Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800125-51151S2

Date of Document: 2001-04-14

تهران - رياض يك، گام به پيش وزير كشور عربستان براي امضاي قرارداد امنيتي فردا به تهران مي آيد گروه سياسي: خاورميانه، خليج فارس و شمال آفريقا، مجموعه به هم پيوسته اي است كه سياست و امنيت آن از دورن كنش متقابل اين اجزا بيرون مي آيد. تاثير متقابل اين سه منطقه بر يكديگر چنان عميق و جدي است كه حتي عنصر فاصله كه بايد به عنوان عامل كاهش حساسيت عمل كند، در روابط كشورهاي اين مناطق تاثير ندارد. ايران، عراق، مصر و عربستان بر قله هاي مناسبات منطقه اي اين حوزه بزرگ و حساس قرار دارند و تركيه، سوريه، الجزاير و مجموعه شيخ نشين هاي خليج فارس -به جز عربستان سعودي - در مرتبه بعدي قرار مي گيرند. براساس اين تقسيم بندي، امنيت منطقه بزرگ خاورميانه و شمال آفريقا، حول همكاريهاي دوجانبه و چندجانبه اين هشت واحد سياسي شكل مي گيرد. سياست خارجي ايران كه در چارچوب دو ملاحظه اصلي يعني ايدئولوژي انقلاب و امنيت ملي شكل گرفته است براي اعضاي هشتگانه يادشده وزن متفاوتي قائل است. ايران، همسايه غربي خود - عراق - را كشوري با قابليت هاي متضاد مي داند. ايران، ضمن اين كه به تماميت و امنيت عراق به عنوان پشتوانه اي براي امنيت ملي خود مي نگرد، بنا به تجارب تاريخي، ناگزير است هميشه حاكمان بغداد را با بدگماني زير نظر بگيرد. مصر و الجزاير خطوط مقدم علايق ايدئولوژيك ايران به سوي آفريقا و اروپا هستند و تهران، لاجرم تحولات آنان را با حساسيت دنبال مي كند. اما تاثير عربستان سعودي بر سياست خارجي ايران، آميخته اي از ملاحظات امنيت ملي و ايدئولوژي اسلامي است. عربستان سعودي در راس اتحاديه شوراي همكاري خليج فارس قرار دارد كه با هدف مقابله با انقلاب ايران شكل گرفت اما به تدريج به همكار - رقيب ايران تبديل شد. تاثير عربستان سعودي در تغيير نگاه شوراي همكاري خليج فارس به ايران، غيرقابل انكار است. رياض، براي نشان دادن اهميتي كه براي نقش منطقه اي و جهاني تهران قائل است در 10 سال اخير گام هاي بزرگي برداشته است و بزرگترين آنها مواضع 4 سال گذشته دولت عربستان در برابر ادعاهاي آمريكايي ها در زمينه انفجار در پايگاه الخبر است. آمريكايي ها پس از انفجار در پايگاه نظاميان اين كشور در عربستان سعودي ( سال 6 پيش ) بارها ايران را به دست داشتن در انفجار متهم كردند و عربستان سعودي هر بار اين ادعا را تكذيب كرد. موضع عملي دولت عربستان سعودي در برابر مهم ترين مساله سياست خارجي ايران در خليج فارس - جزاير سه گانه ايراني - نيز براي تهران، اهميت زيادي دارد. رياض به جز حمايت هاي بيانيه اي از ادعاي امارات متحده عربي در نشست هاي شوراي همكاري خليج فارس و گروه 26 (كه سوريه هم عضو آن است ) هرگز به اقدامي عملي كه تقويت كننده ادعاي رهبران امارات باشد، دست نزده است. مجموعه اين تحولات و موضعگيري ها، روابط تهران -رياض را در كانون توجه كارشناسان قرار مي دهد. اگر دو كشور در جريان سفر شاهزاده نايف وزير كشور عربستان سعودي كه فردا به تهران مي آيد، بتوانند در قالب اسناد همكاري امنيتي به درك مشتركي در زمينه مبارزه با تروريسم وجرايم سازمان يافته نزديك شوند، اين اميدواري وجود دارد كه همين درك مشترك به عنوان مبنايي براي گسترش روابط سياسي عمل كند. اين واقعيت دروني عربستان سعودي كه شاهزاده نايف در شمار چندگرداننده اصلي اين كشور است اين، پيش بيني خوش بينانه را تقويت مي كند كه تهران -رياض در حال برداشتن گام هاي اساسي براي تعميق روابط هستند.