Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800125-51146S7

Date of Document: 2001-04-14

يادداشت اقتصادي اقتصاد ايران و معماي توسعه نيافتگي دكتر مسعود نيلي تصوير:كشور 1 ايران به طور بالقوه از امكاناتي برخوردار است كه مي تواند آن را به اقتصادي قدرتمند تبديل كند. مروري كوتاه بر اين امكانات ما را در حصول به اين نتيجه بهتر ياري مي كند: - 1 ايران دومين كشور برخوردار از ذخاير گازي دنياست. - 2 ايران سومين كشور برخوردار از ذخاير نفتي دنياست - 3 ايران جزء ده كشور برخوردار از ذخاير معدني دنياست. - 4 ايران به لحاظ ژئوپلتيك در موقعيتي كاملا استثنايي قرار گرفته است كه مي تواند از اين موقعيت براي كسب منابع قابل توجه ارزي استفاده كند. - 5 ايران داراي تنوع اقليمي نسبتا استثنايي در حد تفاوت حدود 40 درجه دماي هوا بين سردترين و گرمترين نقاط آن است كه آن را مستعد سرمايه گذاري در محصولات مختلف كشاورزي مي كند. - 6 ايران به طور بالقوه داراي نيروي انساني بسيار مستعد و به صورت بالفعل برخوردار از نيروي انساني تحصيلكرده و توانمند است، به گونه اي كه بسياري از ايرانيان تحصيلكرده كه توانمندي خود را به بازار جهاني كار عرضه كرده اند در دانشگاه ها و يا شركت هاي معتبر دنيا از موقعيت هاي كليدي برخوردارند. - 7 ايران برخوردار از تمدن و تاريخي كهن است كه در صورت توجه مناسب به اين ويژگي، مي تواند به يكي از قطبهاي جهانگردي تبديل شود. - 8 اقتصاد ايران برخوردار از نيروي كار ارزان و منابع انرژي گسترده است كه مي تواند قدرت رقابت ويژه اي را در جلب سرمايه هاي خارجي براي آن ايجاد كند. تصوير- 21 درآمد سرانه كشور در فاصله سال هاي 671357 به طور متوسط سالانه نزديك به 5 درصد كاهش پيدا كرده است. - 2 پس از سال 1368 به جز دوره استثنايي برنامه اول كه رشد درآمد سرانه بيش از 4 درصد در سال بود از سال 1373 به بعد متوسط رشد درآمد سرانه كمتر /2 4از درصد در سال بوده است. اين ميزان از رشد، درآمد سرانه هر ايراني را در سال 1378 به عددي كمتر از 2000 تومان در روز رسانيده است. واضح است، آنگاه كه توزيع نابرابر درآمد را نيز مورد توجه قرار دهيم، به رفاه ناچيزي كه از اين حد از درآمد عايد مي شود بهتر پي مي بريم، آنگاه كه اين عدد را به معادل دلاري تبديل كنيم، سطح پايين درآمد سرانه در مقايسه هاي بين المللي آشكارتر مي شود. با نرخ رشد/2 4 درصد درآمد سرانه بيش از 30 سال طول مي كشد تا درآمد سرانه كشور دوبرابر شده و به عدد نازل چهار هزار تومان در روز برسد. - كشورهاي در حال توسعه، در آخرين دهه قرن گذشته، عملكرد قابل قبولي از خود نشان دادند و از رشد متوسط درآمد /3 6سرانه درصد در سال برخوردار شدند. - درآمدزايي پايين اقتصاد، همراه با نوسانات زياد و افت و خيزهاي اقتصادي كشور هنوز منطبق با افت و خيزهاي قيمت هاي جهاني نفت است و اين بيانگر عدم تنوع در توليد و نقش غالب نفت در اقتصاد كشور است. جمع بندي: قابليت هاي بالقوه اقتصاد ايران، مسلما به مراتب بالاتر از متوسط كشورهايي است كه در دو دهه گذشته، عملكرد اقتصادي شگفت آفرين داشته اند و عملكرد بلندمدت اقتصادي كشور، به مراتب ضعيف تر از متوسط كشورهاي در حال توسعه بوده است. اين عملكرد مربوط به مقطعي كوتاه از تاريخ اقتصادي كشور نمي شود، بلكه خصيصه بلندمدت آن شده است. سئوال اساسي آن است كه چرا كشوري برخوردار از اين همه امكانات، عملكردي اينچنين نامتناسب از خود نشان مي دهد. اين صورت مسئله و يا معماي كمتر توسعه يافتگي كشور است كه نگارنده تلاش خواهد كرد در يادداشت هاي آتي، پاسخي براي آن بيابد.