Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791221-50994S6

Date of Document: 2001-03-12

نگاه كارشناسان به روابط تهران - مسكو گروه سياسي: حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري فردا (دوشنبه ) در راس يك هيات بلندپايه سياسي اقتصادي رهسپار جمهوري فدراسيون روسيه مي شود. با توجه به اهميت اين سفر، خبرنگار همشهري در گفتگو با چند تن از فعالان و صاحبنظران مسائل سياست خارجي كشور پرسش هايي درباره سفر آقاي خاتمي به مسكو مطرح كرده كه در پي مي آيد: الهه كولايي نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي و عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با استقبال از سفر رئيس جمهوري به روسيه زمينه هاي سياسي، فني و تكنولوژيك و اجتماعي و فرهنگي را از جمله زمينه هاي مناسب براي توسعه روابط دو كشور مي داند و مي گويد: با توجه به جايگاه منطقه اي و بين المللي ايران و نيز مسائل موجود براي روسيه در سطح منطقه و جهان، دو كشور مي توانند از مسائلي كه تهران و مسكو را در مسير مشتركي قرار مي دهد به منظور تحكيم روابط متقابل بهره بگيرند. كولايي با توجه به برخي بدبيني هاي تاريخي نسبت به روسيه - از جمله به دليل حاكميت نظام تزاري و كمونيستي در سيستم سياسي اين كشور - تاكيد مي كند: در روابط با روسيه بايد با نگاه واقع بينانه به حال و آينده برخي ذهنيت هاي منفي در روابط گذشته را به كنار گذاريم و با توجه به تحولات منطقه اي و جهاني و نگاه دو كشور به اين تحولات، به تقويت روابط خود با مسكو بپردازيم. نماينده مردم تهران همچنين در توضيح نقش روابط ايران با روسيه و تاثير آن در روابط ايران با كشورهاي غربي - به ويژه آمريكا - مي گويد: بدون شك با در نظر گرفتن روابط ايران و غرب و بينش نظام سلسله مراتبي آمريكا كه همواره به مخالفت ا يران و روسيه همراه بوده، روابط تهران - مسكو مي تواند به بهترين شكل گسترش يابد و از سويي به لحاظ موقعيت ژئوپولتيك ايران كه مورد توجه و رقابت كشورهاي مهم جهان است، روسيه گزينش مناسبي براي پاسخگويي به نيازهاي ماست كولايي با تاكيد بر افزايش قدرت چانه زني روسيه در مقابل آمريكا با تكيه بر مناسباتش با ايران ادامه مي دهد: در اين زمينه ايران هم مي تواند با پاسخ گرفتن نيازهاي خود از رابطه با روسيه، به كشورهايي كه درپي ضربه زدن به منافعش هستند نشان دهد كه توان برقراري ارتباط با كشورهاي قدرتمند جايگزين آنان را در اختيار دارد. سعيد ليلاز كارشناس مسائل سياسي و اقتصادي نيز در مورد محورهاي عمده روابط ايران و روسيه مي گويد: در وهله اول مسائل تاريخي بسيار نزديك و مشترك دو كشور كه به اشتراك حوزه نفوذ جغرافيايي و اقتصادي تهران و مسكو انجاميده، ضرورت برقراري ارتباط متقابل را به سياست خارجي ما يادآور مي شود. از سوي ديگر به دليل گسترش عمق نفوذ استراتژيك ايران در ده ساله اخير و در عوض كاهش همين عمق در روسيه، دو كشور را به مرزهاي نزديكتري از فهم مشترك در رابطه متقابل رسانده است. ليلاز محور فعاليت هاي اقتصادي و تكنولوژيك - به ويژه در زمينه نفت و كسب درآمدهاي ارزي از اين طريق - را از اجزاي مهم ارتباط متقابل تهران - مسكو ارزيابي مي كند و مي گويد: اين ارتباط كاملا دوسويه است; از سويي روسيه مي تواند منبع مهم تزريق تكنولوژي و فناوري هاي هسته اي و نظامي براي ايران باشد و از سوي ديگر ايران نيز با توجه به بافت حساس و ملتهب منطقه، به لحاظ امنيتي مي بايد به تقويت ساختار و توان تجهيزاتي و تكنولوژيك خود در زمينه هاي تسليحاتي و دفاعي بينديشد، پس با توجه به رقابت قديمي و صرفا تغيير شكل داده ميان روسيه و آمريكا، ايران مي تواند با تكيه بر سياست غيرمتعهد خود به روسها به عنوان شريك شبه استراتژيك خود فكر كند. محمدجواد لاريجاني كارشناس مسائل سياسي و رئيس كميسيون سياست خارجي مجلس در دوره پنجم در اين مورد مي گويد: فصل نوين روابط ايران و روسيه از مقطع ارسال پيام امام براي گورباچف آغاز شد و سپس با سفر هاشمي رفسنجاني به روسيه وارد مراحل اجرايي شد. به گفته لاريجاني نكته مهم در برقراري ارتباط جديد ميان تهران - مسكو، كنار گذاشتن روند جهانگشايي در سياست خارجي روسيه بود. وي در مورد ويژگي هاي روابط امروز بين دو كشور مي گويد: ايران و روسيه امروز در قبال تك روي ها و خودمحوري هاي غرب - به ويژه آمريكا - داراي موضع بسيار نزديك به هم هستند كه اين موضوع خود زمينه هاي همكاري متعددي را در سطوح دوجانبه، منطقه اي و بين المللي به روي دو كشور مي گشايد. لاريجاني در ادامه با خاطرنشان كردن اين نكته كه روابط ايران با هر كشوري بايد براساس حفظ منافع متقابل صورت پذيرد مي گويد: فشارهاي سياسي كه عمدتا توسط آمريكا و مافياي صهيوني در خصوص تخريب روابط مسكو با تهران بر دولت روسيه وارد مي آيد در مقام يك راهزني بين المللي پديده بسيار خطرناكي است كه ايران ضمن مقابله با اين فشارها بايد به ساير كشورها تفهيم كند كه روابط ايران با روسيه منافع هيچ كشوري را تهديد نمي كند و اگر كشورهاي غربي هم از سياست ديكته كردن نظرات خود دست بردارند و وعظهاي فرهنگي يك جانبه را به كناري نهند خواهند توانست همانند روسيه به سطح قابل قبولي در برقراري ارتباط با ايران برسند. لاريجاني همچنين در توضيح چگونگي الزامات بين المللي بر سياست خارجي روسيه در خصوص رابطه با ايران مي گويد: روابط خارجي روسيه فارغ از عوامل موثر حقيقي نيست; به ويژه اين كه روسيه دوران گذار از سيستم ماركسيستي به سيستم بازار آزاد را طي مي كند و در اين پروسه دولت هاي غربي چه از طريق بانك جهاني وچه از ساير كانالها هيچ فرصتي را براي تحميل خواسته هايشان به روسيه از دست نمي دهند. وي مي افزايد: من معتقدم اگر اين فشارها بتواند در كوتاه مدت تاثير نامطلوب و منفي بر روابطتهران -مسكو تحميل كند، اما روسيه آينده، روسيه اي مستقل خواهد بود كه آينده روابط خود با تهران را در مسير مثبت و درخشاني به نفع هر دو كشور سامان خواهد داد.