Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791225-51024S9

Date of Document: 2001-03-16

چشم انداز نگاهي به گزارش جهان در فردا سال 2015 امروز است امروز ديروز... گزارش بررسي وضعيت جهان و احتمالات آن تا سال 2015 كه بنا به سفارش جورج بوش، رئيس جمهور آمريكا توسط سازمان سيا و با مشاركت شماري از برجسته ترين تحليلگران سياسي و اقتصادي اين كشور تدوين شده است، بسيار قابل تامل است. اين گزارش، كه البته در بخش هايي يكسونگرانه مي كوشد براي اهداف آتي حزب حاكم آمريكا توجيه لازم فراهم كند، طي دو ماه گذشته انعكاس گسترده اي در رسانه هاي جهاني داشته است. مبناي تحليل هاي اين گزارش افزايش فشار بر فضاي حياتي كره زمين است كه نتايج مشخص و قابل پيش بيني سياسي، اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي خواهد براين داشت اساس، بر خلاف آنچه كه بسياري گمان مي كنند در دهه آينده مشكلات بشري افزايش خواهد يافت. شكاف دو قطب فقير و غني در سراسر جهان باز هم بيشتر خواهد شد، مسابقه تسليحاتي با ابعادي دهشتناك تر تداوم خواهد يافت، جنگ و جدال به عرصه هاي تازه تري ريشه خواهد دواند و بحرانهاي زيست محيطي پهنه هاي گسترده اي از كره زمين را در گرداب بلا فروخواهد افكند. از نظر سياسي اين گزارش مدعي است، بعد از يك دهه يكه تازي آمريكا در پي فروپاشي شوروي اروپاي غربي، در قالب يك قطب جديد سربرآورده و رودرروي آمريكا خواهد ايستاد. روسيه همچنان به سير نزولي ادامه خواهد داد. چين و هند همچنان رشد خواهند كرد، ولي مشكلات داخلي آنها مانع خواهد شد تاثيرات بيروني در حد تبديل به قطب داشته باشند. آسياي جنوب شرقي به دليل كمبود فضاي حياتي شاهد گسترش جدال هاي قومي و منطقه اي تازه خواهد بود. اما بيشترين جدالها در خاورميانه رخ خواهد داد. جايي كه نبود مردمسالاري مانع از تثبيت وضعيت سياسي خواهد شد. پيش بيني شده است برخي ديكتاتوري هاي اين منطقه ناچار خواهند شد براي توجيه حاكميت شبه نظامي خود دشمنان فرضي ايجاد كنند، در نتيجه ناچار خواهند بود بخش مهمتري از درآمد عمومي را به تجهيز نظامي و تسليحاتي اختصاص دهند، كه اين خود با مضاعف سازي مشكلات اقتصادي بحران هاي اجتماعي و به تبع آن ناپايداري سياسي را باز هم افزايش خواهد داد. در تحليل اين گزارش، نكات ذيل شايان توجه است: - 1 جانمايه گزارش با آنچه كه مورد تاكيد مالتوس گرايان جديد (نيومالتوسيست ها ) قرار دارد، تقريبا مشترك است. از اين نظر، براي بررسي دقيق تر موارد گزارش شده، مي توان به آثار منتشر شده اين گروه رجوع كرد. البته در موارد عمده اي نظرات نيومالتوسيست ها حتي از آنچه كه در گزارش پيش گفته ذكر شده، بدبينانه تر است. - 2 تداوم شتابناك مسابقه تسليحاتي در حالي كه 86 درصد فروش سلاح ها توسط پنج كشور عضو دائم شوراي امنيت (و در راس آنها آمريكا ) و 80 درصد خريد سلاح ها توسط كشورهاي جهان سوم (و در راس آنها كشورهاي حوزه خاورميانه ) انجام مي شود، نشان مي دهد كه تحولات سياسي دو دهه اخير عملا هرگز نتوانسته خردگرايي چنداني را در سطح كلان سياست جهاني ايجاد كند و به ويژه دركشورهاي جهان سوم اين خردگريزي (كه قطعا ريشه در عواملي دارد كه مانع از بسط شعور عمومي جامعه مي شود ) بسيار غمبارتر بوده است. - 3 تاكيد بر كافي نبودن فضاي حياتي در دهه آينده قطعا ضرورت دستيابي به توان سياسي - اقتصادي افزونتر را براي همه كشورها، به ويژه آنها كه اكنون با مشكلاتي افزونتر در اين باره رودررو هستند، ايجاب مي كند. در رقابت سختي كه وجود دارد، ابزارهاي هماوردي نقشي تصاعدي دارند. بهره مندان از آنها افزونتر بهره مند شده و بي بهرگان از آنها افزونتر به قهقرا خواهند رفت. به واقع در اين مسابقه فردا امروز است، امروز ديروز، تاوان يك گام عقب ماندن، دو برابر صرف انرژي براي رسيدن به جايگاه سابق است. - 4 تعامل مسائل كشور ما با حوزه خاورميانه بسيار حياتي بوده و مي بايست از سوي مراكزي كه تدوين راهبردهاي كلان توسعه كشور را به عهده دارند، با اولويت و وسواس بسيار انجام شود. مرور پيش بيني هاي مربوط به حوزه خاورميانه در گزارش پيش گفته، كه به نكات عمده آن در همين وجيزه اشاره شد، مي تواند در اين باره راهگشا باشد. ناصر كرمي