Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791206-50858S2

Date of Document: 2001-02-25

پلنگ، گربه سان بزرگ را بهتر بشناسيم پلنگ يكي از گونه هاي گربه سانان بزرگ جهان است، كه به علت قدرت بالاي تطابق و سازگاري با محيطهاي گوناگون توانسته است در پهنه وسيعي از گستره پراكندگي اش زندگي كند. پلنگ تقريبا در تمامي آفريقا -به غير از صحراي بزرگ آفريقا - منطقه خاورميانه، شمال تركيه، عراق، عربستان و ايران، كشورهاي تازه استقلال يافته، روسيه، منچوري، چين و خاور دور و همچنين در جزاير جاوه و سري لانكا زندگي مي كند و برخلاف ببر كه از محيطهاي گرم و خشك و شير كه از محيطهاي سرد و مرطوب بيزار است، در تمامي زيستگاههاي حوضه پراكندگي اش توان زيستن دارد. پلنگها نسبت به نقاط مختلف زيستشان داراي جثه، وزن و تيره و روشني متفاوتي مي باشند. نحوه شناختن پلنگ از ساير گربه سانان، شكل خال هاي آن خالهاي است پلنگ به صورت توخالي و شبيه گل است. كه اين شكل در نتيجه قرار گرفتن 2 تا 5 لكه سياه در اطراف ناحيه اي هم رنگ يا پررنگ تر از رنگ بدن به وجود آمده است. همچنين روي دست ها و پاها و زير بدن از خالهاي توپر پوشيده شده اند. پلنگ ايران كه با saxicolorنام علمي pardus panthera شناخته شده است، ازجمله بزرگترين پلنگهاي جهان بوده، به طوري كه گاهي طول سر تا تنه پلنگهاي ايراني به /2 9 متر هم مي رسد و گاهي وزني تا حدود 100 كيلوگرم پيدا مي كنند. پلنگ در بيشتر زيستگاههاي كشور اعم از جنگلي، كوهستاني، بياباني و استپي و در ارتفاعات مختلف از صفر تا نزديك متر 4000 زندگي مي كند. برخلاف تصور عمومي پلنگ به شدت از انسان مي ترسد و به محض مواجه شدن با انسان به حالت مخفي و بسيار سريع فرار مي كند و فقط در شرايطي كه زخمي باشد، يا راه فراري نداشته باشد، ممكن است به انسان حمله ور شود. پلنگ ها معمولا شبگرد هستند، ولي در مناطقي كه آرامش داشته باشند، روزها نيز ديده مي شوند. رژيم غذايي پلنگ بسيار متنوع است و اكثر پستانداران بزرگ و كوچك به خصوص كل و بز، قوچ و ميش و گراز، همچنين پرندگان، خزندگان، ماهي ها و حتي حشرات را شامل مي شود و فقط در مواقعي كه طعمه در دسترس نداشته باشد يا به شدت پير و آسيبديده باشد، به حيوانات اهلي نظيرگاو، گوسفند و اسب و الاغ و حتي خروس و مرغ حمله مي كند. جفت گيري پلنگ در مناطقي همچون ايران معمولا در اواسط زمستان صورت مي گيرد و مدت آبستني حدود 95 روز است و پلنگ ماده از 1 تابچه 6 مي زايد. طول عمر پلنگ در اسارت حدود 21 سال مي باشد. به طور كلي پلنگ در اكثر مناطق ايران وجود دارد و يا حداقل بايد وجود داشته باشد، زيرا پلنگ با كليه زيستگاههاي ايران سازگار است. ولي با اينكه دشمن طبيعي ندارد، به علت شكار بي رويه در اكثر مناطق و كم شدن غذا وناامني محل زندگي و همچنين مسموم كردن پلنگها با طعمه مسموم كه بيشتر توسط دامداران براي دفع ضرر از دامها صورت مي گيرد و همچنين به خاطر تله گذاري و ساير روشهاي ديگر كشتار آنها در مناطق مختلف ايران، جمعيت پلنگ در چند سال اخير افت چشمگيري داشته است، به طوري كه نسل پلنگ در بيشتر مناطق ايران نابوده شده است. اگر روند حفاظت از محيط زيست ايران، به همين صورت پيش رود، متاسفانه در آينده اي نه چندان دور شاهد به خطر افتادن نسل اين گونه زيبا و با ارزش و انقراض آن خواهيم بود. همان طور كه در گذشته اي نه چندان دور شاهد انقراض شير و ببر ايراني اكنون بوده ايم، يوزپلنگ ايراني نيز در آستانه انقراض قرار دارد. اميد آنكه با بالا رفتن آگاهي تمام مردم و مسئولين در مورد لزوم حفظ و حمايت واقعي از طبيعت و محيط زيست ايران، هيچ وقت شاهد چنان روزي نباشيم. علي عقيلي دانشجوي رشته مهندسي منابع طبيعي (محيط زيست ) منابع و ماخذ: كتاب پستانداران ايران: آقاي هوشنگ ضيائي كتاب حيات وحش ايران: اسكندر فيروز