Hamshahri corpus document

DOC ID : H-800118-51076S2

Date of Document: 2001-04-07

تاثير اجتماعي _ رواني مهد كودك كودكاني كه قبل ازيك سالگي در مهد كودك با كيفيت بالا بوده اند به علت رشد شناختي بهتر، نسبت به ساير بچه ها در مدرسه برتر بوده اند و اصولا جوايز و رتبه هاي بالا را به خود اختصاص مي دهند اشاره كودك آدمي وابسته ترين موجود آفرينش است. او تا زماني كه بالغ نشده است نياز به مراقبتهاي ويژه اي دارد. اين نياز او را وادار مي سازد كه با ديگران ارتباط برقرار كند و از آنها مددجويد. بهترين مددكار كودك مادر اوست و محكم ترين و صميمي ترين ارتباط ميان آن دو برقرار است. اما در دنياي صنعتي امروز كودكان ناگزير به تجربه محيطي به نام مهدكودك هستند. مثلا در آمريكا حدود نيمي از مادراني كه كودكان زير 6 سال دارند شاغلند. در كشورهاي صنعتي ديگر نيز كمابيش چنين وضعيتي برقرار است و به مرور زمان به يك مساله جهاني تبديل مي شود. كشور ما نيز از اين واقعيت مستثني نيست. پس لازم است از تجربيات و تحقيقات كشورهاي صنعتي در اين زمينه نيز بهره مند شويم. چند نتيجه تحقيقاتي براساس تحقيقات انجام شده كودكاني كه بيش از 20 ساعت در هفته را در يك مهدكودك معمولي بدون حضور مادر سپري مي كنند دچار حالتهاي اضطرابي - اجتنابي در ارتباط با مادرشان در سنين اوليه زندگي مي شوند. همچنين احساس بيگانگي با محيط و عدم تطابق با وضعيت جديد نيز مي تواند از علل ايجاد اين حالتها باشد البته ذكر، دو نكته در اين مورد لازم است يكي اينكه كودكاني كه قبل از سنين مدرسه وارد مهدكودك مي شوند نسبت به آنهايي كه در سنين بالاتر به مهد كودك مي آيند بهتر با محيط تطابق حاصل مي كنند و كمتر دچار احساس بيگانگي مي شوند، نكته دوم اين است كه يك مهدكودك با كيفيت بالا مي تواند در كاهش ايجاد حالت اضطرابي - اجتنابي موثر باشد. در اكثر تحقيقاتي كه در مهد كودكهاي با كيفيت بالا صورت گرفته است ثابت شد كه چنين مهد كودكهايي بر كيفيت ارتباط ميان كودك و مادر تاثيري ندارند، يعني بچه هايي كه در مهد كودك به سر مي برند هيچگاه مربيان را به مادرشان ترجيح نمي دهند و ليكن مربيان را به ديگر افراد ترجيح مي دهند همچنين هرگز مهدكودك را به خانه ترجيح نمي دهند اگر چه بين مهد كودك و اماكن ديگر تفاوت قائلند. تحقيقات نشان مي دهد كه هرچه مدت زماني كه بچه هاي پيش دبستاني در مهد كودكهايي با كيفيت بالا مي گذرانند بيشتر باشد چنين بچه هايي در رهبري گروه، جلب توجه و محبوبيت در نزد ديگران، توانايي خودبيانگري و ابراز وجود موفقتر، ازبچه هاي هم سن و سال خود همچنين مي باشند كودكاني كه قبل ازيك سالگي در مهد كودك باكيفيت بالا بوده اند به علت رشد شناختي بهتر نسبت به ساير بچه ها در مدرسه برتر بوده اند و اصولا جوايز و رتبه هاي بالا را به خود اختصاص مي دهند و بالعكس بچه هايي كه در سنين اوليه زندگي (1تا 2 سالگي ) در مهد كودكهايي با كيفيت پايين ثبت نام مي كنند دچار آشفتگي و پريشاني خاطر مي شوند، توجه و تمركز آنها مختل مي شود و نمي توانند مسئوليت و وظايفي كه به آنها محول مي شود را به خوبي انجام دهند. از آنجا كه كودكان ما اوقات نسبتا زيادي را در مهد كودك مي گذرانند پس مسلما كودكي كه در محيط آرام در آسايش و رفاه كامل با تغذيه صحيح و ارتباطات مناسب اوقات خوشي را مي گذراند با كودكي كه در افسردگي و پريشاني خاطر به سر مي برد تفاوتهاي زيادي دارد. بنابراين كيفيت مهد كودك نقش تعيين كننده در مسائل رواني فرزندان ما دارد. از طرفي والديني كه فرزندانشان را در مركزي با كيفيت بالا مي گذارند در محيط كار آرامش خاطر بيشتري دارند و به بهترين نحو به كارشان مي پردازند. با تمامي اين تفاصيل متاسفانه والدين در انتخاب مهدكودك دقت كافي نمي كنند و عموما مهد كودكها را تنها براساس نزديكي به محل كار و يا سكونتشان انتخاب مي كنند. تعيين كيفيت مهد كودكها با افزايش تقاضا براي مهد كودك بايد منتظر پيدايش مهدكودكهايي باشيم كه صرفا براي منفعت طلبي بوجود مي آيند. طبيعي است كه در دادن مجوز به اينگونه مهد كودكها دقت بيشتري به خرج دهيم و اجازه ندهيم مهد كودكي با كيفيت پايين تاسيس شود يا به كار خود ادامه دهد. اما تعيين كيفيت مهد كودكها كار ساده اي نيست و بدست آوردن استانداردهاي واقعي آن نياز به تحقيقات جدي دارد. در مطالعاتي كه تاكنون صورت گرفته است عوامل زير اهميت خود را ثابت كرده اند. - 1 فضاي مهد كودك: مسلما شرايط مطلوب براي زندگي مانند نور، دما و رطوبت تا بهداشت ووسايل ايمني بايد در مهد كودك فراهم شود. همچنين اتاقهاي جداگانه اي براي بازي، خوراك و خواب بايد موجود باشد. حياط و فضاي سبز نيز جزء لوازم يك مهدكودك خوب است. بنابراين تبديل يك خانه نقلي به مهد كودك چندان عاقلانه به نظر نمي رسد. - 2 مربيان كارآزموده: مربيان مهد كودك بايد تحصيلات كافي در رشته هايي مانند روانشناسي، كاردرماني، علوم تربيتي ومشاوره داشته باشند چنين مربياني مي توانند در رشد هوش، مهارتهاي كلامي، ارتباطات اجتماعي و پرورش استعدادهاي كودك موثر باشند. همچنين مربيان بايد شرايطي داشته باشند كه كودكان نسبت به آنان احساس امنيت كرده و بتوانند ارتباط مطمئن با آنها برقرار سازند مثلا سلامت رواني، مهارتهاي كلامي، خصوصيات فيزيكي و شرايطسني در اين مورد از اهميت خاصي برخوردارند. - 3 گروهبندي: بچه هاي مهدكودك بايد به گروههاي مختلف تقسيم شوندو براي هر گروهي پرستار جداگانه اي نياز است تعداد افراد گروه نبايد از يك حدي بيشتر باشد مثلا گروه 12 7 تا نفره مطلوب به نظر مي رسد. همچنين بهتر است حتي الامكان كودكان هم سن و سال و از هر دو جنس در يك گروه قرار گيرند. - 4 برآورده شدن نيازهاي كودك: نيازهاي خاص كودك از قبيل تغذيه، خواب، توالت و آرامش بخشي بايد به درستي و در زمانهاي مناسب برآورده شود، متاسفانه در برخي مهدكودكها تغذيه بر اساس اصول علمي نيست و به برنامه خواب نيمروزي توجه نمي شود. توالت در مكان درستي قرار ندارد و به جاي برنامه هاي آرامش بخشي از داروهاي آرام بخش استفاده مي شود. - 5 فعاليتها بازيها و اسباببازيها: مهدكودك بايد داراي امكانات كافي براي فعاليتهاي مفيد، بازيهايي متنوع و اسباببازيهاي متناسب با آن باشد چون اكثر، اوقات كودك در مهد كودك به اين برنامه ها مي گذرد اين مورد اساسي ترين عامل در انتخاب مهد كودك است. وظايف والدين اصولا با تمامي ضوابط و محدوديتهاي قانوني باز هم امكان ايجاد مهد كودكهايي با كيفيت پايين وجود دارد. بنابراين والدين نيز بايد مهدكودكهاي مورد نظر را به خوبي بشناسند وبا مربيان و مسئولين مهدكودك آشناشوند. اكثر والدين براي مدرسه فرزندانشان چنين كاري را انجام مي دهند، ولي متاسفانه براي مهد كودك وقت چنداني نمي گذارند. درحالي كه مهدكودك هم مانند مدرسه در پيشرفت يا پسرفت كودكان موثر به است عنوان نخستين قدم بايد بپذيريم كه مهدكودك هم همچون مدرسه مهم است. پس والدين بايد به خوبي از محيط مهدكودك بازديد كرده و از چگونگي ارتباط مربيان با كودكان آشنا شوند. مسئولين مهدكودك نيز بايد به طور كامل به سوالات والدين پاسخ داده و به آنها اجازه بررسي و بازديد مهدكودك را بدهند، همچنين مربيان و مسئولين مهدكودك بايد والدين را از تمامي صدمات و آسيبهاي جسمي وروحي وارد شده به كودك از قبيل كبود شدن يا زخمهاي اتفاقي يا ناراحتي هاي طولاني و برخوردهاي شديد با شرح كامل رخدادها آگاه سازند. نكته بسيار مهم كه در ارتباط والدين با كودك وجود دارد اين است كه كودكي كه به مهد كودك سپرده مي شود ممكن است احساس طردشدگي كند وبپندارد كه مزاحم والدين است، پس والدين بايد به گونه اي برخورد كنند كه كودك مطمئن گردد كه آنها در طول روز به فكر او مثلا بوده اند والدين مي توانند چيزهاي مورد علاقه كودكشان را تهيه و در هنگام ديدار به وي هديه كنند. زينب رزوان كارشناس كاردرماني