Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800205-51257S1

Date of Document: 2001-04-25

گفت وگو بانماينده پارلمان و رئيس انجمن مديران مطبوعات تونس درباره آزادي مطبوعات و انفجاراطلاعات چندي پيش تيجاني حداد، نماينده پارلمان و رئيس انجمن مديران مطبوعات تونس سفري به كشورمان داشت و طي آن از روزنامه همشهري نيز ديدن كرد. فرصت را غنيمت شمرده ودرباره وضع مطبوعات و روزنامه نگاران آن ديار گفت وگويي با وي انجام داديم كه در ادامه از نظرتان مي گذرد. *** در ابتدا ضمن معرفي خودتان از فعاليت هاي مطبوعاتي و فرهنگي خود برايمان؟ بگوييد - من درمجلس نمايندگان تونس، رياست كميسيون فرهنگ و پرورش جوانان و اطلاع رساني را برعهده دارم. همچنين رئيس انجمن مديران مطبوعات تونس و مدير مسئول مجله تونيزيان هستم نيوز كه به طور هفتگي در زمينه گردشگري منتشر علاوه مي شود بر اينهامديريت يك مجله ماهانه ويژه كودكان را نيز برعهده دارم. ما در تونس گذشته از انجمن مديران مطبوعات انجمن روزنامه نگاران تونس را هم داريم كه با انجمن مديران مطبوعات همكاري دارد. اگر ممكن است آماري از جمعيت شهرنشين و ميزان باسوادان تونس به خوانندگان ما؟ بدهيد - رقمي را كه هميشه مفتخرانه ذكر كرده ام آن است كه يك چهارم جمعيت تونس هم اكنون درمدارس و موسسه هاي آموزشي و دانشگاه ها آموزش مي بينند. يعني از ده ميليون تونسي، دو و نيم ميليون نفر آنان درحال آموزش هستند. ما قانون آموزش اجباري را داريم كه پدر و مادر يا ولي را مجبور مي كند فرزند خود از سن شش تا شانزده سالگي به مدرسه بفرستد وگرنه طبق قانون مجازات مي شوند. و اما درباره باسوادان بايد اين واژه را تعريف كنيم و آيا باسواد فقط كسي است كه خواندن و نوشتن را؟ بداند اگر تعريف همين است بايد به شما بگويم كه نسبت باسوادان در كشور ما بيش از هشتاد درصد است و نيز شمار زنان مشغول به تحصيل در مدارس و دانشگاه هاي ما به پنجاه و يك درصد مي رسد. در حال حاضر ميزان جمعيت شهرها نسبت به روستاها به شصت درصدكل جمعيت مي رسد. وضع مطبوعات تونس را ازنظر كمي و كيفي چگونه مي توان ترسيم؟ كرد - در تونس حدود 280 عنوان روزنامه و مجله منتشرمي شود. اين مطبوعات روزانه، هفتگي يا اختصاص به جوانان، زنان، كارگران، كارفرمايان، گردشگري يا مسائل عام سياسي دارد. احزاب سياسي نيز در روزنامه ها تونس، و هفته نامه هاي خاص خود را منتشر مي كنند و در آنها ديدگاه هايشان را عرضه مي دارند. ما، روزنامه هايي داريم كه شمارگانشان به يكصد و پنجاه هزار نسخه در روز مي رسد اما شمارگان هفته نامه هاي ما ميان يكصد تا يكصد و ده هزارنسخه است. فراموش نكنيم كه جمعيت كشورما ده ميليون نفر است. در تونس، قانون مطبوعات، سامانده اوضاع مطبوعات است. اين قانون از زمان به قدرت رسيدن زين العابدين بن علي رئيس جمهور كنوني تونس در تا 1987سال كنون سه بار تغيير كرده است. هدف از اين تغييرها، بهبود قانون و اعطاي آزادي بيشتربه روزنامه نگاران و فعاليت هاي مطبوعاتي است. البته مشروط به اين كه افرادشاغل در حرفه روزنامه نگاري به اخلاق حرفه اي متعهد باشند. وضع آزادي مطبوعات در تونس چگونه؟ است خبرهاي رسيده از كشور شما حاكي از قيد و بندهايي است كه بر مطبوعات تحميل مي شود، در اين باره چه؟ نظري داريد - اين مساله مربوط به قبل از سال 1987 است. قانون سختگيرانه اي درباره مطبوعات داشتيم اما پس از رياست جمهوري زين العابدين بن علي، قانون مطبوعات سه بار تغيير داده شد و بهبود يافت. اكنون نيز طرحي قانوني را در دست داريم كه طبق آن در قانون پيشين تجديد نظر خواهد شد تا آزادي و مسئوليت بيشتري به روزنامه نگاران داده شود. ما، در تونس، سانسور قبل از چاپ نداريم وهيچ روزنامه يا نشريه اي تعطيل نمي شود و دولت هيچ گونه حقي در تعطيل مطبوعات ندارد مگربا حكم دادگاه و دادگستري. دولت تا چه حد در اعطاي مجوز انتشار به مطبوعات دخالت ؟ مي كند - در تونس براي انتشارنشريه نياز به مجوز دولتي نيست. يك سري شرايط قانوني وجود دارد كه هر كس از اين شرايط برخوردارباشد مي تواند روزنامه يا مجله منتشر كند. كدام جريان ها و احزاب سياسي در تونس حق انتشار نشريه دارند; منظورم اسلامگرايان، چپگرايان و؟ كمونيست هاست - احزاب سياسي در تونس بايد از نظر قانون به رسميت شناخته شده باشند و هر حزب قانوني حق دارد نشريه خود را منتشر كند. حتي خود دولت نيز از نظر مالي به مطبوعات احزاب كمك مي كند. اما به نظر مي رسد كه در كشور شما كثرت گرايي حزبي وجود ندارد و فقط حزب حاكم سوسياليست و چند حزب موافق فعاليت ؟ دارند - طبعا حزب سوسياليست، حزب اكثريت به شمار مي رود و از نوعي مرجعيت تاريخي برخوردار است. زين العابدين بن علي رئيس جمهور تونس رئيس اين حزب است كه هفتاد سال تاريخ دارد و به حزب سوسياليست قانون اساسي شهرت دارد. معناي قانون اساسي در پسوند اين حزب به معناي آن است كه اين حزب در جنگ هاي رهايي بخش عليه استعمار فرانسه، خواستار ايجاد قانون اساسي براي كشور بود. اين حزب از مشروعيت تاريخي برخوردار است و در ترويج پلوراليسم حزبي در تونس نقش داشته ما است علاوه بر حزب حاكم - حزب سوسياليست قانون اساسي - چهار حزب ديگر نيز داريم كه نمايندگاني در پارلمان تونس دارند. اينها احزاب اپوزيسيون هستند. من بارها از تلويزيون الجزيره، صداهايي را از درون تونس شنيده ام _و از جمله زنان و نويسندگاني _ كه از حكومت انتقادهاي شديد مي كنند و آن را متهم به سركوب مخالفان ؟ مي نمايند - در واقع اينها صداهايي استثنايي هستند. شمابه عنوان روزنامه نگار مي توانيد به تونس بياييد و وضع را از نزديك ببينيد و مشاهده كنيد كه آيا در آنجا سركوب هست يا بي گمان نيست افراد و احزاب غيرقانوني هستند كه ادعاهايي دارند. اما به نظر من ميان آزادي و هرج مرج تفاوت وجود آزادي دارد قبل از هر چيز همراه با مسئوليت البته است ما در تونس با مشكلاتي روبه رو هستيم و هنوز به كمال نرسيده ايم و مي خواهيم وضع خود را بهبود بخشيم. حتي در زمينه دموكراسي نيز وضع چنين است. بسياري بر ما ايراد مي گيرند كه در اين عرصه با كندي پيش مي رويم. ما اين را سياست حكيمانه اي مي دانيم. زيرا دموكراسي روندي است كه انسان بايد با آرامش و گام به گام در آن قدم بردارد. نبايد هروله كنان پيش برود و براثر برخورد با مانع بر زمين بيفتد. ملت بايد آمادگي پذيرش دموكراسي را داشته و بر مسئوليت خويش آگاه باشد. زيرا دموكراسي همان مسئوليت است; مسئوليت اجتماعي و مسئوليت سياسي. آيا انجمن هاي روزنامه نگاران تونس قدرت دفاع از حقوق روزنامه نگاران و آزادي مطبوعات را؟ دارد - طبعا اين جزو مسئوليت آنهاست. انجمن روزنامه نگاران تونس 600 عضو دارد و انجمن مديران مطبوعات همه صاحبان مطبوعات را دربرمي گيرد و نوعي همكاري ميان اين دو انجمن وجود دارد. اينها در عرصه هاي اطلاع رساني و ايجاد امكانات مادي و معنوي براي كاركنان مطبوعات همكاري دارند. روزنامه نگاران تونسي چگونه خود را با انقلاب ارتباطات و اطلاعات همساز كرده اند و آيا از تكنولوژي هاي نوين استفاده؟ مي كنند - طبعا مسئوليت اساسي به عهده روزنامه نگاران است و دولت نيز در اين زمينه كمك مي كند. ما در كشورهايي همچون تونس و ايران در معرض تهديد خطر بزرگي قرار داريم و آن خطر انفجار اطلاعات است كه بايد با آن رويارويي كنيم و از آن به بهترين وجه بهره بگيريم. آيا شما اين مساله را خطر به شمار؟ مي آوريد - بايد براي اين مساله آمادگي پيدا كنيم و اگر نتوانيم با آن رويارويي كنيم فقط مصرف كننده اخبار خواهيم بود. خطر را بايد بشناسيم و در جهان مطبوعات، نقش و سخن خود را داشته باشيم. نقش دو انجمن ياد شده براي كمك به روزنامه نگاران در زمينه هاي مختلف آموزشي مثل كامپيوتر و كاربرد اينترنت توسط روزنامه نگاران است. آقاي حداد آيا توانسته ايد مساله فرانكفونيسم ( انديشه ترويج فرهنگ فرانسوي در مناطق سابقا مستعمره كه چندي است شكل سازماني به خود گرفته است )را در تونس حل؟ كنيد - بايد بگويم كه ما، در تونس پاي بند به زبان عربي و هويت عربي - اسلامي هستيم. اين مساله مشكلاتي را براي ما نزد فرانسه ايجاد كرده است. زيرا فرانسه مي خواست تونس همچون الجزاير تابع فرانكفونيسم باشد اما اين امر تحقق نيافت. حبيب بورقيبه چنين گرايش هايي داشت اما در واقع پس از رياست جمهوري زين العابدين بن علي پاي بندي ما به هويت عربي - اسلامي مان بيشتر شد. اكنون آموزش در سطوح مختلف و تا دوره دانشگاه به زبان عربي است. زبان رايج در وزارتخانه ها و ادارات عربي است. اين را بگويم كه فقط تدريس برخي رشته هاي علمي و فني دانشگاهي به زبان فرانسه است. ما به خاطر شكستن تعصب فرانكفوني، زبان انگليسي را نيز رايج من كرده ايم خودم شخصا نشريه اي را به زبان انگليسي منتشر مي كنم و اين اتفاقي بود كه براي نخستين بار در تاريخ شمال آفريقا رخ مي داد. براي نخستين بار يك نشريه هفتگي به زبان انگليسي در شمال آفريقا چاپ و منتشر مي شود، ما همگي مستعمره فرانسه بوديم. الجزاير شكل و شمايل فرانسوي به خود گرفت. اما در تونس به سبب وجود دانشگاه زيتونه زبان عربي پايدار ماند و پرتوهايش كشورهاي شمال آفريقا را دربرگرفت و دانشجويان از كشورهاي ليبي و مغرب و الجزاير به قصد تحصيل در اين دانشگاه روانه تونس مي شدند. آنان در اين دانشگاه مسائل دين اسلام و زبان عربي را مي آموختند.