Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791123-50734S3

Date of Document: 2001-02-12

يادداشت فرهنگي انقلاب اسلامي و رشد عناوين كتاب محمد بابااماني پيروزي انقلاب اسلامي و تحولات پس از آن جامعه ايران را هويتي جديد بخشيد كه نمودهاي آن را در رفتار فردي و اجتماعي مردم مي توان مشاهده كرد. در حوزه فرهنگ نيز چنين تغييراتي در بخش هاي گوناگون به وقوع پيوسته است كه نشر كتاب از جمله آنهاست. وضع كتاب به عنوان يكي از اساسي ترين كالاهاي فرهنگي، شاخصي است كه بررسي آن گواه تغييرات فرهنگي گسترده است. در سال 1351 عنوان 2236 كتاب منتشر شد كه اين رقم در سال 1355 به 2927 عنوان رشد پيدا كرده است. ( ) 1 اين رقم در سال 1368 به 7738 عنوان ( ) 2 و در سال 1378 به هزار 20 عنوان رسيده است. ( ) 3 حتي اگر ضريب رشد جمعيت كشور را طي سالهاي 1351 تا 1378 در نظر آوريم مشاهده مي شود كه نسبت رشد كتاب از نسبت رشد جمعيت بسيار بيشتر است. در واقع اين رشد پيش از آن كه تابع رشد جمعيت باشد، تابع رشد فرهنگ كتابخواني در جامعه است. در اين سالها ميزان باسوادي و آموزش عالي رشد پيدا كرده و اين امر گرايش به كتاب و كتابخواني را افزايش داده و به بازار نشر رونق بخشيده است. از سوي ديگر نيز نشر كتاب به گونه اي تحول پيدا كرد كه بتواند به نياز مخاطبان پاسخ دهد. اهميت اين رشد زماني بيشتر نمايان مي شود كه پديده هايي چون هشت سال جنگ و شرايط سخت اقتصادي را در نظر آوريم. در چنين شرايطي نشر كشور با مشكلات حادي چون كمبود نقدينگي، فقدان كاغذ مورد نياز و فرسودگي دستگاههاي چاپ روبه رو بود كه هر يك از اين موارد انتشار كتاب را بامعضلات عديده اي مواجه ساخت. تحت چنين شرايطي نشر كتاب با وجود افت وخيزهاي فراوان همچنان تقاضاي مخاطبان را پاسخ مي گفت. در سال 1361 تعداد عناوين منتشر شده 3051 عنوان بود كه اين رقم در سال 1365 عنوان 3812 و در 1368 7738 سال عنوان است. به بيان ديگر در سالهاي جنگ تحميلي نيز وضع كتاب در ايران - هر چند اندك - روبه رشد داشته است. آنچه در پايان اين بحث مي تواند مورد نظر قرار گيرد چشم انداز وضعيت نشر ايران است. انقلاب اسلامي نقطه عطفي در تاريخ ايران است كه انتظارات خاصي را نيز به دنبال داشته و گسترش دارد فرهنگ كتابخواني از جمله اين انتظارات است كه گرچه با عنايت به آمار و ارقام موجود شاهد چنين رشدي هستيم اما به نظر مي رسد با توجه به آن كه فرهنگ از اركان اصلي انقلاباسلامي است، اين رشد همسان با انتظارات حاصل از انقلاب اسلامي نيست. دستيابي به اين هدف نيز نيازمند نگاه دقيق تر دست اندركاران صنعت نشر در دستگاههاي دولتي و غيردولتي است كه طبيعتا وضعيت كتاب در آينده ميزان موفقيت اين برنامه ها را نمايان خواهد ساخت. پانوشتها: ( ) 1 سالنامه هاي آماري كشور وشوراي عالي فرهنگ و هنر كتابخانه ملي ايران ( ) 2 سالنامه هاي آماري كشور ( ) 3 نشريه كتاب هفته ارديبهشت - 1379 سخنراني احمد مسجد جامعي معاون امور فرهنگي وزارت ارشاد