Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800216-51366S2

Date of Document: 2001-05-06

پيام رئيس جمهوري به همايش بين المللي حقوق بشر وگفت وگوي تمدن ها گروه سياسي: همايش بين المللي حقوق بشر و گفت وگوي تمدن ها ديروز با پيام رئيس جمهوري آغاز شد. در بخش هايي از اين پيام كه توسط حجت الاسلام والمسلمين درايتي مشاور رئيس جمهوري قرائت شد، آمده است: هدف و غايت تمدن ها با تعريفي كه از انسان ارائه مي دهند، روشن مي شود، چنان كه كاركرد اصلي هر تمدني پاسخ به نيازهاي بنيادين آدمي و زمينه سازي براي حركت وي به سوي كمال و سعادت است. يكي از عوامل ماندگاري هر تمدني اهتمام والاي آن به انسان و كرامت انساني است. هر چند افراط در فردگرايي مطلق حتي اگر در پوشش دفاع از انسان باشد ممكن است جلوه هاي برجسته يك تمدن را مخدوش نمايد و سرانجام مرگ آن را در پي داشته باشد. آموزه هاي اديان الهي كه دستمايه پيدايش تمدن هاي بزرگ بشري است نيز بر انسان و كرامت انساني تاكيد فراوان نموده اند. از عهد عتيق و جديد گرفته تا قرآن مجيد همگي بر معرفي آدمي به عنوان گل سرسبد آفرينش و موجودي كه از گونه اي كرامت ذاتي برخوردار است سخن مي گويند. از اين رو بخش قابل توجهي از آنچه در عصر ما به عنوان حقوق بشر شناخته مي شود ميراث گرانقدر جامعه بشري است. اين ميراث از رهگذر آموزه هاي اديان و تجربيات ارزشمند زندگي چند هزار ساله آدمي در خاك به چنگ آمده است. بشريت براي به دست آوردن برخي از اين تجربه ها هزينه هاي سنگيني متحمل شده است. اما اين بدان معنا نيست كه مباحث ياد شده به ويژه بخش نوپاي آن كه از نيمه هاي قرن گذشته پديدار شده بي نياز از نقد، پالايش و بازنگري است. مباحث اين قلمرو هم در زمينه تئوري و هم در ميدان عمل نيازمند به تاملات جدي است. مسائل حقوق بشر در چند قرن گذشته در عرصه نظريه پردازي مورد توجه بيشتري قرار گرفته است. اما در مورد بسياري از مفاهيم آن هنوز اختلاف نظرهاي قابل توجهي ميان تمدن هاي گوناگون وجود دارد. به باور من مايه هاي مقولاتي همچون انسان گرايي، آزادي، برابري و عدالت كه از مباحث بنيادين حقوق بشر است به وفور در جوهره همه تمدن هاي كهن و عظيم وجود دارد، اين دست مايه ها ذاتا بسي برتر از آن است كه رنگ و بوي قوم گرايي، ملي گرايي و نژادپرستي و محدوديت هايي از اين دست به خود بگيرند و به عاملي براي اختلاف يا ستيز ميان تمدن ها تبديل شود. گام آغازين اين است كه گفتمان تحكم و مونولوگ در اين قلمرو كنار نهاده شود، باب رحمت گفت وگو گشوده شود و مباحث علمي و بنيادين اين رشته از دانش بشري كه گستره وسيعي از علوم انساني را در بر مي گيرد، به دور از كشمكش هاي سياسي داخلي (دولت - ملت ) و منازعات بين المللي مورد مطالعه قرار تلاش گيرد شايسته انديشمندان جهان براي كشف نقاط مشترك - كه فراوان است - مي تواند راهبرد بخشي از ايده گفت وگوي تمدن ها باشد، به ويژه هرگاه تمدن ها در اين عرصه با تكيه بر عقبه هاي تاريخي و دست مايه هاي كهن خود به ميدان بيايند و در دام تقسيم بندي ها و چارچوبهاي بسته اي نمانند كه با گذر زمان به آن گرفتار شده اند، مي توان به نتايج روشني اميدوار بود. اين بر عهده انديشمندان و مجامع علمي جهان است كه ايده گفت وگوي تمدن ها را از حالت يك آرمان صرف جهاني خارج كنند و راهبردهاي آن را در عرصه هاي گوناگون از جمله حقوق و به ويژه مباحث حقوق بشر كه امروزه مورد چالش جدي است، روشن نمايند. اين مباحث بايد با توجه به ارزش و كرامت انسان و مبتني بر تفسيرهاي حكيمانه و روشني از انسان، هستي و جايگاه آدمي در مجموعه آفرينش صورت گيرد. تاوان سطحي نگري و كوتاه انديشي در اين زمينه براي جامعه بشري بسيار سنگين و گاه غير قابل جبران است.