Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791208-50880S2

Date of Document: 2001-02-27

ويژگي هاي مديريت ارشد در سامانه تعليم و تربيت اگر چرخ آموزش و پرورش بگردد - بخش پاياني اشاره; ديروز در بخش نخست گزارشي كه تحت عنوان اگر چرخ آموزش و پرورش بگردد به چاپ رسيده برخي بود، از مشكلات نظام آموزشي مورد بررسي قرار گرفت. امروز در بخش پاياني اين گزارش، ويژگيهاي مديريت ارشد در سامانه تعليم و تربيت مورد بررسي قرار گرفته است. استعدادهاي خدادادي جامعه را هدر ندهيم دكتر رضا منصوري استاد دانشگاه مي گويد: وزارت آموزش و پرورش مجموعه اي است كه حدود 20 ميليون انسان را زير پوشش دارد. اداره اين سيستم عظيم متمركز بسيار سخت و پيچيده بداهت است اين امر بر هر كسي كه قدري آشنايي با دنياي نوين و مديريت حرفه اي دارد روشن است. اما ما بهترين مديران را براي اداره بخشهاي گوناگون آن انتخاب نكرده ايم. رضايت داده ايم به اينكه ظاهر وزارت و مدارس ما با ظواهر ارزشهاي انقلابي سازگار باشد، بدون اينكه بهاي لازم را به توانايي وزارت در پرورش انسانها بدهيم; انسانهايي كه بتوانند آينده جامعه مدني ما را تضمين كنند; انسانهايي كه به حد كافي خلاق و كارآفرين باشند و نيز انسانهايي كه قادر باشند جايگاه فرهنگي و تمدني ويژه اي براي ما در دنيا بيافرينند. اين چنين است كه استعدادهاي خدادادي اين جامعه را هدر مي دهيم و كفران نعمت مي كنيم. آموزش و پرورش نيازمند مديران متعهد و متخصص دكتر محمد احديان با اشاره به فرايند پيچيده و تخصصي آموزش و پرورش در دنياي كنوني مي گويد: نگاهي كوتاه به آموزش و پرورش پاره اي از كشورهاي پيشرفته صنعتي به آساني نشان مي دهد كه جامعه افرادي را براي تصدي پست هاي كليدي آموزش و پرورش انتخاب مي كند كه در كنار وفاداري به فلسفه اجتماعي حاكم و نظام اداره كشور، داراي تخصص و تجربه كافي در امر آموزش و پرورش نيز هستند. به همين ترتيب در پاره اي از كشورها سعي بر آن است كه انتخاب رئيس جمهور را به سمتي سوق دهند كه شخص مورد نظر قبلا تصدي وزارت آموزش و پرورش را برعهده داشته باشد، زيرا چنين شخصي به خوبي نسبت به چگونگي اداره آموزش و پرورش و نقش آن بر روند توسعه ملي به خوبي آگاه است. دكتر احديان با تاكيد بر نقش زيربنايي اقتصاد و آموزش و در پرورش رشد و توسعه پايدار جوامع مي گويد: در هر جامعه اي ويژگيهاي مديران و نيروهاي كليدي آموزش و پرورش مي تواند تاثيرات قاطعي را بر روند رشد و توسعه ملي بر جاي گذارد. البته، در اينجا تذكردو نكته بسيار مهم ضروري است كه اولا، هر كارگزار كليدي آموزش و پرورش بايستي مجهز به دو بال تعهد و تخصص باشد تا بتواند گليم پهناور آموزش و پرورش را بخوبي از آب به در آورد. ثانيا، هر شخصي كه به شكلي يكي، دو مدرك در علوم تربيتي براي خود دست و پا كرده است الزاما متخصص نيست. كساني كه ادعاي سواد تربيتي را به عنوان ابزاري براي تصدي پست هاي كليدي در آموزش و پرورش دارند، مي توانند در محضر ملت، با كارشناسان بي غرض و خبره به مباحثه بپردازند تا روشن شود كه تفاوت ميان اين و آن؟ چيست وي تاكيد مي كند: آموزش و پرورش در شرايط كنوني كشور نيازمند آن است كه ايرانياني عاشق، متعهد و متخصص آن را اداره كنند. به استثناء آن دسته از كاركنان دلسوزي كه با درآمدي اندك نهايت تلاش خود را در راه اداره بهينه آموزش و پرورش به كار مي گيرند، متاسفانه صورتي به ظاهر موجه داشتن و مدركي تدارك ديدن گره از كار آموزش و پرورش ايران باز نخواهد كرد. بازگشايي اين گره كور مستلزم به كارگيري مردان و زناني است كه هم متعهداند و هم متخصص باشند. مديريت ديدگاه استراتژيك ندارد شيرزاد كارشناس عبداللهي، و دبير آموزش و پرورش در اين زمينه معتقد است: مجموعه اي كه مديريت عالي آموزش و پرورش را در دست دارد، داراي ديد استراتژيك نسبت به مسايل فرهنگي و آموزشي نيست و در ميان آنها نظريه پرداز مسايل فرهنگي و آموزشي ديده نمي شود. در بهترين حالت اين مديران اداري و اجرايي هستند كه در چارچوب وضع موجود، چرخ آموزش و پرورش كشور را مي چرخانند و مسايل روزمره را حل مي كنند. اشراف كامل بر مسايل آموزشي يك ويژگي مهم دكتر داريوش نوروزي بر اين اعتقادات است كه وزير آموزش و پرورش بايد شخصيتي علمي داشته و توانايي تصميم گيري منطقي را داشته باشد. در واقع فرايند آموزش و پرورش فرايندي طولاني مدت است. يعني يك اشتباه ممكن است نتيجه اش 10 يا 20 سال ديگر مشخص شود. لذا انتخاب وزير بايد براساس ملاك هايي صورت گيرد كه كسي كه در راس آموزش و پرورش كشور قرار مي گيرد، در درجه اول اشراف كامل به مسايل آموزش و پرورش داشته باشد و در درجه بعد مدير خوبي باشد. مديريت بداند و از مشاوران و معاونين كارآمد و مجرب و علمي استفاده كند. ولي اگر فقط كار سياسي كند و اصل وظيفه خود را فراموش كند رشد نهاد فوق العاده حساس و مهم تعليم و تربيت سالها به عقب مي افتد. وي با اشاره به نقش آموزش و پرورش در توسعه كشور مي افزايد: اگر چرخ آموزشي ما خوب بچرخد، بسياري از مشكلات رفع و همه چيز خوب خواهد شد. وزير بايد متخصص تعليم و تربيت باشد سيد مرتضي خلخالي، دارا بودن تخصص سطح بالا در تعليم و تربيت را به عنوان يك ويژگي مهم براي وزير آموزش و پرورش مي داند. وي معتقد است: شخصي كه در راس وزارت آموزش و پرورش قرار مي گيرد، بايد ضمن احراز ملاك هاي اعتقادي از دانش تخصصي و درك تعليم و تربيت برخوردار بوده و داراي ديد سيستمي و جامع در اين حوزه باشد. وي مي گويد: وزير متخصص در تعليم و تربيت توان بيشتري در تحليل مسايل آموزشي و ارزيابي سياستها و طرح هاي آموزشي دارد. وزير متخصص در تعليم و تربيت، كه به تامين نيازهاي فني طرح هاي آموزشي اولويت مي دهد در پي انتخاب مسئولان فراجناحي است ودر انتخاب همكاران نزديك خود به رعايت ضوابط انتخاب و نيازهاي سيستم متعهد است. و وزير متخصص در تعليم و تربيت قادر به تحليل مسايل آموزشي و عنايت به استانداردهاي به روز جهان و ايران است. روند انتخاب وزير بايد اصلاح شود شيرزاد عبداللهي معتقداست وزير آموزش وپرورش حتما بايد يك شخصيت فرهنگي باشد و صاحب نظريه وتئوري، وزير آموزش و پرورش بايد در مسايل فرهنگي و آموزشي احاطه كامل داشته باشد و شايستگي لازم براي مديريت اين نهاد مهم و عظيم را دارا باشد. وي تاكيد مي كند: روند انتخاب وزير مي بايست تغيير كند. وي اضافه مي كند: مساله اصلي اين است كه اصولاآموزش و پرورش ما به دنبال چه هدفي است و فارغ التحصيلان دبيرستانهاي ما بعد ازدوازده سال تحصيلي واجد كدام مختصات علمي، فني، اخلاقي و...؟ هستند عبداللهي همچنين مي گويد: اصلاح ساختار بوروكراسي آموزش و پرورش، تغييرات اساسي در نظام آموزشي نمره محور و مبتني بر محفوظات، احياء جايگاه معلم در نظام آموزش و پرورش و مشاركت آنها در اداره امور، تعيين مكانيزم تاثير تشكل هاي صنفي وشوراهاي معلمان بر روند تصميم سازيها و تصميم گيريها، تعيين تكليف معاونت پرورشي و راهبردها و وظايف جديد مطابق با تحولات جهاني براي اين معاونت و... از جمله مسايلي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد. ويژگي 12 مدير ارشد نظام آموزشي از نظر دكتر احديان، يك كارگزار عالي مقام در آموزش و پرورش فردي است كه: - معتقد و متخصص است. - عالم به يافته هاي نظري علوم تربيتي است و به هضم آنها رسيده است. - قادر به بكارگيري يافته هاي نظري در عمل است. - بي طرف است و در انتخاب افراد تحت اختيار خود به لياقت سالاري توجه دارد. - به جهان آخرت معتقد است و به پاداش و مجازات جهان پس از مرگ اعتقاد دارد. - از بيت المال همچون اموال شخصي خود حراست مي كند. - مي پذيرد كه پاره اي از صاحبنظران ممكن است بيش از او ويارانش در اداره امور آموزش و پرورش توانا باشند. - از نظرات و پيشنهادات صاحبنظران خبره بهره مي گيرد. - به افراد ابن الوقت فرصت سوءاستفاده و سودجويي نمي دهد. - با علم مديريت و به كارگيري آن در عمل آشنا است. - با تاريخچه و ويژگيهاي نظام هاي تعليم و تربيت جهان آشنا است. -با دانشگاه و دانشگاهيان ارتباط تنگاتنگ داشته و به درستي از نظرات پيشكسوتان وعالمان علوم تربيتي بهره مي گيرد. فريبا صحرايي