Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800210-51307S9

Date of Document: 2001-04-30

به پيشباز 18 خرداد دانشگاهيان از رئيس مي خواهند: قانون، اشتغال، جمهور آينده تداوم توسعه سياسي اشاره: انتخابات، موثرترين و رايج ترين ابزار بيان خواسته هاي اعضاي جامعه از حاكمان سياسي است. مردم در هر انتخاباتي با گزينش فرد يا افرادي به عنوان نماينده خود در سطوح بالاي هرم اجتماعي، با روشن ترين زبان مي گويند: ما اختيارات خود را در زمينه اعمال نظر و پيگيري منافع به برگزيدگان خود مي سپاريم. انتخابات رياست جمهوري از جمله اين عرصه هاست. مردم ايران 18 خرداد براي انتخاب شخصيتي كه بتواند شولاي دومين شخصيت سياسي ايران را بر تن كند به پاي صندوق هاي راي همشهري مي روند مي كوشد تا زمان انتخابات، انتظارات صنوف و قشرهاي اجتماعي ( دانشجويان، كارگران، كارمندان، صنعتگران، پيشه وران، زنان جوانان، و.. ) را از رئيس جمهور آينده، بازتاب شماره دهد، نخست اين گزارش ها به دانشگاهيان (استادان و دانشجويان ) اختصاص يافته است. گروه سياسي رواج آزادي سياسي در يك جامعه كمك مي كند به اين كه مردم لايق زندگي آزادانه شوند; نه دنباله رو اين و آن باشند و نه اهل سركشي و طغيان. رواج آزادي سياسي كمك مي كند به اين كه مردم صاحب ذهني منتقد و شخصيتي مسئول شوند. عبارت فوق كه برگرفته از سخنان ريمون آرون جامعه شناس فرانسوي است، نخستين چيزي است كه هنگام گذر از كنار دفتر يكي از تشكل هاي سياسي فعال در يكي از دانشكده هاي پايتخت به چشم مي خورد. شايد آويختن تابلو نوشته اي با اين مضمون در برابر ساختمان يك نهاد دانشجويي بتواند بيانگر بخشي از آرمانهاي اصلاح طلبانه قشر برگزيده نسل جوان كشور باشد. پس از دوم خرداد 76 كه به تعبيري بلوغ سياسي جامعه ايران لقب گرفت، دانشگاههاي ايران دستخوش تحولات عميق و گسترده اي درعرصه تعاملات فكري و هويت يابي اين نهاد در حوزه انعكاس مطالبات ملي گرديد. فضاي راكدي كه پيش از دوم خرداد بر فضاي عمومي دانشگاهها سنگيني مي كرد پس از دوم خرداد 76 در هم شكست و خواسته هاي دانشجويان با مطالبات اجتماعي ساير قشرها درهم آميخت. تغييرپذيري در كاركرد سياسي نهادهايي كه به نوعي با طبقات و اقشار برگزيده اجتماع در ارتباط هستند - نهادي همچون دانشگاهها - صرفا به جامعه آموزشي ايران و بافت سياسي آن محدود نيست. مشهور است كه در هر دوره بيست ساله در عرصه مبارزات اجتماعي كشورها نسل جديدي به پا مي خيزد و به ميدان دادخواهي هاي اجتماعي مي آيد. ويژگي مبارزه عدالت خواهانه دانشجويان جهان در دهه هاي اخير اين است كه دانشجويان به عنوان عناصر روشنفكر و اصلاح طلب، اسلحه را به كناري نهاده اند و اعتراضات و راهپيمايي هاي صلح آميز را به عنوان مدني ترين ابزار اعتراض برگزيده اند. نقطه اوج اين نوع تحركات دانشجويي در قيام ماه مه سال 1968 جوانان و دانشجويان فرانسوي در اعتراض به محدوديت هاي مقررات عالي آموزشي بروز كرد. اگر در چارچوب مناسبات سياسي - اجتماعي جامعه فرانسه، تظاهرات خياباني جوانان براي دستيابي به مرزهاي بازتر فرهنگي، نقطه عطف جنبش دانشجويي آن كشور به شمار مي آيد، در ايران به لحاظ بافت متفاوت فرهنگي، عرصه فعاليت هاي دانشجويي همواره متحمل تضييقاتي بوده كه گاه هدف آن زمين گير كردن دانشجويان بوده و گاهي ديگر تبديل تلاش هاي مسالمت آميز دانشجويي به تحركات افراطي و تندروانه و در نهايت ايجاد فضاي خشونت و بي قانوني. دانشجويان ايراني پس از چند فراز و فرود فكري - عملي در سالهاي پس از انقلاب بعد از انتخابات دوم خرداد 1376 آموزه هاي سياسي - مدني سيدمحمد خاتمي را سرلوحه فعاليت هاي خود قرار دادند كه شالوده آن بر خودباوري، تحمل پذيري و مداراي سياسي با مخالفان بنا شده بود. هدف اين نوشتار، بازخواني و ارزيابي علايق و مطالبات دانشگاهيان در آخرين سال رياست جمهوري خاتمي و بررسي اجمالي نگاه آنان به آينده است. تعامل ميان مردم و اركان حاكميت از جمله مسائلي است كه دانشجويان آن را ابزار كارآمد تامين منافع ملي و مصلحت عمومي مي دانند و معتقدند بايد در انتخابات رياست جمهوري اين امردر دستور كار جنبش دانشجويي قرار گيرد. مجيد اسكويي دانشجوي دوره كارشناسي ارشد رشته مهندسي سازه در تحليل خود از انتخابات 80 مي گويد: انتخابات آتي رياست جمهوري بايد در فضايي انجام شود كه مردم بتوانند با اعتماد كامل به شعارهاي تبليغاتي كانديداي مورد علاقه خود، زمينه هاي اجراي برنامه هاي وعده داده شده از سوي وي را فراهم كنند. به اعتقاد اين دانشجو كه خود را متعلق به طيف هواداران اصلاحات مي داند مهم ترين گامي كه كانديداي پيروز در انتخابات 80 بايد در راستاي انجام تعهد خود به مردم بردارد ايجاد شفافيت و وضوح در قوانين موضوعه پيرامون مسائلي همچون نسبت آزادي و حقوق شهروندي، مسائل اقتصادي از قبيل مالياتها، قوانين گمركي، رانت خواري و... است. وي همچنين تاكيد بر ارزش دهي به راي تك تك شهروندان را عامل موثري در راستاي گرم شدن فضاي انتخابات مي داند و مي گويد: حضور كانديداهاي متعدد و قوي شور مضاعفي در مردم پديد خواهد آورد كه خود به خود به افزايش ميزان حضور آنان در انتخابات منجر خواهد شد. يك دانشجوي دختر سال سوم رشته داروسازي دانشگاه تهران كه تمايلي به اظهار نام خود ندارد، تحولات جامعه طالب اصلاحات را عامل ضرورت حضور جوانان - بويژه دانشجويان - در انتخابات 80 مي داند و مي گويد: عليرغم اين كه دانشجويان در سالهاي اخير پاسخ تقاضاهايي را كه عنوان كرده اند دريافت نكرده اند، مسلما با تكيه بر اين تحليل كه دستيابي به اهداف اصلاح طلبانه نياز به زماني فراتر از فرصت دوره چهارساله رياست جمهوري خاتمي دارد، مجددا با شور بسيار در انتخابات 80 حضور خواهند يافت. وي با اشاره به مطالبات تحقق نيافته دانشجويان مي گويد: در انتخابات 76 عموم دانشجويان به اصلاحات راي دادند كه در تحقق بخش هايي از آن - از جمله توسعه سياسي به مفهوم عالي و فراگير - وقفه هايي توسط مخالفان اين فرآيند جامعه مدني پيش آمد كه با توجه به نياز واقعي جامعه ايران، قاعدتا بايد در برنامه هاي رئيس جمهوري منتخب انتخابات 80 گنجانده شود. شمسي زنجاني زاده دانشجوي علوم سياسي از جمله دانشجوياني است كه فراغت از تعلقات جناحي را عامل اصلي پيروزي يكي از كانديداهاي انتخابات 80 مي داند و مي گويد: حضور آقاي خاتمي در انتخابات 76 و استمرار دوران رياست جمهوري چهارساله وي نوع بينشي جديد و متحول را وارد عرصه سياسي ايران كرد كه حداقل تاثير آن شكل گيري ادبيات سياسي جامعه از فرهنگ تعامل بود. وي معتقد است: منتخب انتخابات 80 هر كه باشد بايد به اين نكته توجه كند كه ادامه حركت دوم خرداد و احترام به راي مردم - نه فقط در حرف - جامعه ايران را به گونه اي به خود باوري خواهد رساند كه مي تواند تقدير خود را با اتكا به آگاهي و توانايي، تغيير دهد. محمد حيدري استاد رشته علوم انساني - كه به گفته خود ماههاي پاياني خدمت رسمي را مي گذراند - ايده آل ديرين ذهني خود مبني بر تحقق برابري افراد در جامعه اي آرماني را انگيزه حضور در انتخابات 80 مي داند و مي گويد: اگر معتقد باشيم كه مبناي برابري افراد، برابري حقوق سياسي آنان است، لزوم حضور تك تك افراد جامعه براي راي دادن در انتخابات كاملا قابل درك و فهم خواهد بود. همچنين اگر پتانسيل جواني، صداقت، آرمانگرايي، عدالت طلبي و آزدايخواهي را مشخصه يك دانشجو - به عنوان نماينده طبقات مختلف جامعه - بدانيم، درخواهيم يافت كه رئيس جمهوري منتخب مردم در انتخابات 80 با چه مطالبات گسترده اي روبه روست. وي همچنين فعال كردن ظرفيت هاي مخفي و فراموش شده قانون اساسي را از ديگر دلايل ضرورت حضور فعال مردم - بويژه دانشجويان - در انتخابات مي داند و مي گويد: در چهارسال اخير قانون اساسي و مفاد آن بارها مورد بحث و نظركارشناسي قرار گرفت و از اين طريق مردم با بخشي از حقوق شهروندي خود آشنا اما شدند اين موضوع طبعا خوشايند كساني نبود كه از فقر شديد مفاهيم نظري رنج مي برند و بسيار كوشيده اند تا باتوسل به فرهنگ خشونت، جامعه را آسيبپذير كنند. محمود جميعي مدرس دانشگاه جامع علمي -كاربردي در رشته گريم نيز توقع عمومي در زمينه برطرف شدن كمبودها و نيازهاي جامعه را ضرورت ويژه حضور مردم در انتخابات 80 مي داند و مي گويد: جامعه ما كمبودهاي عديده اي در زمينه هاي مختلف دارد كه قاعدتا نبايد انتظار داشت در كوتاه مدت رفع شوند، از همين روي استمرار مشاركت و علاقه مندي مردم به حضور در صحنه هاي سياسي - بويژه انتخابات رياست جمهوري -نه تنها ضرورت كه تكليف مردم ايران براي اعتلاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور است. حميد رجبي دانشجوي فني دانشگاه شهيد بهشتي نيز در خصوص انتخابات 80 با تاكيد بر انجام انتخابات در جو آرام و بدون تنش مهم ترين رسالت منتخب انتخابات 80 را ارتقاي جايگاه ايران در عرصه مناسبات بين المللي مي داند و با تاكيد بر تامين رفاه اقتصادي براي عموم مردم، كاهش محدوديت هاي فرهنگي و قانونمند كردن فضاي سياسي جامعه را از جمله محورهاي مورد توجه مردم در اقبال به برنامه هاي كانديداهاي انتخابات رياست جمهوري 80 ارزيابي مي كند. يك دانشجوي دختر رشته عكاسي دانشگاه آزاد نيز با اين پيش بيني كه انتخابات جنجالي و پرسروصدا خواهد بود به برخي درخواست هاي اجابت نشده مردم اشاره مي كند و مي گويد: مردم مي دانند كه خاتمي اگرحمايت و فرصت بيشتري داشت، قطعا در راستاي پر كردن خلاهاي موجود در جامعه - بويژه بحث اشتغال و مبارزه با آسيبهاي اجتماعي از جمله اعتياد - گام هاي موثرتري بر مي داشت و همين آگاهي مردم سبب خواهد شد كه آنان در انتخابات 18 خرداد به كانديدايي راي دهند كه پاسخگوي نيازهاي برطرف نشده جامعه در اين گونه زمينه ها باشد. يك دانشجوي رشته زبان دانشگاه آزاد در تحليل خود از انتخابات رياست جمهوري 80 اظهار مي دارد: اين انتخابات به لحاظ اين كه زمينه اي براي اظهارنظر مستقيم مردم است از طلايي ترين فرصت هاي مشاركت سياسي براي مردم تلقي مي شود، اضافه بر اين كه به طريق اولي قشر تحصيلكرده نيز كه مي خواهند در سرنوشت آينده كشور سهيم باشند، به نقش خطير و حساس خود در برگزاري پرشور اين انتخابات واقف و مايل به حضور فعال در انتخابات هستند. اين دانشجو در توضيح معيارهاي مورد پذيرش دانشگاهيان براي انتخابات رئيس جمهوري، توجه كانديداها به مسائل روز جامعه و برقراري توازن ميان گفتار و عمل آنان را شاخص موثري در كسب شناخت مردم عنوان مي كند و مي گويد: يك بحث ويژه در سالهاي اخير در سطح دانشگاههاي كشور جريان داشت كه محور اصلي آن حول توسعه سياسي مي گرديد; به همين لحاظ با توجه به جايگاه ويژه تاريخي و فرهنگي ايران در جهان و ارتباط مستقيم اين موضوع با مقوله توسعه سياسي، كانديداي پيروز در انتخابات 80 بايد با فراهم آوردن زمينه هاي تحقق توسعه سياسي - در راستاي گره گشايي از بسياري مشكلات فعلي كشور - به افزايش اعتبار و وزن سياسي ايران در مجامع بين المللي ياري رساند. جذب سرمايه هاي خارجي و افزايش مراودات توريستي از جمله محورهاي ديگري است كه بنابه نظر اين دانشجو پارامترهاي تعيين كننده اي در ارتقاي مناسبات اقتصادي، ايجاد رفاه ملي و همتراز شدن با تحولات جهاني خواهد بود. *** در جامعه آماري محدود دانشجويان مصاحبه شونده در اين گزارش ( نفر )15 17 تن از آنان با تاكيد برحضور فعال در انتخابات 80 به ترتيب مهم ترين دغدغه هاي خود براي گزينش رئيس جمهوري منتخب را به اين شرح عنوان كردند: حاكميت قانون، سازماندهي امور اقتصادي، حل معضلاتي از قبيل بيكاري و اعتياد، افزايش اعتبار جهاني بر مبناي تداوم سياست تشنج زدايي و اعمال تساهل قانونمند در عرصه مسائل فرهنگي. در جمع مصاحبه شوندگان دو تن از دانشجويان ضمن اعلام بي انگيزگي براي حضور درانتخابات، غيرموثر بودن راي خود را عامل عدم مشاركت عنوان كردند. علاوه بر اين 12 دانشجو نيز اساسا حاضر به مصاحبه نشدند. در جمعبندي نهايي محورهاي مورد توجه دانشجويان پيرامون موضوع انتخابات مي توان شكل گيري مناسبات نوين سياسي در فضايي عاري از خشونت و الزام احترام دوسويه ملت و حاكميت به قانون را محور مطالبات دانشجويان و دانشگاهيان كشور دانست. پروين معصومي