Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791117-50689S3

Date of Document: 2001-02-06

نگاه خزر زيبا ميان زندگي و مرگ با توجه به آلودگي روزافزون درياي خزر توسط پسابهايي كه از كشورهاي پيراموني اين دريا جريان مي يابد، مي توان با قاطعيت گفت كه درياي خزر متاسفانه در آستانه يك تحول كيفي زيانبار و آلودگي بسيار شديد مي باشد و حيات و زندگي موجودات خزر با انقراض فاصله چنداني ندارد و مرگ موجودات خزر يعني مرگ بزرگترين درياچه جهان. به گفته دكتر پوركاظمي - رئيس انستيتوي تحقيقات بين المللي ماهيان خاوياري استان گيلان - ذخائر ماهيان خاوياري طي 10 سال از 28 هزار و پانصد تن به 3 هزار تن كاهش يافته است. از سوي ديگر مديركل شيلات گيلان نيز از نابودي ماهيان خزر خبر داد، وي انواع آلودگي هاي موجود در رودخانه ها را كه محل تخم گذاري 90 درصد از ماهيان است، علت اصلي اين امر ذكر كرد. همچنين فك شكم سفيد خزر كه نسل آن از طريق صيد بي رويه براي تهيه البسه چرمي، لوازم آرايشي و داروسازي از گذشته در معرض خطر بود (به گفته رئيس محيط زيست نوشهر و چالوس - مهرنوش كياكجوري ) امروزه آلودگي هاي شيميايي و نفتي، آنها را تهديد مي كند. درياي خزر در گذشته نه چندان دور به علت وجود ذخائر عظيم ماهيان خاوياري به درياي مرواريد سياه مشهور بود، اما با كشف ذخائر نفت و گاز در اين دريا، الويت اقتصادي از منابع و ذخائر زنده به ميدانهاي نفتي و گازي تغيير پيدا كرد. آن گونه كه كارشناسان عقيده دارند چهار كشور قزاقستان، تركمنستان، روسيه و آذربايجان براي بهره برداري هرچه بيشتر از ذخائر زير بستر و موجودات آبزي از تقسيم خزر به بخشهاي ملي پشتيباني مي كنند در حالي كه ايران تقسيم خزر را به قسمتهاي مساوي پيشنهاد كرده است. در حقيقت اكتشاف و استخراج نفت به تنهايي مشكل ساز نيست، مشكل آلودگي نفتي است كه تهديد اول موجودات خزر محسوب چهار مي شود كشور همسايه ايران به دليل وابستگي شديد اقتصادي به منابع زير بستر خزر كمتر به مسائل زيست محيطي توجه مي كنند و تا زماني كه يك رژيم حقوقي مشخص براي خزر تعيين نشود، عدم توجه به اين مسائل نيز پابرجا خواهد بود. اما حيات بزرگترين درياچه جهان را كه وسعتي هزار 386حدود كيلومترمربع دارد تنها آلودگي نفتي تهديد نمي كند، بلكه آلودگي هاي ديگري نيز، در اين رابطه سهيم اند. سموم دفع آفات، كودهاي شيميايي، فاضلابها، زباله هاي صنعتي، خانگي و بيمارستاني كه از طريق رودخانه به دريا روانه مي شوند هر يك به نوبه خود در از بين رفتن موجودات و در نهايت كل زيست بوم درياي مازندران تاثير به سزايي اين دارند آلودگي ها نه تنها به از بين رفتن خزر مي انجامد بلكه سلامتي افراد حاشيه آن را با خطرهاي جدي مواجه مي كند. گذشته از انواع آلودگي ها كه انسان باعث آن است، صيد بي رويه نيز در از بين رفتن گنجي چنين گرانبها نقش چشمگيري دارد. مشكلات بي شمار خزر سبب شده تا كشورهاي حاشيه اي با تشكيل برنامه محيط زيست درياي خزر (CEP)در گامي 1995سال بزرگ در جهت بهبود وضعيت خزر بردارند. هدف برنامه محيط زيست درياي خزر در حقيقت بر اجراي مديريت صحيح و همه سونگر تاكيد دارد تا شايد بتواند خزر را از نابودي حتمي نجات دهد. اما چگونه اين هدف بدون كمك هاي مردمي ميسر خواهد؟ شد حمايت هاي مالي و تكنيكي براي حفظ درياي خزر از سوي بانك جهاني، برنامه توسعه عمران سازمان ملل متحد يو. دي ان. پي، برنامه محيط زيست سازمان ملل متحد (يونپ ) و اتحاديه اروپا نشان از اهميت محيط زيست و به خصوص زيست بوم خزر دارد. با رعايت موازين بهداشتي - مانند كنترل زباله هاي خانگي و فاضلابها - شايد بتوان در يك تلاش جهاني سهيم شد. همكاري و مشاركت مردمي كه زندگي و اقتصادشان به ذخائر زنده خزر متكي است در اين ميان مي تواند مرگ خزر را - حداقل براي چند سال - به تاخير بيندازد و خود از مواهبش - حداقل براي چند سال بيشتر - بهره مند شوند. سام خسروي راد