Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800118-51082S7

Date of Document: 2001-04-07

چشم انداز جنگ گرمايش درباره آينده محيط زيست كره زمين، سبزها (طرفداران محيط زيست ) و مخالفان آنها (كه به طور عمده طرفداران اقتصاد بازار را شامل مي شود ) دو انگاره متناقض دارند: سبزها مي گويند چون بحران محيط زيست به واقع ناشي از محدوديت فزاينده فضاي حياتي زمين، رشد شتابنده جمعيت و سيطره بلامنازع افزون خواهي و سودجويي در اقتصاد جهان است، تخريب منابع طبيعي روزبه روز ابعاد گرانبارتري يافته و پيشرفت هاي علم نيز نخواهد توانست در اين باره چندان راهگشا باشد. به واقع براي ترميم محيط زيست عالمي ديگر ببايد ساخت و ز نو آدمي. اما طرفداران به اقتصاد بازار همچون سلف شان كه دست پنهان را نجاتبخش هر عارضه اي در اقتصاد مي دانست، تداوم توسعه اقتصادي و پيشرفت علم را اصولا واجد آنچنان تواني مي دانند كه بتواند بر هر بحران زيست محيطي نيز غلبه كند. جدال بر سر پروتكل كيوتو در زمينه كاهش گرمايش جهاني بين دو سوي جهان پيشرفته و بهره مند از علم و فناوري نو، آمريكا در يك سو و اروپاي غربي در يك سوي ديگر، نشان مي دهد كه انگاره سبزها چندان بيراه نيست. خلاصه ماجرا آن است كه چهار سال پيش نمايندگان 160 كشور جهان در شهر كيوتو ژاپن معاهده اي را امضاء كردند كه طبق آن كشورهاي صنعتي موظف شده اند طي سال هاي 2008 تا 2012 ميلادي، خروج گازهاي مهم گلخانه اي به جو را به طور /5 2ميانگين درصد نسبت به سال 1999 ميلادي كاهش دهند. اما هفته گذشته جورج بوش رئيس جمهور آمريكا اعلام كرد از تاثير اين پيمان بر كاهش رشد اقتصادي آمريكا نگران بوده و از اين جهت ديگر به آن وقعي نخواهد گذاشت. نكته اين است كه آمريكا به تنهايي توليد كننده يك چهارم گاز كربنيك جهان است و اگر اين كشور نخواهد به پروتكل كيوتو متعهد باشد، اجراي آن بسيار كم اثر خواهد بود. هم بدين رو، گوران پرسن رهبر اتحاديه اروپا اقدام بوش را اشتباه محض خوانده و آن را محكوم كرده است. ليونل ژوسپن نخست وزير فرانسه نيز با انتقاد از بوش دولت او را يك جانبه گرا لقب داده جوشكا است فيشر وزير امور خارجه آلمان نيز اقدام بوش را اشتباه مهلك دانسته و خواستار تجديدنظر آمريكا در موضع خود در ارتباط با پروتكل كيوتو شده است. مقام هاي اتحاديه اروپا نيز براي جلب مخالفت كشورهاي دنيا با اين اقدام آمريكا بسيج شده و براي اين منظور به بسياري از كشورها، از جمله روسيه، ژاپن، چين و نيز ايران سفر كرده اند. جالب توجه است كه طرفداران محيط زيست اصولا پروتكل كيوتو را يك معاهده محافظه كارانه و فاقد اثرات مطلوب مي دانند اما همين معاهده محافظه كارانه نيز تاكنون مجالي براي اجرا نيافته است. اين نكته قابل تامل است كه ارجح دانستن منافع اقتصادي به اجراي اين پروتكل از سوي كشوري اعمال مي شود كه متمول ترين كشور جهان به شمار رفته و به طور مثال شهروندان آن سال گذشته فقط سه ميليارد دلار صرف كوچك كردن قطر شكم خود كرده اند. اگر شهروندان آمريكايي را نتوان مجاب كرد كه براي حفظ محيط زيست اندكي از درآمد اقتصادي خود صرف نظر كنند، چگونه مي توان انتظار داشت صدها ميليون كشاورز گرسنه برزيلي، اندونزيايي، كنگويي، هندي و بنگلادشي براي سير كردن شكم فرزندان خود، كه حداقل حق حياتي آنهاست، جنگل هاي حاره، اين شش هاي كره زمين را نابود نكرده و آنها را تبديل به اراضي كشاورزي ؟ نكنند تامل در وجوه گوناگون جنگ گرمايش همچنانكه ذكر شد، بر مي تابد كه مي بايست انگاره سبزها درباره آينده محيط زيست كره زمين را مجدانه تر بررسي كرد. شايد اشتباه طرفداران اقتصاد باز در زمينه مسائل زيست محيطي آن باشد كه تمايز ميان خرد و علم را چندان به جد نمي گيرند. حفظ محيط زيست اصولا مقوله اي كيفي است كه معبر آن نه فناوري ها و اكتشافات پيچيده علمي (كه صرفا متكي به سنجه هاي كمي هستند ) و بلكه خردي متعالي است كه بتواند حتي قوه هدايت و تسلط بر خود علم را نيز به انسان ببخشد. در اين باره، اين آموزه تورياماكاشي دانشمند ژاپني بس شنيدني است كه در سراسر جهان دانشگاهها و مدارس علم مي آموزانند و نه خرد، بدون اينكه اين نكته را به آموزندگان خود تذكر دهند. نتيجه گذشته از تبعات معمول رفتار و عملكرد عالمان بي خرد، جهاني است غرق در تكنيك... كه البته به بيراهه مي رود. ناصر كرمي