Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800120-51106S1

Date of Document: 2001-04-09

منابع طبيعي تجديد شونده بستر حيات و توسعه پايدار * فشار بيش از حد دام به پوشش گياهي و مراتع، علاوه بر تخريب پوشش گياهي امكان زادآوري گونه هاي مرتعي را نيز از بين مي برد * تاكنون 600 نفر از اقشار مردم كه برخي داراي تحصيلات دانشگاهي هستند عضويت خود را در اجراي طرحهاي منابع طبيعي اعلام كرده اند منابع طبيعي تجديدشونده به عنوان بستر حيات و توسعه پايدار، همواره نقش مهمي در سير تحولات اقتصادي و اجتماعي جوامع مختلف جهان داشته كه اين نقش در زمانهاي مختلف متفاوت بوده است. تا قبل از صنعتي شدن جهان، عمده ترين منابع تامين انرژي و خوراك انسان از منابع طبيعي تامين مي شده پس از انقلاب صنعتي، از اين منابع به عنوان پشتوانه اي غني و در اغلب موارد به طور بي رويه به منظور توسعه و توليد بيشتر استفاده شده است. اما در عصر جديد، طرح مسائلي چون از بين رفتن لايه ازون، گرم شدن تدريجي كره زمين، افزايش آلودگي هاي زيست محيطي، گسترش كوير و مسائل ناشي از بيابان زائي و به طور كلي لزوم بقاء و حفظ حيات حاكي از آن است كه منابع طبيعي تجديدشونده را نبايد صرفا در تامين رفاه و مصرف جستجو كرد، بلكه بايد فراتر از اين، به عنوان بستر حيات و توسعه پايدار به آن نگريست. فتح الله غيور مديركل منابع طبيعي استان اصفهان با اشاره به وظيفه سازمان جنگلها و مراتع در جهت حفاظت، احيا، توسعه و بهره برداري پايدار از منابع طبيعي و نقش تشكل هاي غيردولتي دراين باره مي گويد: يكي از سياستهاي ما جلب همكاري نهادهاي مردمي، شوراهاي اسلامي شهر و روستا، توسعه تعاونيهاي بهره برداري و مشاركت دستگاههاي اجرايي در راستاي اجرا و مديريت طرحهاي منابع طبيعي است. وي با اشاره به ايجاد 5 تشكل غيردولتي زيست محيطي و منابع طبيعي مي افزايد: در اين زمينه طرح شناسايي همياران طبيعت در سطح استان اصفهان در حال اجرا است و تاكنون 600 نفر از اقشار مردم كه برخي داراي تحصيلات دانشگاهي هستند عضويت خود را در اجراي طرحهاي منابع طبيعي اعلام كرده اند. مدير كل منابع طبيعي اصفهان با استناد به آمارهاي موجود، در مورد هدر رفتن /1 5سالانه ميليون تن خاك در كشور براثر فرسايش اضافه مي كندميليون 100 تن از اين رسوبات مستقيما در مخازن سدهاي كشور رسوب مي كند كه كاهش حجم ذخيره آب و عمر مفيد اين سدها را در پي دارد، بديهي است كه چنين پيامدي، به از بين رفتن سالانه سطح وسيعي از زمينهاي قابل استفاده كه به طور عمده جنگلي و مرتعي هستند منجر مي شود. تحقيقات نشان داده است كه با افزايش 37 تادرصد 40 پوشش گياهي ميزان روان آب ازدرصد 73 به درصد 14 كاهش و آثار تخريبي سيل را نيز 59 درصد كاهش مي دهد و كاهش اين ميزان روان آب موجب كاهش فرسايش و حل /4 25تن خاك در هكتار مي شود. مديركل منابع طبيعي اصفهان در زمينه اقدامات انجام شده و در دست اجرا براي كاهش تخريب، از اجراي طرح جامع حفاظت منابع طبيعي به عنوان اصلي ترين ماموريت اداره كل منابع طبيعي استان نام مي برد وخاطرنشان مي كند: اين طرح با هدف كنترل عوامل تخريب، اعمال اصول حفاظتي در طرحهاي اساسي و استفاده از فن آوريهاي نوين در حفاظت، اطفاء حريق و مبارزه با آفات و بيماريها اجرا مي شود. غيور مي گويد: سال گذشته طرح ملي حفاظت و حمايت از جنگلها و مراتع در استان اصفهان به صورت طرحهاي جايگزين سوختهاي مناسب در منطقه عشايري پشتكوه فريدونشهر در سطح هزار 21 و 400 هكتار پيش آگاهي و كنترل آفات و امراض در سطح 450 هكتار و پيشگيري و اطفاء حريق در سطح 350 هكتار اجرا شد. مديركل منابع طبيعي اصفهان همچنين از اجراي طرح ملي نهضت سبز به عنوان يكي ديگر از طرحهاي در دست اجرا به منظور كاهش تخريب اراضي استان ياد كرده و اضافه مي كند: اين طرح در سطح 67 هزار هكتار و طي يك دوره پنجساله در اصفهان اجرا مي شود كه اجراي طرح نخلستان مدينه در سطح 3 هزار و 400 هكتار از آن جمله است. وي، فقدان دستورالعمل اجراي طرح، مشخص نبودن تكليف دستگاهها و سازمانهاي مرتبط در اجراي طرح و تامين نشدن اعتبار لازم را از جمله مشكلات موجود بر سر راه اجراي طرح نهضت سبز برمي شمارد. غيور همچنين اجراي طرح طوبي در قالب طرح ملي نهضت سبز را كه به منظور توسعه فضاي سبز و اشتغال با توجيه اقتصادي قابل قبول اجرا مي شود، طرحي موفق مي داند كه تاكنون در هزار 7سطح و 200 هكتار اجرا شده است. اما در مورد توليد علوفه و استفاده هاي جنبي از مراتع و جنگلها كه يكي ديگر از آثار و نتايج منابع طبيعي است، مديركل منابع طبيعي اصفهان مي گويد: از سطح مراتع اين استان به طور متوسط 420 هزار تن علوفه خشك به ارزش 120 ميليارد ريال برداشت مي شود كه اين مقدار علوفه، بيشترين نياز دام موجود در استان را برآورده مي سازد. اما در كنار توليد علوفه، انواع محصولات فرعي نظير كتيرا، باريچه و موسير نيز از مراتع اصفهان برداشت مي شود. مديركل منابع طبيعي استان اصفهان از طرح تعادل دام و مرتع نيز به عنوان يكي ديگر از طرحهاي جامع حفاظت نام مي برد كه با هدف كاهش تعداد دام در مرتع، توسعه طرحهاي مرتعداري، توسعه واحدهاي پرواربندي، تبديل ديمزارهاي كم بازده و اجراي طرحهاي مكمل آبخيزداري واسكان عشاير اجرا مي شود. وي با اشاره به پيشگامي استان اصفهان در اجراي طرح كنترل ورود دام به مراتع ييلاقي مي گويد: با وجودمقاومت استانهاي مجاور توانسته ايم در جهت جلوگيري از تخريب مراتع و چراي زودرس آن اقدامات موثري انجام دهيم. به گفته وي استان اصفهان /6 5داراي ميليون هكتار مرتع و ديمزارهاي رها شده است كه از نظر درجه بندي 850 هزار هكتار از اين مراتع خوب 3 ميليون و 300 هزار هكتار متوسط و 2 ميليون و 200 هزار هكتار فقير است. فتح الله غيور تعداد واحدهاي دامي وابسته به مراتع استان اصفهان را حدود 4 ميليون و 400 هزار ذكر مي كند و مي گويد: به طور متوسط 155 روز در هر فصل چرا از مراتع استان صورت مي گيرد در حالي كه ظرفيت اين مراتع حدود 2 ميليون واحد دامي در يك فصل چراي 120 روزه است. وي مي افزايد: بر اساس ارزيابي به عمل آمده تعداد دام موجود در استان بيش از 3 تا 4 برابر ظرفيت مراتع است و به اين ترتيب با فشار بيش از حد دام به پوشش گياهي و مراتع، علاوه بر تخريب پوشش گياهي امكان زادآوري گونه هاي مرتعي را نيز از بين مي برد. اما كويرزدايي استان اصفهان هم با 220 هزار هكتار اراضي بياباني و كويري و حدود يك ميليون هكتار تپه هاي شني فعال و نيمه فعال خالي ازاشكال نيست. مدير كل منابع طبيعي اصفهان مي گويد: تاكنون هزار 300 هكتار جنگل دست كاشت در مناطق كويري اين استان از منتهي اليه نائين تا مرز استان قم به صورت كمربند سبز در مقابل پيشروي كوير احداث شده اما عليرغم اين عمليات، در اجراي كار محدوديتهايي پيش رو داريم كه كمبود آب، كمبود اعتبارات دولتي فرسودگي امكانات و عدم تخصيص تسهيلات بانكي از جمله اين محدوديت هاست. اصفهان - خبرنگار همشهري