Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800203-51235S3

Date of Document: 2001-04-23

نگاهي به كتابهاي جديد علوم تجربي و حرفه وفن پايه اول راهنمايي تحصيلي چگونگي آموختن و تقويت مهارتهاي پايه يادگيري سرآغاز; در سال تحصيلي كه در واپسين روزهاي آن هستيم، تمام والديني كه فرزندانشان در دوره ابتدايي تحصيل كرده و براي ادامه تحصيل پابه دوره راهنمايي تحصيلي گذاشته اند، به واسطه تحصيل فرزندشان در پايه اول دوره راهنمايي تحصيلي با موارد مختلف آموزشي، اجتماعي، تربيتي و... مواجه از شده اند جمله مواردي كه در سال تحصيلي جاري ( ) 8079 به گونه اي مشترك مديران معلمان دانش آموزان سال اول دوره راهنمايي و والدين آنان، هريك از منظري متفاوت با آن مواجه شده اند، تغيير كتابهاي علوم تجربي و حرفه و فن سال اول در دوره راهنمايي تحصيلي است. در اين نوشتار مولف كوشيده است با طرح چند سوال اساسي، اين موضوع را مورد بررسي قرار دهد. مراحل منطقي يك پروژه آموزشي؟ چيست نقش نظارت درطراحي، اصلاح طرح اوليه، ارزشيابي و اجراي پروژه هاي آموزشي ؟ چيست جاي بسي خوشحالي است كه در كتابهاي علوم تجربي و حرفه وفن دوره راهنمايي تحصيلي، تغييراتي آغاز و اعمال شده است، زيرا اگر هرحركت آموزشي هدفدار و برنامه ريزي شده باشد، جامعه آموزشي را در مسير كمال و رشد قرار خواهد داد. الف ) با كمال احترام نسبت به زحمات دلسوزانه اي كه تمام گروه هاي مرتبط با اين تغيير متحمل شده اند، در مواجهه با اين تغييرات چند سوال به ذهن متبادر مي شود: ضرورت اين تغيير چه بوده؟ است چه مرجعي اين ضرورت را تشخيص داده؟ است آيا به موازات اين تغيير، تغييرات هماهنگ در ساير برنامه ها، روش ها و عناصر آموزشي نيز در نظر گرفته شده ؟ است آيا مرجعي، اهداف كوتاه مدت، ميان مدت و بلندمدت اين تغيير را به صورتي راهبردي مشخص كرده؟ است آيا برنامه ريزي راهبردي براي اجراي تمامي مراحل منطقي اين پروژه آموزشي انجام گرفته؟ است (توجه: لطفا بعد از تفكر در مورد پاسخ اين سوال ها، كتابهاي جديد را ورق بزنيد ). ب ) اين پرسش ها، پرسشهايي ساده هستند كه در برخورد با كتابهاي جديد علوم تجربي و حرفه وفن سال اول دوره راهنمايي تحصيلي، ذهن هر بيننده دقيقي را مشغول خواهد كرد. آنچه گروه مولفان اين دو عنوان كتاب به عنوان هدف اساسي مورد توجه در كتابهاي جديد به آن اشاره مي كنند، اهميت آموزش و تقويت مهارتهاي پايه يادگيري به دانش آموزان است. قصد اين است تا با سبك آموزشي اين كتابها، دانش آموزان در استمرار آموزشهاي دوره ابتدايي به يادگيرندگان مادام العمر تبديل شده و قادر به استفاده از روش هاي علمي درزندگي آينده خويش باشند. پس از بررسي دقيق كتابهاي علوم تجربي و حرفه و فن از جوانب مختلف، سوال هايي به ذهن هر معلم دلسوزي كه به موفقيتهاي آموزشي مي انديشد، متبادر خواهد شد. پ ) در مراحل اجراي آزمايشي كتابهاي جديد علوم تجربي و حرفه وفن از چه روشهايي براي اجراي آزمايشي دقيق و كامل، ارزشيابي علمي از اجراي آزمايشي، تجزيه و تحليل علمي نتايج اجراي آزمايشي، نظارت بر دقت و صحت اجراي آزمايشي، اصلاح كتاب آزمايشي و... استفاده شده؟ است آيا كتابهاي جديد تمامي مراحل لازم براي تاليف كتابي آموزشي را به درستي طي؟ كرده اند چه مرجعي اين مراحل را مي بايست تعيين؟ كند چه گروهي عبور كتابهاي جديد را در مسير درست و علمي لازم، تاييد؟ مي كند با چه معيارهايي كتابهاي جديد التاليف، استانداردهاي آموزشي (يا به عبارتي ISO يا ايزوهاي آموزشي ) را كسب ؟ كرده اند ت ) واقعيت هاي آموزشي در مدارس دوره راهنمايي تحصيلي: حال كه اين كتابها به هر شكلي تهيه و پس از چاپ در اختيار مدارس سطح كشور قرارگرفته است، آيا نمي بايست تمام معلمان علوم تجربي و حرفه وفن، دوره آموزشي لازم را براي تدريس محتواي علوم تجربي و حرفه وفن بر اساس اين كتابها؟ بگذرانند از چه روشهاي فراگيري براي آماده سازي تمامي معلمين مي توانست استفاده؟ شود آيا امكان نداشت روش اطلاع رساني مناسبي براي آگاهي دادن به خيل عظيم گروههاي مرتبط با اين تغييرات استفاده؟ شود آيا لازم و ضروري نبود تا با روشهاي مناسب و در زمان مناسب و كافي گروههاي مرتبط با اين تغيير، آگاهي لازم را قبل از اجراي قطعي كسب؟ نمايند آيا روشهاي اطلاع رساني مورد استفاده، هماهنگي و درك مشترك نسبي، بين گروه هاي مرتبط اعم ازگروه مديران مدارس راهنمايي تحصيلي، گروه معلمين دروس علوم تجربي و حرفه وفن، گروه دانش آموزان و گروه والدين دانش آموزان بوجود آورده؟ است آيا محتوا و روشهاي ارزشيابي از آموخته هاي دانش آموزان نيز نمي بايست تغيير؟ كند آيا گروهي، مسئوليت خود را براي ارايه روشهاي ارزشيابي متناسب با اين كتابها به معلمان به خوبي به انجام ؟ رسانده اند ث ) بعد از آن كه در سال تحصيلي جاري و در سيستم آموزش دو نوبته (سيستمي كه براي اولين سال بدون زمينه قبلي براي تمامي دست اندركاران، به صورت فراگير اجرا شده است ) كتابهاي جديد (كتابهاي علوم تجربي و حرفه وفن سال اول دوره راهنمايي تحصيلي ) به هر شكلي تدريس شده اند و يك نوبت ارزشيابي نيز از آموخته هاي دانش آموزان به عمل آمده است، آيا روشهاي آموزشي و ارزشيابي تحصيلي مورد استفاده در مدارس درراستاي تغييرات به وجود آمده در كتابهاي درسي جديد بوده؟ است نتايج امتحانات علوم تجربي و حرفه وفن سال اول درنوبت اول نشانگر؟ چيست آيا دراين مدت كوتاه نمي بايست تغييري در آموخته هاي دانش آموزان و مهارتهاي پايه يادگيري آنان رخ؟ مي داد آيا نمي بايست بعد از امتحان نوبت اول نتايج اين تغيير مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نتايج آن به اطلاع مديران، معلمين، دانش آموزان و والدين آنان رسانده؟ مي شد آيا در ادارات استانها، مناطق و يا مدارس، اشخاص و يا گروههايي نمي بايست خدمات لازم و كافي فراگير و موثر را در زمينه روشهاي تدريس متناسب (يادگيري فعال ) و روشهاي ارزشيابي مرتبط (مستمر و پاياني )ارايه؟ مي دادند آيا گروهها و يا كساني كه مسئول حسن اجراي اين پروژه ها در عرصه آموزش و پرورش دانش آموزان و مسئول حسن استفاده از كتابهاي جديد در تمامي استان ها، مناطق و مدارس مي باشند، به تمامي وظايف خويش به خوبي عمل؟ كرده اند آيا دانش آموختگان به درستي مهارتهاي اساسي يادگيري را فرا گرفته اند و يا فقط...؟ ج ) واقعيت اين است كه بسياري از معلمان (حدود 70 درصد ) به صورت كاملا شخصي، آموزش و تدريس كتابهاي جديد علوم تجربي و حرفه و فن را تجربه كرده اند و زحمت فراوان اين تجربه را به سختي بر دوش كشيده اند. مسلم است تجارب متفاوتي درروش تدريس، روش ارزشيابي و... بوجود آمده است، كه اين گوناگوني تجارب در يك منطقه، در يك استان و در كل كشور نمي تواند در راستاي بهره مند شدن يكسان، هماهنگ، عادلانه و موثر تمامي دانش آموزان كشور ازتغييرات ايجاد شده در كتابهاي جديد التاليف باشد. به راستي چه گروه و يا چه اشخاصي مسئول حسن اجراي پروژه هاي تغييرهاي آموزشي و يا پروژه هاي تغيير كتابهاي آموزشي؟ هستند آيا واحدها و گروههاي ديگر خود را مرتبط با تغييرات ندانسته و موظف به تشريك مساعي و هماهنگي ؟ نمي باشند اين گروه ها و اين اشخاص از چه راههايي مسئوليت خطير خود را انجام؟ مي دهند و آيا خود را به معلمين و تمام گروههاي بهره مند از نظام آموزشي پاسخگو؟ نمي دانند چ ) آيا رواج پاسخنامه ها يا كتابهاي به اصطلاح كمك آموزشي، كتاب علوم تجربي سال اول دوره راهنمايي، نشانگر ايجاد تغييرات مطلوب در ديدگاه هاي معلمان؟ است تكيه بر استفاده بسيار زياد از اين پاسخنامه هاي مجلد، توسط گروه بزرگي ازدانش آموزان، نشانه اي از استمرار روشهاي آموزشي گذشته؟ نيست با وجود استفاده پنهان و آشكار بسياري از دانش آموزان از انواع پاسخنامه هاي مجلد و حل المسايل ها، تغييرات مطلوب در رفتار و مهارتهاي پايه يادگيري دانش آموزان به وجود آمده؟ است آيا.. مجدد اين سوال به ذهن خطور مي كند كه آيا تنها به صرف ايجاد هر تغييري در كتابهاي درسي، پروژه آموختن و تقويت مهارتهاي پايه يادگيري، پروژه اي...؟ نمي باشد! (تكميل عبارت را به خوانندگان محترم واگذار مي كنيم ). ح ) شاهد هستيم تمركززدايي و مدرسه محوري در آموزش و پرورش به آهستگي تجربه مي شود تا با چند صدايي و گفت وگوي منطقي در فضايي سالم، همگام با تحولات جامعه و نيازهاي جديد آن، برخي از مشكلات آموزشي نيز حل گردد. اين نوشتار بيان كننده علاقه مندي به تقويت بيشتر نقش و مسئوليت مديريت آموزشي كارآمد و نظارت بر چگونگي اجراي كامل تمامي مراحل يك پروژه آموزشي موفق در عرصه تعليم و تربيت بود. اين تمايل در واقعيت جامعه آموزشي و در تمام گروه هاي مرتبط با مسايل آموزش و پرورش وجود داشته و درارتباط نزديك و واقعي با معلمين و ساير گروه ها به خوبي ديده و از سر احساس مسئوليت به آهستگي بيان مي شود. در گذشته و حال افرادي (چه در واحدهاي ستادي و چه در واحدهاي صف و در سطح مدارس ) دلسوزانه، و پرتلاش در جهت برداشته شدن قدمهاي نو، به ترويج انديشه هاي نوپرداخته اند (زحماتي كه اين گروه كشيده اند، بسيار ارجمند بوده و در خور سپاس فراوان است ) حال در جهت بهره مندي بيشتر از اين تلاش ها و به ثمر نشستن دلسوزيها نيكو آن است كه براي تقويت و تسري نقش و مسئوليت مديريت آموزشي در تمام ابعاد آن، گامهاي عملي برداشته شود. خصوصا در بعد نظارت و راهنمايي آموزشي كارآمد، بهتر است با بهره گيري كامل از بازخوردهاي واقعي، بهينه سازي مديريت طرح ها، برنامه ها و پروژه هاي آموزشي در تمام سطوح تحقق يابد. استفاده مفيد و موثر از دانايي و توانايي مديريت هاي آموزشي كارآمد، باعث مي شود تا در روزگار دانايي و معرفت، درس موفقيت آميز معلم و توفيق در آموختن و تقويت مهارتهاي پايه يادگيري، از اعمال و رفتار افراد (از جمله دانش آموزان ) آشكار گردد. مسلما اين گونه يادگيريهاي موفقيت آميز با كيفيتي بسيار بهتر محقق شده و تجارب بسيار ارزنده آموزشي ظهور خواهند يافت. بهروز توراني - كارشناس امور آموزشي