Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791211-50912S2

Date of Document: 2001-03-02

چگونه از ترس كودكان جلوگيري؟ كنيم اكثر پدران و مادران، كودك خود را از آنچه كه سبب ترس شان مي شود، درامان مي دارند. اما اين امر هميشه امكان پذير ابتدا نيست و پيش از پايان يك سالگي، انگيزه هايي ترس آور، كودك را تحت تاثير قرار مي دهند. با گذشت زمان، افق ديد كودك گسترش يافته، از محافظت والدين بي نيازتر شده، رشد ذهني اش افزايش مي يابد. به دنبال اين دگرگونيها، پديده ها و موقعيت هاي برانگيزاننده ترس در كودك نيز افزايش مي يابند. ترس تا اندازه اي كه باعث اجتناب از خطر باشد و شدتش از حد معيني نگذرد براي زندگي كودك سودمند ولي است متاسفانه بيشتر كودكان از چيزهايي بي خطر مي ترسند و درنتيجه قسمتي از فعاليتهاي مفيد و لذتبخش را از دست مي دهند. از اين هم بدتر آنكه بسياري از كودكان به چنان ترس هاي فراوان و شديدي دچار مي شوند كه تندرستي و سلامت ذهني شان صدمه مي بيند. در علاج اين نوع ترس ها اگر اقدامي صورت نگيرد، زيان هاي بدني، ذهني و تربيتي را سبب خواهد شد. اساس ترس ها را اعم از اينكه معقول باشند يا بي دليل بايد در تجارب خود كودك جستجو كرد. گروهي از ترس ها نتيجه ارتباط مستقيم است كه بين ترس و محرك آن وجود برخي دارد ديگر از ترسها نتيجه تقليد از ديگران است. كودك مي بيند كه پدر و مادر و يا خواهر و برادر و همبازيش از رعد و برق هراسان مي شوند، او نيز ياد مي گيرد كه از رعد و برق بترسد. ترس جز در مواردي كه موجب مصونيت از خطرهاي واقعي مي شود بيشتر زيان آور است تا از سودمند اين رو شايسته است كه پدران و مادران هر قدر كه امكان دارد نگذارند كودكان دچار ترس شوند. اما تنها منصرف كردن توجه كودك از چيزي كه ممكن است ترس او را سبب شود يك اقدام موقتي است و نمي تواند از ترس هاي بعدي او بخصوص وقتي كه تنهاست جلوگيري كند. براي كنترل و جلوگيري از ترس بچه، هنگامي كه به طور ناگهاني با يك محرك جديد روبه رو مي شود، آگاهي قبلي او تا حدي موثر است. ولي اين كار هميشه ممكن نيست چرا كه اوليا و معلمان نمي توانند پيش بيني كنند كه در آينده چه چيزهايي باعث ترس كودك خواهند شد. به علاوه همين اقدام كه براي آماده كردن كودك به منظور كنترل از ترس در آينده صورت مي گيرد ممكن است نتيجه معكوس بدهد. يعني چيز يا وضع موردنظر را بيشتر هراس انگيز جلوه دهد. جو عاطفي خانواده و مدرسه در ايجاد ترس يا از بين بردن آن تاثير فراوان دارد. منظور از جو عاطفي رابطه ميان افراد است. اگر روابط افراد خانواده يا رابطه ميان شاگردان و معلم موافق با اصول دموكراسي باشد و عقل و منطق حاكم بر روابط افراد باشد، كودكان كمتر دچار ترس مي شوند، اما در وضعيتي كه معلم يا پدر به صورت ديكتاتور كلاس يا امور خانه را اداره مي كنند احتياجات، اساسي رواني بچه ها مثل احتياج به محبت، احتياج به رشد شخصيت اجتماعي و بستگي به گروه، احتياج به ابراز عقايد و نظريات خود، تامين نمي گردد. در اين وضعيت، عوامل و موجبات ترس فراوان مي شود و كودكان عمر خود را با ناراحتي و اضطراب بسر مي برند. از ميان روشهاي گوناگون مبارزه با ترس كودكان، روشهاي ذيل از همه مفيدتر هستند: الف - دادن امكان به كودك تا به ميل خود با ترس و انگيزه هاي موجد آن روبه رو شود. ب - ايجاد انگيزه براي يادگيري مهارتهايي كه هنگام روبه رو شدن با موقعيت هاي ترس آور كودك به كار آيد. پ - ايجاد همخواني هايي ( تداعي هاي ) خوشايند با انگيزه ترس آور. ت - توضيحات شفاهي درباره انگيزه ترس آور و ايجاد اطمينان در كودك نسبت به بي خطر بودن آن. ث - تمرين شجاعت به شيوه تقليد از بزرگتران. ج - دادن فرصت كافي به كودك براي بيان عواطف و انديشه هايش كه منجر به كشف تمايلات و استعدادهاي وي و انصراف خاطرش از امور زيان آور مي گردد. روشهاي بي ثمري كه براي ازميان بردن ترس كودكان به كار مي روند عبارتنداز: ناديده گرفتن ترس آنان، كودك را با اجبار، سرزنش، تمسخر و گوشزد كردن، دور ساختن آنچه كه موجب ترس آنان است، با وسايل گول زننده و موقتي به آرام كردن نتيجه آنان، بي ثمري اين گونه روشها را مي توان در بزرگسالاني مشاهده كرد كه ترسهاي دوره كودكي در آنان به جا مانده است. بابك حسين زاده كارشناس ارشد علوم تربيتي منابع و ماخذ: - 1 روانشناسي رشد مولفان دكتر حسن احدي دكتر شكوه السادات بني جمالي - 20 روانشناسي رشدمولف 1 دكتر علي اكبر شعاري نژاد- 30 روانشناسي تربيتي تاليف دكترعلي شريعتمداري.