Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791207-50868S2

Date of Document: 2001-02-26

خسارت اقتصادي تركيه پس از مجادله رئيس جمهوري و نخست وزير تهران - خبرگزاري جمهوري اسلامي: همزمان با هشدار اقتصاددانان درمورد احتمال گسترش بحران ارز تركيه به كل سيستم بانكي اين كشور ارز تركيه روز جمعه نيز به سقوط آزاد خود ادامه داد. به گزارش روز شنبه پايگاه اينترنتي ديلي تلگراف، در حالي كه ارزش لير تركيه ظرف دو روز 36 درصد كاهش يافت وزراي ارشد كابينه اين كشور به گفتگوهاي فشرده خود با مقامات صندوق بين المللي پول ادامه دادند. درحالي كه مردم تركيه با ويراني هاي اقتصادي به جاي مانده از سقوط ارز در روزهاي گذشته دست و پنجه نرم مي كنند مطبوعات تركيه بولنت اجويت را براي اين موضوع مورد سرزنش و انتقاد قراردادند. امين كولوسان يك مفسر روزنامه حريت گفت: من نمي فهمم. به خاطر خدا شما به من بگوييد اين راه حكومت كردن است. اين روزنامه افزود: اين اظهار نظر بازتاب خشم عمومي در تركيه در پي سقوط تقريبي برنامه اصلاحي صندوق بين المللي پول بود. اين روزنامه ادامه داد: اين تصوير وحشتناك، اين رسوايي، نتيجه اعمال دولت است. اين بحران درپي درگيري آشكار احساساتي اجويت با احمد نجدت سزر رئيس جمهوري بروز كرد. اجويت روز جمعه تركيه را پس از يك هفته بحراني كه در جريان آن اقتدار اجويت به طور جدي تضعيف شد براي شركت در نشست بالكان ترك كرد. تحليلگران خارجي مي گويند بحران، رشد اقتصادي تركيه را كند كرد، قيمت ها را افزايش داد و باعث افزايش بيكاري شد. تثبيت ارزش لير در برابر دلار و يورو يكي از ستون هاي برنامه جاه طلبانه ضد تورم بود كه صندوق بين المللي پول به خاطر آن متعهد به پرداخت يازده ميليارد دلار وام به اين كشور شده است. هرچند بازار سهام روز جمعه نشانه هايي از بهبود داشت اما تعداد كمي از ترك ها احساس اعتماد كردند زيرا قدرت خريد آنها بشدت كاهش يافته است. تجار كوچك كه از پيش بودجه هاي خود را بر اساس 720 هزار لير در مقابل رقم پايان سال دلار كه از سوي دولت اعلام شده بود تنظيم كرده بودند، از جمله كساني هستند كه بيشترين صدمه را در جريان اين بحران ديده اند. يكي از اين تجار مي گويد: تمام بدهيهاي من به دلار است و تمام درآمد من به لير است. من به كلي ورشكسته شده ام. بخش عمده از خشم عمومي به خاطر اين بحران به سوي اجويت نشانه رفته است زيرا وي پس از ترك نشست شوراي امنيت ملي به خاطر نزاع لفظي با رئيس جمهوري اين كشور باعث آشفتگي قيمت ها و بروز اين بحران جدي اجويت شد كه پيش از اين نيز سه بار نخست وزير تركيه بوده است در حال حاضر تحت فشارهاي فزاينده براي استعفا و اعلام انتخابات عمومي است. گنجيز كاندار سرمقاله نويس روزنامه يني سفاق مي گويد دولت تمام مشروعيت خود را از دست داده است. دولت ورشكسته است و برنامه صندوق جهاني پول نيز فروپاشيده است. هنگامي كه اجويت در آوريل 1990 به قدرت رسيد دولت ائتلافي متشكل از راستگرايان و چپ گرايان به سرعت نشانه هاي قوي از حركت به سوي اصلاحات اقتصادي و سياسي را بروز داد كه حاكي از هموار ساختن راه براي ورود به اتحاديه اروپا بود. دستگيري عبدالله اوجالان رهبر حزب كارگران كردستان تركيه پ ك ك در فوريه 1999 و اعلام آتش بس از سوي استقلال طلبان كرد در همان سال فضايي غير منتظره از صلح و آرامش در كشوري كه جمعيت جنوب شرق آن عمدتا كرد هستند ايجاد كرد. اجويت همچنين در راه برطرف كردن اختلافات با يونان، ايران و سوريه حركت كرد. يك ديپلمات مقيم آنكارا گفت اما در حال حاضر كه توجه دولت به نجات اقتصاد تركيه متمركز شده است، اصلاحات دمكراتيك و روابط خارجي يك گام عقبرفته است. منابع نزديك به نخست وزير اصرار دارند كه اجويت 75 ساله چپ گرا هيچ قصدي براي استعفا ندارد اما احتمال ترميم كابينه وي وجود دارد. وزير انرژي كه هدف عمده ادعاهاي مربوط به فساد و به دست آوردن سود سرشار بوده است از جمله كساني است كه احتمال زياد تغيير وي در جريان ترميم كابينه مي رود. هرچند صداقت اجويت هرگز به زيرسئوال نرفته است اما متهم به حمايت از وزير انرژي و ديگر وزيراني شده است كه درگير تحقيقات مربوط به رشوه و فساد بوده اند.