Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791221-50988S2

Date of Document: 2001-03-12

گفت وگو با حسن طليعي، از برگزيدگان جشنواره جوان خوارزمي: راز موفقيت پژوهشهاي فرهنگي برنامه ريزي است نگاهي به پژوهش فرهنگي طراحي سيستم اطلاعات شهري براي شهرهاي مياني ايران اشاره; پژوهش، نوآوري و آفرينش علمي و صنعتي نخستين شرط زندگي شرافتمندانه ملتي است كه مي خواهد مستقل و سربلند زندگي كند. استعداد ملت ايران، اين قدرت را به جوانان برومند اين مرز و بوم بخشيده است كه با نيروي ايمان و بهره گيري از فرصتي كه انقلاب اسلامي پديد آورده است، نقش شايسته اي در توسعه علمي و صنعتي ايران و پيشرفت دانش جهاني برعهده گيرند و پايه هاي استقلال ميهن عزيز را استوار سازند. نوشتار بالا گوشه اي از متن لوح سپاس از يك جوان موفقي است كه به امضاي رياست جمهوري اسلامي ايران آقاي سيد، محمد خاتمي آراسته شده است. روز 22 آذر ماه امسال دومين دوره جشنواره خوارزمي در تهران برگزار شد. جشنواره خوارزمي كه همه ساله در ايران برپا مي شود، امسال نيز با حضورپرشور جوانان در دو بخش دانشجويي و دانش آموزي برگزار شد. بخش جوان دانشجويي اين جشنواره نو پا و در دومين سال برپايي خود بود و ازجوانان مستعد، خلاق و مبتكر كشورمان تجليل شد. در اين بين آقاي حسن طليعي يكي از جوانان خوش فكر و صاحب انديشه سرزمينمان است كه با ارائه مقاله توانسته است در گروه علوم انساني رتبه كسب كند. براي آشنايي بيشتر با اين جوان، خبرنگار همشهري در كاشان گفت وگويي با وي انجام داده است كه در پي مي آيد. * آقاي طليعي ابتدا خودتان را به طور جامع معرفي كنيد. - من حسن طليعي 29 ساله و متولد كاشان و دانش آموخته رشته علوم اقتصاد از دانشگاه تهران در مقطع ليسانس و مهندسي شهرسازي در مقطع كارشناسي ارشد هستم. * براي بار چندم بود كه در اين جشنواره شركت كرديد و عنوان مقاله اي كه ارائه داديد چه؟ بود - براي اولين مرتبه شركت كردم و رتبه سوم در رشته علوم انساني را به دست آوردم. البته ناگفته نماند در گروه ما رتبه اول وجود نداشت و عنوان طرحم، طراحي سيستم اطلاعات شهري براي شهرهاي مياني ايران بود كه مطالعه موردي من درباره شهر كاشان انجام گرفته بود. * لطفا درباره طرحتان بيشتر توضيح دهيد و بگوييد چگونه شد كه اين طرح را انتخاب؟ كرديد - ايده اوليه آن وقتي بود كه در حرفه كارشناسي سيستم مشغول به كار شدم و با تخصص كارشناسي سيستم ها آشنا شدم. از آن موقع بود كه فكر كردم مطالعات رساله خودم را بين رشته اي انتخاب كنم و سعي كردم از فنون و ابزار تخصصي طراحي سيستمها (اخذ شده از مهندسي صنايع و دانش مديريت ) در مهندسي شهرسازي استفاده كنم. اما طرح من، برنامه طراحي سيستمي است كه داده هاي مورد نياز دو فعاليت برنامه ريزي شهري و مديريت شهري در شهرهاي مياني را جمع آوري، توليد، فراوري و اشاعه مي دهد. در واقع سند طرحي كه به دومين جشنواره جوان خوارزمي ارائه دادم، گزارش مطالعات و يافته هاي رساله دانشجويي اينجانب براي دريافت درجه كارشناسي ارشد در رشته شهرسازي از دانشگاه شهيد بهشتي است. اما در اين طرح كه يك طرح مفهومي است براي نخستين بار دو مقوله برنامه ريزي شهري و مديريت شهري در يك قالب منسجم و يكپارچه اطلاعاتي مدل سازي شده كه در تمامي شهرهاي مياني ايران قابل بهره برداري است. در اين طرح، به منظور ارائه راه حل غلبه بر مسايل و مشكلات مراكز شهرستانهاي داراي جمعيت 110 تا 220 هزار نفر با استفاده از نگرش سيستمي به شهر، يك سيستم پيمانه اي براي توليد، فراوري و اشاعه اطلاعات شهري بصورت مفهومي طراحي شده است. اين سيستم، سيستم احتمالي، پيچيده و انساني و مطالعه آن، بين رشته اي است. در مطالعات و طراحي سيستم اطلاعات شهري از دانش جغرافياي شهري طبقه بنديهاي شهرها، از دانش مديريت فرايندهاي متدولوژي طراحي سيستمها، از مهندسي صنايع به فنون و ابزار روش شناسي طراحي سيستم ها و از مهندسي شهرسازي روش شناسي برنامه ريزي اخذ و تدوين و دوبرنامه ريزي شهري در مديريت شهري با نگرش جديد به آن دو و تقسيم مجدد وظايف بين هر دو فعاليت مدل سازي شده است. * با چه هدفي مطالعه موردي خود را، شهر كاشان انتخاب ؟ كرديد - به طور كلي هدف اين طرح، جستجوي آثار و پيامدهاي ناشي از فقدان سيستم هاي اطلاعات شهري براي هدايت و كنترل توسعه فضايي در شهرهاي مياني ايران و ارائه راه حل آن با توجه خاص به شهر كاشان است. اما از آنجا كه موضوع مورد بررسي رساله، اطلاعات شهري شهرهاي مياني ايران است، شهرهاي مياني مورد بررسي، مراكز شهرستانهاي داراي جمعيت 220 110 تا هزار نفر است كه براساس تعريف پيشنهادي در ايران تعداد 26 شهر مياني وجود دارد كه مساله اطلاعات شهري در آنها طي يك فرآيند پنج مرحله اي و جمعا 19 فعاليت و چهل وظيفه تحقيق شده و بااستفاده از 5 فن مشاهده، تحليل تطبيقي، تحليل كاركرد، تحليل فعاليت و تحليل ارتباطات و ابزار، هر يك آثار و پيامدهاي اين مساله شناسايي وراه حل آن ارائه گرديده است و از آنجا كه كاشان نيز جزء شهرهاي مياني ايران است و به لحاظ اين كه شناخت بيشتري نسبت به آن دارم (به عنوان زادگاهم ) آن را انتخاب كردم. * اين طرح تا چه اندازه مي تواند در روند وتوسعه سيستمهاي مختلف شهر موثر؟ باشد - به اعتقاد من و در واقع براي بسامان كردن اوضاع شهر و رسيدن به توسعه پايدار، نياز به برنامه ريزي است و برنامه ريزي، فرآيندي است كه اگرداده هاي صحيح به آن داده شود محصول آن كارآمد خواهد بود. بنابراين راز موفقيت هر فرايندي، برنامه ريزي و كارآمدي برنامه ها، يعني محصول فرآيندهاي برنامه ريزي، دستيابي به داده هاي صحيح وواقعي از طريق گردآوري و يا توليد است. سيستم كارآمد اطلاعات چرخه شهري، صحيح گردآوري وتوليد داده ها به توليدكنندگان آن را معين مي سازد. بنابراين اگر سيستم اطلاعات شهري براي برنامه ريزي ضروري باشد، دردرجه اول به همين جنبه از كار من در اين طرح برمي گردد، داده هاي گردآوري شده مي بايست پردازش شود و بعد از پردازش و تبديل به اطلاعات به مصرف برنامه ريزان ومديران شهري برسد. در اين طرح پردازشهاي لازم بر روي داده هاي گردآوري شده نيز معين و منابع مصرف آنها معرفي شده است و از اين نظر، سيستم اطلاعات شهري، چرخه كامل توليد، فرآوري، اشاعه داده ها و اطلاعات شهري را تبيين و ترسيم مي كند. اين * جشنواره و جشنواره هايي از اين قبيل را چگونه ارزيابي مي كنيد و ديگر اين كه درباره موضوع فرار مغزها چگونه؟ مي انديشيد - ابتدا بايد عرض كنم كه برپايي چنين جشنواره هايي خوب و لازم است و حركتهاي خوب وجهت داري در اين زمينه در حال انجام است كه نمونه آن برگزاري جشنواره خوارزمي با تاكيد بر بخش جوان آن است. اما اين تمام كار نيست. محقق، مبتكر و پژوهشگر نياز به زمينه كار دارد وانتظار دارد پس از فراغت از تحصيل و كسب دانش تخصصي و يا فني، بتواند آموخته هاي خود را در زمينه هاي تخصصي لازم به كار گيرد و از اين طريق، هم تكافوي نيازهاي مادي و مالي زندگي خود را بنمايد و هم به لحاظ رواني خود را ارضا كند. در حال حاضر و عموما اگر در جايي زمينه تامين مالي و مادي براي اين گروه از جوانان كشور فراهم زمينه باشد، ارضاي رواني فراهم نيست. به اعتقاد من علت اصلي فرار مغزها، فقدان زمينه اخير است، يعني صاحبان دانش، فرهيختگي خود را در حال اضمحلال و تحليل مي بينند كه اين خود، انگيزه اي براي يافتن محيط مناسب جهت رشد و ارتقاي علمي و فني و ارضاي رواني است و منجر به مهاجرت جغرافيايي مي شود. البته با واژه فرار مغزها موافق نيستم، اگر به جاي اين اصطلاح، مهاجرت دائمي مغزها را نام نهيم، بهتر است. در حال حاضر و طبق آمار جسته و گريخته و ناكافي موجود، از هر 3 دانشجويي كه به خارج از كشور اعزام مي شوند كمتر از يك نفر به كشور باز مي گردد. وضعيت در اين زمينه به حدي اسفناك است كه تقريباتمامي برگزيدگان المپيادها تلاش مي كنند تا در دانشگاه معتبري چون صنعتي شريف يك ليسانس بگيرند و در اين فاصله سعي مي كنند تا جايي را براي خود در خارج از كشور پذيرش كنند. مهاجرت مغزها امري طبيعي و لازم است، اما مهاجرت دائمي است كه پديده اي ناگوار است، البته سطح علمي مهاجران هم شاخصي است كه نبايد فراموش شود، به عنوان مثال كشور هند نيز مانند ما مهاجرت مغز دارد، اما در هند واجدان سطوح پايين دانش و تخصص مهاجرت مي كنند و فرهيختگان و نخبگان جذب سيستم مي شوند، در حالي كه در كشور ما دانش آموختگان رده اول و باهوش بالا هستند كه مهاجرت مي كنند. سيستم دانش آموزي و دانشجويي يك سيستم باز است و با ديگر سيستمهاي داده و ستاده (بده بستان ) شباهت دارد، يعني طبيعي است كه دانشجويان به ديگر كشورها مهاجرت كرده و در دانشگاههاي ديگر به تحصيل بپردازند. اما وقتي كه باز نگشتند، يعني زمينه جذبي براي آنها وجود نداشت و مهاجرت دائمي شد، پديده شومي كه اكنون فرار مغزها ناميده مي شود، به وجود مي آيد. من معتقدم اگر بستر لازم براي جذب و ارتقاي دائمي از نظر كيفي و علمي براي مهاجران مغزها بوجود بيايد، اين پديده به سامان و درمان خواهد شد. گفت و گو از: اعظم السادات مسعودي علوي