Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791206-50851S2

Date of Document: 2001-02-25

صدا و سيما و نگاههاي يك سويه منتقدان نگاهي به انتقاد برخي از تشكلهاي محافظه كار از برنامه هاي تلويزيوني صدا و سيما به عنوان يك رسانه ملي در طول سال هاي اخير به خاطر عملكرد خود منتقداني از دو جناح را در پي داشته است. اخيرا جامعه اسلامي فرهنگيان طي ديداري با رئيس سازمان صدا و سيمانكاتي را در زمينه شيوه هاي سياستگذاري و مديريت صدا و سيما مطرح كرده اند كه از منظر ملي قابل تعمق است. در اين ديدار اعضاي شوراي مركزي جامعه اسلامي فرهنگيان با اشاره به برنامه هاي تلويزيوني، به رغم خود، نگراني متدينين را اعلام كرده اند. بي گمان با وجود شوراهاي متعدد سياستگذاري و نظارت بر عملكرد صدا و سيما طرح چنين مسائلي مي تواند در آينده تبعاتي را به دنبال داشته باشد، البته انتظار نمي رود كه در طول سال هاي آتي، صدا و سيما خارج از قوانين و مصالح عمومي كشور عمل كند، بنابر اين طرح اين نگرانيها آنهم با ادعاي نگراني متدينين مي تواند سر منشا برخي از محدوديت ها در عرصه فرهنگ سازي اين رسانه ملي به شمار آيد. براي آن دسته از مخاطبان صدا و سيما، شايد اين نكات آن چنان مهم نباشد، ولي بي گمان براي كارشناسان و دست اندركاران برنامه ساز تلويزيوني، طرح اين نگراني ها نه تنها موجب گريز مخاطبان ازرسانه ملي مي شود، بلكه، به خود سانسوري صدا و سيما نيز بيش از پيش مي افزايد. هم اينك قوانين نانوشته پخش شبكه هاي متنوع تلويزيوني به خودي خود، عامل مهمي در جرح و تعديل برنامه هاي داستاني و مستند به شمار مي آيد و لذا طرح چنين دغدغه هاي ذهني از سوي تعداد معدودي منتقد به عنوان متدين، مي تواند براي يك رسانه ملي هشدارآميز باشد. مخاطبان 60 ميليوني صدا و سيما نگرش ها و سليقه هاي گسترده اي دارند و برنامه هاي تلويزيوني مي بايست از تنوع و تكثر برخوردار باشند، بنابر اين اغلب آناني كه از همين برنامه هاي محدود و يك سونگر تلويزيون نيز با تمامي نظارت هاي پيچيده انتقاد مي كنند، دانسته يا ندانسته در پي آن هستند كه مخاطبان ايراني را كه به يك سلسله برنامه هاي داخلي توجه مي كنند به گونه اي از تماشاي تلويزيون ايران بازدارند. بنابه اظهار دبير كل جامعه اسلامي فرهنگيان، برخي از سريال ها و موسيقي هاي صدا و سيما اثرات منفي روي نسل جوان دارد. البته شايد از منظر اين منتقدان، پخش برخي سريال ها و مجموعه هاي تلويزيوني داستاني، احساس برانگيز باشد، اما آيا بايد اين سليقه هاي فكري را به عنوان ابزاري براي محدود كردن تلويزيون ملي قلمداد؟ كرد طبق تعريف هاي كارشناسي درصدا و سيما، هريك از شبكه هاي تلويزيوني براي مخاطبان خاصي طراحي شده لذا است سخن گفتن از طرف مخاطبان واقعي تلويزيون و سمت و سودادن افكار خاص از منظر مخاطبان اصلي بيشتر به عنوان يك سليقه تلقي مي شود و به نظر مي رسد دست اندركاران صدا و سيما و متوليان تلويزيون هاي داخلي بيش از آنان به تصاوير، موسيقي و صداها حساس هستند. بنابر اين طرح نگاههاي نگران كننده مي تواند نوعي تهديدهاي جناحي و سياسي بشمار آيد علاوه برآن اگر از مخاطبان جوان در اين زمينه پرسش شود شايد نتايج عكس اين تفكر را اثبات كند، مراجعه به نظرسنجي صدا و سيما و آمارهاي منتشر شده در نشريات كشور نشان مي دهد كه مسئولان رسانه اي كشور بايد پيش از آن كه نگران اين شبهات باشند، نگران مخاطب گريزي آنان از صدا و سيما باشند. بي گمان آناني كه در پي خنثي كردن صدا و سيما از مجموعه هاي تلويزيوني موفق و جذاب هستند، قصد دارند اين رسانه ملي را به يك ابزار بي محتوا مبدل كنند. از سويي ديگر منتقدان نگاه مقابل، از بي محتوا بودن برنامه هاي صدا و سيما، كم بها دادن به جريان هاي سياسي و آزادي بيان در جامعه شكوه مي كنند، البته ما نمي توانيم براساس فرهنگ اسلامي در پي توليد فيلم هاي تلويزيوني با چاشني حادثه و سكس باشيم، ولي مي توانيم همزمان با تحولات مثبت سياسي به پيشباز طرح تكثرگرايي افكار مدني برويم. در اين ميان، حتي طرح نگاههاي آزاد جوانان مطابق با مصالح عمومي و فرهنگ اسلامي هيچ منافاتي با سياست هاي صدا و سيما ندارد، ولي چرا مديران اين رسانه عظيم ملي از آن طفره مي رونداين امرجاي تامل دارد. طرح ملي گفت وگوي جوانان در زمينه هاي مختلف اجتماعي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي توانسته است در عين تقويت وفاق ملي، زمينه را براي بروز نگاههاي جديد فراهم آورد. ولي از اين طرح در صدا و سيما كمتر اثري رامشاهده مي كنيم. علاوه بر آن، انعكاس مسائل و مشكلات مردم در زمينه هاي مختلف مي تواندضمن گسترش فرهنگ انتقادو انتقادپذيري، ميزان تحمل پذيري و شفافيت نگاههاي مردم و مسئولان را بالا ببرد، در حالي كه هيچ كدام از اين نوع برنامه ها هزينه اي از سوي متدينين و منتقدان جناح مقابل را بر رسانه ملي وارد نخواهد كرد. طرح اين نكته كه ده درصد از مخاطبان به عنوان متدين، خواستار حذف موسيقي از صدا و سيما هستند، شايد يك نگرش انحصارگرايانه باشد. عالمان ديني ورود به حد و ثغور موسيقي را آن هم در زمان امام راحل ( ره ) به طور روشن و شفاف معين كرده اند. البته طرح اين نگاههاي يك سويه تا حدودي توانسته است از ابتكار عمل مديران مخاطب شناس صدا و سيما بكاهد، متاسفانه اخيرا اين نوع اعتراض هاي كوچك و محدود توانسته در عرضه برنامه هاي جوان پسند تبعاتي را به دنبال داشته باشد كه كاهش پخش موسيقي پاپ، تفكيك مجريان زن و مرد، كاهش نگاههاي صميمي در مجموعه هاي تلويزيوني داستاني، عدم ارائه ارتباطات عاطفي زن و مرد و... از جمله مواردي است كه به ساير قوانين نانوشته پخش در شبكه هاي تلويزيوني افزوده شده است. بي گمان هرقدر عرصه تنگ نظريهاي شتابزده در صدا و سيما بيشتر شود، مخاطبان واقعي از اين رسانه دلزده مي شوند. بنابراين مسئولان صدا و سيما قبل از هرگونه تصميم، لازم است طرح چنين نگرش هاي 10 درصدي را به بحث و بررسي كارشناسي بگذارند تا خداي نكرده در آينده اين رسانه ملي دچار خدشه اساسي نشود. كندوكاو در فراسوي مرزهاي كشور ما نشان مي دهد كه شبكه تلويزيوني الجزيره با سرمايه گذاري 150 ميليون دلاري توانسته است تمامي آحاد عرب زبان را به سوي خود متوجه سازد، در حالي كه اگر توجه عميقي به اين شبكه تلويزيوني نوپا شود بي گمان اين شعر خواجه حافظ شيرازي در ذهن مديران صدا و سيما تداعي خواهد شد: آنچه خود داشت زبيگانه تمنا مي كرد. با اين كه مديران ارشد صدا و سيما تاكيد مي كنند كه شبكه جام جم را با يك ميليون دلار راه اندازي كرده اند، اما اين نكته را فراموش كرده اند كه راه اندازي يك شبكه تلويزيوني، نيروي انساني كارآمد، لوازم و تجهيزات فني و امكانات پخش بيش از اين مقدار هزينه مي طلبد وگرنه مي توان با 17 هزار نيروي انساني كارآمد در صدا و سيما شبكه 10 داخلي سراسري نيز طراحي و اجرا كرد اما راه اندازي يك شبكه تلويزيوني كارآمد و موثردر عرصه رسانه اي، نياز به تفكر و برنامه ريزي و سعه صدر دارد كه متاسفانه در برخي موارد مديران رسانه اي ما فاقد آن هستند. بدون ترديد اگر مديران اين رسانه ملي نيم نگاهي هم به انتقادات وارده از سوي منتقدان متدين آگاه داشته باشند مي توانند جوانان را با همين نوع برنامه سازي به صدا و سيما علاقه مند كنند. محمد اميري