل وهشت درصد مجموع كاهش يافته انتشار گازها درصد 73افزايش يافته است. متاسفانه تا زماني كه كمتر رانندگي ومجموعا سوخت كمتري مصرف نكنيم، تنها تميزتر شدن اتومبيلها به طور انفرادي منتج به هواي تميزتر نخواهد شد. تغيير آب و هواي جهان مشكل ديگري كه از نظر سلامتي و محيطزيست وجود دارد و مربوط به نشر گازهاي خروجي اتومبيل است و براي بسياري از مردم تازگي دارد گرم شدن جهان يا تغيير اقليم است. گرم شدن جهان عبارت است از افزايش دما در سراسر جهان كه هم اكنون در نتيجه اثرات گازهاي درحال گلخانه اي وقوع است، به عبارتي محبوس شدن مقدار فزاينده اي از انرژي اي كه از خورشيد به زمين مي رسد. امروزه، به علت افزايش دي اكسيد كربن وساير گازهاي در حرارت نگهدار جو، مقداربيشتري از نور خورشيد محبوس مي گردد. براي مثال، از انقلاب صنعتي صد سال پيش تاكنون به دي اكسيد كربن جو 30 درصد اضافه شده كه عمدتا به دليل استفاده از سوختهاي فسيلي مانند گاز، ذغال سنگ ونفت است. خطر تغيير آب و هواي جهان همايش جدي است تغيير اقليم كه مركب از 2500 دانشمند اقليم شناس از سراسرجهان است نتيجه مي گيرد كه... انسان به گونه مشهودي بر آب و هواي جهان تاثير مي گذارد. گرمترين 1997سال سالي بود كه تاكنون به ثبت رسيده و از سال 1990 تاكنون پنج سال از گرمترين سالها رخ داده است. اين همايش پيش بيني مي كند كه بر حسب وضعيت معمول دماي جهان طي سده آينده 2 تا 6 درجه فارنهايت افزايش خواهد يافت و بدين ترتيب نواحي زراعي، مناطق بيماري و زيستگاه هاي طبيعي را تغيير خواهد داد، سطح درياها را بالا خواهد آورد و شدت و بسامد حوادث ناگوار طبيعي چون طوفان، خشكسالي و سيل را افزايش خواهدداد. احتمالا، تغيير نظم اقليم، سيستمهاي اكولوژيك را بر هم خواهد زد و اثرات بسيار بدي را بر سلامت انسان خواهد گذاشت. بيشترين اثر مستقيم بر سلامتي انسان در نتيجه امواج حرارتي، طوفان و سيل خواهد بود; آثاري كه كمتر مستقيم هستند ناشي از اختلالات اجتماعي، اقتصادي مربوط به فروافت محيط زيستند. ساير اثرات منفي بر سلامتي ناشي از تاثيرات اقليمي بر كشاورزي، منابع آب ذخاير شيرين، ماهي و انتقال بيماريهاي عفوني خواهد بود. چگونه همه اينها به حمل و نقل؟ مربوطمي شود پاسخ اين است كه هرچيزكه از سوخت فسيلي استفاده كند دي اكسيدكربن ايجاد واز اين روبه گرم شدن جهان كمك خواهد نمود. هر گالن بنزين كه بسوزد بيش از 20 پوند دي اكسيدكربن توليدمي كند. در سطح جهان، حمل و نقل به طور مستقيم باعث توليد 21 درصد ازگازهاي گلخانه اي است. چنانچه پالايش فرآوري بنزين و همچنين توليد اتومبيل در نظر گرفته شود، سهم اتومبيل در افزايش اين گازها از اين هم بيشتر است. متاسفانه، از نظر فناوري هيچ وسيله اي وجود ندارد كه بتوان آن را در انتهاي لوله اگزوز خودروها قرارداد واز نشر دي اكسيد كربن جلوگيري كرد. مقدار انتشار دي اكسيد كربن بستگي مستقيم دارد به مقدار كربن موجود در سوخت و ميزان سوخت مصرف از شده اين رو، ما بايد همزمان قويا در پي سوخت هاي كارآمد، كاهش سفرخودروها و استفاده بيشتر از سوختهاي جايگزيني باشيم كه نشر كربن كمتري داشته باشند. دراينجا مجال گفت وگوي كافي در مورد ساير زيانهاي زيست محيطي وسايل نقليه موتوري نيست - كشته /885 000شدن نفر بر اثر حوادث رانندگي در سراسر جهان در هر سال، از بين رفتن زمينهاي قابل كشت و تالابهاي باارزش براي ساختن جاده، مساله دور انداختن لاستيك و باتري و غيره - با وجود اين، كاملا روشن است كه كاهش نشر آلاينده هاي هوا وگازهاي گلخانه اي براي حفظسلامتي شهروندان ما و ثبات اقليم جهاني كه زندگي ما بدان وابسته است، امري حياتي است. از منابع خارجي ترجمه وتدوين: امور بين الملل شهرداري تهران