Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800205-51258S1

Date of Document: 2001-04-25

توليد كشمير; گامي براي دستيابي به اقتصاد بدون نفت كشمير به آن دسته از الياف ظريف موجود در بيده بزهاي بومي آسيا اطلاق مي شود كه كمتر از 30 ميكرومترقطر داشته باشد كشمير به الياف بسيار ظريفي اطلاق مي شودكه توسط فوليكولهاي ثانويه بز كاپراهيركوس لانيگر توليدمي شود. كشميردرماههاي سرد سال به صورت پوشش زيرين بدن بز رشد كرده و در اواخر زمستان و اوايل بهار ريزش كرده و ازبدن اين حيوان جدا بز مي شود همچنين در بدن خودمو توليد مي كند كه ارزش اقتصادي چنداني ندارد. در سراسرجهان حدود 68 نژادبز از 12 كشوروجود دارند كه الياف كشمير توليدمي كنند. بزهاي توليدكننده كشمير به رنگهاي سفيد، قهوه اي، خاكستري و سياه ديده مي شوند كه رنگ سفيدآن ارزش بيشتري دارد. در اصطلاح ادبي كرك (كشمير ) پشم، نرمي را گويند كه از بن موي بز برويد و آن را به شانه برآورند و ريسند و شال و امثال آن بافند و از آن تكيه و نمد و كلاه و كپنك و مانند آن هم بمالند. كشمير نام ايالتي است در شمال هندوستان كه كارخانه شال بافي آن معروف است و زماني 18 هزاردستگاه شال بافي در آنجا وجود داشته است (لغت نامه دهخدا ). طبق تعريف انجمن آزمون و مواد آمريكا، كشمير به آن دسته از الياف ظريف موجود در بيده بزهاي بومي آسيا اطلاق مي شود كه كمتر از 30 ميكرومترقطر داشته باشد. توليدكشمير درجهان بزهاي كشميراز آسيا منشا گرفته اند. چين، مغولستان، ايران، تركيه وهند عمده ترين توليدكنندگان در قرن اخير آمار بوده اند توليد كشمير در دنيا به آساني قابل دسترس نيست چرا كه اكثر كشورهاي توليد كننده كشمير، آمار دقيقي از توليد خود را ندارند. برآورد مي شود كه ميزان توليد كشمير (به همراه مو ) سالانه 5000 تن درجهان باشد. اطلاعات جمع آوري شده از سخنراني ها يا تماس هاي شخصي با مراجع معتبر حاكي از آن است كه كشور ما از اين نظر بعد از چين و مغولستان، حائزمقام سوم در دنيا است. لاپتون ( ) 1996 ميزان توليد كرك در جهان را به صورت جدول شماره 1 برآورد كرده است. در اين جدول به دليل مشخص نبودن منشا قطعي توليد كشمير در دنيا، به جاي يك كشور گاهي توليد يك منطقه با هم آورده شده است (براي مثال، توليدروسيه، پاكستان، هند و تركيه يك جا آورده شده است )، با مراجعه به اين جدول مشاهده مي شود كه ايران از نظرتوليد كشمير وضعيت خوبي دارد. در سالهاي اخير ميزان توليد كشمير كشور تا تن 1500 برآورد شده است. ولي اين موقعيت نبايد ما را غافل از فعاليت هاي ساير كشورها در جهت افزايش توليد كشمير كند. براي مثال، توليد تجارتي كشمير در ايالت تگزاس آمريكا از اوايل دهه 1980 آغاز شده است و ميزان توليد كشميردر 1995 556 سال كيلوگرم برآورد شده است كه در مقابل توليد كشميرايران ناچيز است، ولي روند رو به رشدتوليد كشميردر آمريكا ادامه دارد. تعداد بزهاي توليدكننده كشمير در كشورهاي رقيب ايران روبه تزايد بوده و بدين ترتيبسهم آنها در بازارهاي جهاني كشمير افزايش مي يابد. چين از سال 1980 شروع به توليد پارچه هاي كشميري نموده واز صادرات كشميربه صورت خام كاسته است. با كاهش عرضه كشميرخام توسط كشورهاي چين، وارد كننده كشمير براي تهيه منسوجات كشمير، به فكر تامين كشمير از منابع داخلي افتاده اند. كارخانه جوزف داوسون، كه بزرگترين فرآيندكننده كشمير در دنيا است براي تامين كشمير مورد نياز خود، توجه خود را به استراليامعطوف ساخته است. به طوري كه در سال 1980 اين كارخانه اقدام به تاسيس يك مزرعه بزرگ پرورش بز در نيوسات ولز كرده است. كمپاني فورتي كشميرنيز حدود 30 هزاردلار به انجمن پرورش دهندگان بز كشمير در استراليا كمك مالي كرده است تا يك گله از بزهاي توليدكننده كشمير ايجاد شود. قيمت كشمير در آمريكا در سال 1987 تقريبا بين 55 تا 200 دلار به ازاي هر كيلوگرم (كشمير سفيد موكشي شده ) بوده است. دركشور ما كه توليد اين الياف به صورت تارهاي توليدكننده ارز تلقي قيمت صادرات مي شود، كرك خام موكشي شده (سفيد ) در سال 1375 براي هر كيلوگرم 22 تا 75 دلار بوده است. استراليا، نيوزيلندوآمريكا همگي به تازگي به جرگه توليدكنندگان كشمير در دنيا پيوسته اند. جالب توجه است كه دراينجا به اين مساله اشاره كنيم كه در كشورهاي مذكور، به رغم مقدار بسيار كم توليد كشمير، كارهاي پژوهشي زيادي در مورد بزهاي كشميري در حال انجام است و تاكنون صدها مقاله علمي در اين زمينه منتشركرده اند. در مقابل، حجم كارهاي تحقيقي كه روي بز كركي در كشور ما به انجام رسيده و يا در حال انجام است، نسبت به مقدار توليدكشميردر ايران بسيارناچيز است. البته تعداد پژوهش هاي انجام شده روي بز كركي رائيني كه نژاد اصلي توليدكننده كشمير در ايران است كمتر از 10 مورد است. بنابراظهار اراضي نظرمحققان، مرتفع و اقليم سردسيري مستعد توليد كشمير با كيفيت بالا است. پژوهش هاي انجام شده در اسكاتلند، استراليا، نيوزيلندو آمريكا نشان مي دهد كه مي توان تحت شرايط اقليمي بسيار گوناگون، اقدام به پرورش بزهاي كشميري كرد. با توجه به اين مطلب، شايد پراكندگي مرغوبترين گله هاي بزهاي توليدكننده كشمير (نژاد رائيني )در استان كرمان (شهرستان بافت ) بي دليل نبوده باشد. مصارف كشمير الياف كشمير يكي از مطلوبترين الياف نساجي بوده و تقاضا براي آن در بازارهايي كه طبق مد روز منسوجات به فروش مي رسانند، زياد است. منسوجاتي كه از كشمير تهيه مي شوند، گرم، نرم و راحت بوده و در تهيه پارچه هاي كشباف، پليور، شال، ژاكت و پتو كاربرد كشمير دارد تقريبابه طور انحصاري براي توليد محصولات كلاسيكي به كار مي رود كه تقاضا براي آن همواره وجود داشته و قيمت آن نيز تغييرات محدودي دارد. جالب است كه بدانيم براي تهيه يك اوركت از كشمير به الياف 40 راس بز نياز است. جمع بندي در كشور ما بايستي صنعت پرورش بزهاي كركي مورد توجه قرار گرفته و خصوصيات برجسته و منحصر به فرد كشمير ايران مورد شناسايي قرار گيرد. كشمير گران ترين الياف دامي در جهان است، به طوري كه لقب پادشاه الياف دامي را بدان داده اند. توليد كشمير اين قابليت را داردكه به عنوان يك منبع درآمدارزي بيش از پيش موردعنايت صنعت دامپروري كشورقرار گيرد. تحول در توليد الياف دامي كشور، قطع كردن واردات پشم قالي وتوليد بيشتر كشمير، همت تلاشگران عرصه جهاد اقتصادي كشور را مي طلبد. درميان الياف دامي، كشمير جايگاه ويژه اي داشته واكنون زمان آن فرا رسيده كه به اين منبع درآمد ارزي توجه بيشتري شود، چرا كه كشور ما داراي مزيت نسبي از اين حيث است. در اين زمينه، دانشكده كشاورزي تبريز چند طرح پژوهشي دردست اجرا دارد و دست ياري تمامي پژوهشگران محترم را درراه اعتلاي دانش الياف دامي كشور مي طلبد. دانشگاه تبريز - سيدعباس رافت