Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800203-51237S1

Date of Document: 2001-04-23

به مناسبت نمايش آثار چاپ دستي هنري هنرمندان اسپانيايي تجسم زندگي معاصر در هنر اشاره: همزمان با برپايي نمايشگاه طراحي امروز ايران ( اسفند 15 تا 26 فروردين ) آثار هنري 33 هنرمند برجسته معاصر اسپانيا در زمينه چاپهاي دستي هنري در موزه هنرهاي معاصر تهران به نمايش درآمد. به همين مناسبت مطلبي در اين زمينه توسط فرزانه دانشور تهيه شده است كه در پي مي آيد. *** بينندگان آثار هنرمندان اسپانيا علاقه دارند كه با اطلاعات فني از شيوه هاي چاپ هنري، از اين نمايشگاه بازديد كنند. چنانچه اين اطلاعات به صورت بروشوري جداگانه تهيه و در اختيار بازديدكنندگان يا در معرض ديد آنها قرار مي گرفت، جذابيت بيشتري براي مخاطبين به وجود مي آورد. چاپ دستي هنري، عمل يافتن نقش برگرداني و تكثير نقش است كه با شيوه هاي مختلف حكاكي از اواخر سده پانزدهم در اروپا رايج البته شد سابقه چاپ بسيار قديمي تر است. عمده ترين روش هاي چاپ عبارتند از: چاپ برجسته كه با تراشيدن چوب يا حكاكي چوب يا تراش صفحاتي از پلاستيك فشرده (لينوليم ) انجام روش مي شود ديگر به چاپ گود موسوم است كه صفحات فلزي را با لاك ضد اسيد پوشانده و با سوزني نوك تيز يا قلم فلزي نوك تيز روي صفحه لاك اندود، طراحي سپس مي كنند صفحه فلزي را در اسيد قرار مي دهند، اسيد، محل خراشها و خطوط طراحي را كه نقطه تماس اسيد با فلز است، خورده و طرح براساس خوردگي فلز برروي صفحه فلزي نقش مي بندد. از شيوه هاي ديگر چاپ، ليتوگرافي است كه به چاپ همسطح ( پلانوگرافيك ) مشهور است. شيوه ديگر چاپ سريگرافي است كه با روش استنسيل انجام مي شود. روش هاي ديگري نظير روش هاي تك چاپ و چاپ توسط صفحه شيشه اي، شبيه چاپ گود با استفاده از كاغذ حساس عكاسي و تابش نور نيز وجود دارد. از جمله ديگر روش هاي مشهور در چاپ، چاپ سيلك اسكرين توسط توري ابريشمي است كه درسريگرافي كاربرد دارد. اصطلاح افست مترادف چاپ ليتوگرافيك است كه از لوح هاي مسطح سنگي استفاده مي شود. با اين توضيح كه در تكنيك افست براي چاپ مي توان از هر دو نوع چاپ گود و چاپ برجسته استفاده كرد. از ديگر چاپهاي رايج، چاپ گراووري است. گراوور، حاصل تصوير استوانه اي با روكش مسي يا صفحه اي مسي است كه تصوير روي آن به شكل گوديها يا فنجانكهايي حكاكي شده شايع ترين است روش در نمايشگاه چاپ هاي هنري هنرمندان اسپانيا، تكنيك اچينگ، نوعي حكاكي اسيدي است. نوعي گراوور كه به وسيله برش دادن تصوير در داخل صفحه اي، با استفاده از اسيد ايجاد مي شود. اچينگ تصوير يا نقش چاپ شده از صفحه اي است كه حكاكي شيميايي طرح دارد به وسيله مركب مخصوص حكاكي روي سطح فلز ترسيم مي شود و سپس اسيدزني فلز با استفاده از محلول مخصوص حكاكي انجام مي پذيرد. تمام اين تكنيك ها را كارگران ساده چاپخانه ها هم مي توانند اجرا اما كنند هيچكدام آنها با اجراي روش هاي متنوع و پيچيده چاپ نمي توانند اثر هنري خلق كنند. در هنر چاپ و شايد تعداد معدودي از ديگر حوزه هاي هنر، تكنيك و روش كار، وسيله اي براي بيان هنر است. حداقل در چاپ هاي هنري اين نكته بسيار آشكار است. اسپانيا كشوري است كه در شاهراه تمدن غرب و جهان اسلام قرار دارد و مركز يكي از تمدنهاي درخشان تاريخ هنر به شمار مي رود. نقاشان برجسته اي همچون ولاسكز، گويا، دالي، پيكاسو، خوان گريس و يكي از برجسته ترين هنرمندان چاپ هاي هنري، خوان ميرو از اسپانيا برخاسته اند. هنرمندان معاصر اسپانيا با پشتوانه اي قوي در هنر طراحي و نقاشي به ميدان تجربه قدم گذاشته اند. در آثار آنها چند نكته قبل از هر چيز خود را نشان مي دهد- 1 دستي قوي در طراحي - 2 تجسم زندگي معاصر در هنر- 3 عدم تشابه آثار با يكديگر و استقلال هويت هر هنرمند كه در شيوه بيان تجسمي اش نمودار شده است. اين نكات نشان مي دهند كه حداقل، كوشش و تلاش و جستجو براي هنرمند، اصلي است كه او را از ورطه سقوط به ابتذال تقليد و اقتباس و تكرار، مصون مي دارد. هر هنرمندي خويش را در اثرش مي يابد نه آن كه ديگر هنرمندان را در اثرش تقليد كند. به يك قاب ساده هم مي توان صادقانه نگاه كرد و در پي ساختاري مستحكم و ايجاد كمپوزيسيوني استوار بود. دو اثر از آلبرت رافولز گازامادا بارسلون 2و 8 نشانگر كوشش اين هنرمند با اچينگ روش است. داريو آلوارز باسو در اثري تحت عنوان آينبال عليه روم تقابل تيزي (چرخ دنده ) و سياهي و توافق سفيدي و نرمي را نشان داده است. شايد به قول مگريت بايد به اين آثار همچون نشانه هاي مادي آزادي انديشه فكر كرد. هنرمند از زبان آشنا در بيان تجسمي اجتناب مي كند. نحو زبان، پريشان شده است، واژه ها در كنار هم نمي توانند ما را به وحدت معنايي برسانند بلكه با يكديگر در تقابل اند و اين تقابل به هنر معني مي دهد. جانمايه آثار طراحان و هنرمندان Grafico Art نمايش اين تقابل و بي قراري است و اين همه تناقضات و تقابل ها و تضادها در وحدتي متناقض نما در آثار هنرمندان معاصر اسپانيا به صورتهاي گوناگون بيان مي شود. شناخت عميق رنگ با وفاداري به سنت هاي كلاسيك چاپ هاي هنري در سريگرافي 1996 و بسيار استادانه لوسيومونوز ديده مي شود. فردريك آمات با بياني نمادين به روش سريگرافي اندام تكه پاره شده انسان را در اعتراض به جنگ و خشونت و بي رحمي با بياني اكسپرسيو به نمايش گذاشته است. در كنار آمات رزا بياديو تخته سنگي به غايت زيبا را در چشم انداز امواج ساحل نشان داده است. به طوري كه موسيقي دل انگيز امواج را در ذهن بيننده تداعي مي كند. زندگي زيباست، طبيعت زيباست. رزا به زيبايي طبيعت و زيبايي زندگي تاكيد مي كند و با تجسم هنرمندانه اين زيبايي به نفي جنگ و خشونت قلم مي زند و اين سخن ميرو را يادآوري مي كند كه: آمادگي اصل روح باعث مي شود كه صوت را در سكوت، حركت را دربي حركتي و سكون، زندگاني را در بي حياتي و بي نهايتي را در آنچه نهايت دارد و اشكال را در خلا و خود را در ناشناسي جست وجو كنم. جست وجو، اصلي است كه سرشت هنر را از سكون و مرگ و پوچي، مي رهاند و اين اصل به طور بارزي در اين نمايشگاه خود را به رخ مي كشد. نقاشي و طراحي مي تواند علامت چيزي ناپيدا باشد. ميرو گفته است: فرم هميشه علامت چيزي مانند يك مرد، يك پرنده يا چيزهايي ديگر است. براي من نقاشي هرگز به خاطر خود فرم نيست. هنر، ناپيدا و ناممكن را پيدا و ممكن مي كند. تنها، تخيل خلاق هنرمند قادر به چنين كيمياگري است. اشياء منتظرند كه هنرمند شخصيتشان را كشف كند. آثار هنرمندان به معني اصيل هم گون اند نه همسان زيرا، مكاشفات هنرمندان هيچگاه نمي تواند همسان براساس نسخه هاي مشابه هم باشد. اين غير همساني از نكات ممتاز آثار هنرمندان اسپانياست. درآثار هنرمندان اسپانيا نوعي سرخوشي و شادي جريان دارد و اين سرخوشي حتي دربدترين شرايط در سرشت اسپانيايي، استوار است. اثر مانوئل اچ مومپو نمونه اي از تجسم سرخوشي زوش است در اچينگ به توانايي هاي تكنيكي فوق العاده اي دست يافته است. تكنيك زوش به خوبي از عهده تجسم بصري خوش ساخت برآمده است. آنتونيو لورنزو از ماشينيزم خشن و بي رحم و خشك و بي رنگ و عبوس و بي عاطفه، تجسمي شاعرانه و طنزآميز و رنگين، ارائه داده اين است كار تنها از عهده هنرمندي خلاق برمي آيد. آنتونيو به مجموعه آثارش نام چهار توطئه رنگين نهاده همين است نام كليد واژه گشودن قفل رمز اثر است. درآثار گوردي تكيدور نوعي وفاداري به طبيعت با ايجاد بافت هايي كه با خطوط متحرك سبز آبي تيره بر زمينه خاكي ايجاد كرده است، نمودار است. در آثار آنتون لامازارس وفاداري به سنت و تاكيد بر رنگ قهوه اي نارنجي كه نماد خونگرمي و محبت و دوستي است، ديده مي شود. هنر اسپانيا همچون ساير كشورهاي غير اروپايي و غربي، از زبان سلطه مدرنيسم و پست مدرنيسم، بركنار نمانده است. ليكن ريشه هاي عميق فرهنگي و هنري اسپانيا توانسته است كه با رويكرد به سنن هنري و اصيل، بياني نو در عرصه هنر امروز جهان، داشته باشد و اين، توفيق شايان توجهي براي هنرمندان اسپانيا به شمار مي رود. از دست دادن يك روز زودگذر اثر لوئيس پرز ويسنته با روش اچينگ و تركيب مواد، يك كار شاخص با است قدرتي سحرآميز در فرم هاي مستحكم و ايجاد فضايي جادويي و سوررآليستي! اثر ديگر او تحت عنوان هيچ چيز جز يك هسته كوچك نيست با فرم هاي آشنا، فضايي ناشناس و فراسويي را به نمايش گذاشته است. دنيايي كه زيستن درآن هم لذت بخش است و هم دلهره آور! گويا كه نطفه حيات در سرشت آثار لوئيس در حال تپيدن و شكل گرفتن است. همه چيز سنگين و باوقار و جدي و پر ابهت است. استحكام و بلوغ فرمهاي لوئيس بر عامل رنگ غلبه دارد اما در نهايت، فرم و رنگ هر دو به كمال و تعادل بيان رسيده اند. آثار نمايشگاه به وضوح، تكنيك هاي پيشرفته چاپ و اجراهاي توانمند را نشان مي دهد و اين توانايي به آساني قابل دست يابي سابقه نيست ممتدي را طلب مي كند و تلاشي خستگي ناپذير و عشقي زايد الوصف را! آثار اين نمايشگاه نشان مي دهد كه شور و شوق و عواطفي ناب و خالص و سرزنده، درونمايه آثاري است كه در تاريخ معاصر هنر جهان همانند ستاره اي تابناك، مي درخشند.