Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791108-50591S1

Date of Document: 2001-01-28

درناهاي سيبري، ميهمان زمستاني مازندران - 1 درناي سيبري پرنده اي است سفيد بزرگ و باشكوه كه نسل آن در خطر انقراض مي باشد. اين بدين معناست كه چنانچه انسانهايي مهربان نباشند، اين پرندگان زيبا، كه هفت تاي آنها بيشتر باقي نمانده بزودي از بين خواهند رفت. شكار و از دست رفتن تالابهايي كه محل زندگي درناهاي سيبري و انواع ديگر پرندگان مي باشند، از علل مهم كم شدن تعداد اين پرندگان بسيار كمياب و پرارزش شمرده مي شوند. - 2 درناهاي سيبري پرندگاني مهاجر هستند. آنها درفصل بهار در غرب سيبري تخمگذاري مي كنند و در پائيز، كه هوا در آنجا سرد مي شود، به طرف جنوب مهاجرت كرده و از غرب قزاقستان به شمال درياي خزر مي آيند و پس از يك توقف كوتاه در دلتاي رود سفر ولگا، خود را ادامه داده و در امتداد ساحل غربي خزر، از كشور آذربايجان گذشته، گيلان و غرب مازندران را پشت سر مي گذارند تا به جلگه ساحلي شرق مازندران برسند. جايي كه منزل زمستاني شان است. آنها براي انجام اين سفر مسافتي حدود 5000 كيلومتر را پرواز مي كنند. تمام اين سفر نزديك دو ماه به طول مي انجامد. - 3 درغرب سيبري جايي كه درناهاي سيبري براي جوجه هايشان لانه مي سازند، مردمي زندگي مي كنند كه گله هاي بزرگ گوزنهاي قطبي دارند و از راه پرورش اين گوزنها زندگي شان تامين مي شود. آنها درناهاي سيبري را دوست دارند و به آنها احترام مي گذارند و هيچگاه اين پرندگان را آزار نداده و به لانه هايشان نزديك نمي شوند. درناهاي سيبري در كنار اين مردم خوب، در امنيت كامل جوجه هايشان را بزرگ مي كنند. - 4 در غرب سيبري خرس هاي بزرگ و بسيار خطرناكي هم زندگي مي كنند. هر چندوقت يكبارافراد بومي با استفاده از شكل سروگردن درناي سيبري كه از چوب ساخته اند ويك لباس سفيد بلند، خود را به صورت درنا درآورده و دور آتش مي رقصند تا با اين حركات روح خرس بد جنس را از قبيله دور كنند. از نظر آنها درناها مظهر خوبي هستند. - 5 درناهاي سيبري در زمان كه جفت گيري معمولا در بهار حركات است، جالبي را براي جلب توجه يكديگر انجام مي دهند كه به رقص درناها معروف است. آنها خم و راست مي شوند، به بالا و پايين مي پرند وبالهاي بزرگشان را به حالت زيبايي باز مي كنند. كار جالب ديگرشان اين است كه بوسيله نوك بزرگ و درازي كه دارند، پشت گردن خود را گل مي مالند. شايدفكر مي كنند كه با انجام اين كار زيباتر مي شوند. - 6 درناهاي سيبري براي جايي تخم گذاري خلوت و دنج را در پهنه وسيع تالابهاي غرب سيبري انتخاب كرده و يك سكوي كوتاه از شاخ و برگ و الياف گياهي مي سازند. درناي ماده معمولا دو تخم بزرگ و خالخالي مي گذارد و درناي نرهم كمك مي كند كه آنها را براي مدت يك ماه گرم نگاه داشته و محافظت كنند، تا جوجه ها به دنيا بيايند. - 7 جوجه ها وقتي متولد مي شوند بسيار زيبا هستند. بدنشان راكرك نرم و گرمي به رنگ قهوه اي روشن پوشانيده است. آنها مي توانند در همان روز تولد بدنبال پدر ومادرشان به راه بيافتند و در اطراف لانه گردش اين كنند دوران خطرناكي است كه جوجه ها ممكن است بوسيله عقابها شكار شوند ولي پدر و مادر مواظبشان هستند واز آنها مراقبت مي كنند. - 8 بيشتر وقت درناي پدر و درناي مادر صرف غذا دادن به جوجه هاي كوچولو مي شود. غذاي آنها بيشتر لارو حشرات، ماهيان كوچك و قسمت هاي نرم و لذيذ گياهان است. جوجه ها به سرعت ياد مي گيرند كه غذايشان را خودشان پيدا كنند. - 9 در دو ماهگي كه بالهاي جوجه ها به رشد كافي مي رسد آنها مي توانند به تمرين پرواز بپردازند. جوجه ها حالا بزرگ شده اند و هيچ شباهتي به آن موقعي كه از تخم بيرون آمدندندارند. پرهايشان سفيد شده و از رنگ قهوه اي روشن فقط لكه هايي روي گردن و پشت آنها باقي مانده ونوك بالهايشان هم سياه رنگ است كه به وقت پرواز كاملا ديده مي شود. - 10 در اوائل شهريورماه بالاخره وقت مهاجرت فرا مي رسد ودرناهاي سيبري سفر طولاني شان را به طرف خانه زمستاني شان در ايران آغاز مي كنند. درناهاي جوان كه همان جوجه هاي بزرگ شده هستند در كنار پدر و مادرشان پرواز مي كنند تا مسير مهاجرت را كاملا بياموزند و به خاطر بسپارند. - 11 در طول مسير مهاجرت درناهاي سيبري دو محل استراحت طولاني دارند. اولي در تالابهاي نازرون در غرب قزاقستان و دومي در دلتاي رود ولگا در شمال درياي خزر، هر دو منطقه حفاظت شده هستند و درناها درآنجا امنيت دارند. آنها در هر كدام از اين استراحتگاه ها حدود سه هفته توقف مي كنند. - 12 در اين مسير طولاني مهاجرت خطرهايي هم آنها را تهديد مي كند. براي مثال، مي شود از خطوط انتقال برق، كه درناها درحال پرواز به آنها برخورد كرده و زخمي يا كشته مي شوند نام از برد همه خطرناك تر، شكارچيان ناآگاه مي باشند، كه همه جا هستند وبا تفنگ هايشان به سوي همه حيوانات و حتي درناها هم شليك مي كنند. - 13 ولي به هر ترتيب سفر به پايان مي رسد و درناهاي سيبري به خانه زمستاني شان، در نزديك شهر فريدونكنار در مازندران مي رسند، آنها به وقت ورود خوشحالند و دوباره مي رقصند، آواز مي خوانند، بالهاي بزرگ و زيبايشان را باز كرده و بالا و پائين مي پرند. - 14 مردم بومي اين منطقه از ايران قرنهاست كه در فصل پائيز و زمستان كه كار كشاورزي تعطيل مي شده، به صيد ماهي و پرندگان مي پرداخته اند. آنها امروز هم هنوز روش سنتي جالب پدران خود را براي صيد مرغابي و غازهاي وحشي به كار در مي برند اين گونه صيد، از تفنگ و سروصدا خبري نيست. پرندگان دست آموز و تربيت شده صيادان، مرغابي ها و غازهاي وحشي را فريب داده و به دنبال خود به طرف دامگاه كشيده و در تورهاي آنجا گرفتار مي كنند. از موقعي كه استفاده از تفنگ در نزديك اين دامگاه ها رايج شد و سروصداي تيراندازي پرندگان را پراكنده كرد، صيادان نتوانستند به اندازه اي كه زندگي شان تامين شود غاز و مرغابي وحشي صيد كنند و به دنبال كارهاي ديگر رفتند. به اين ترتيب از تعداد اين دامگاه هاي سنتي به سرعت كم شد و به جاي سكوت و آرامش، سروصداي شليك تفنگ شكارچيان غيرمجاز برمنطقه حاكم گرديد. درناهاهم كه امنيت و آرامش را خيلي دوست آواره دارند، و سرگردان شدند. امروزه فقط همين يك دامگاه امن نزديك شهرساحلي فريدونكنار باقي مانده كه صيادان آنجا به هيچ كس اجازه تيراندازي در اطراف آن را نمي دهند و مواظب درناهاي سيبري هستند. اگر اين منطقه هم ناامن شود، نه از صيد سنتي پرندگان اثري باقي خواهد ماند، نه از درناهاي سيبري. - 15 در اوائل اسفند ماه درناهاي سيبري به دور هم جمع مي شوند و يك گروه مي سازند و بعد در حالي كه آواز مي خوانند، به پرواز درمي آيند و دايره وار در آسمان فريدونكنار اوج مي گيرند و مهاجرت خود را به طرف خانه تابستاني و محل تخم گذاري شان در غرب سيبري آغاز مي كنند. آنها از همان راهي كه آمده اند باز مي گردند، تا سال بعد و زمستان بعد. - 16 ملت ها و دولت هاي ايران آذربايجان قزاقستان و روسيه با كمك يكديگر تلاش مي كنند تا درناهاي سيبري را از خطر انقراض نجات دهند. صيادان سنتي دامگاه فريدونكنار، اين ميهمان هاي زمستاني، يعني درناهاي سيبري را دوست دارند و با مامورين سازمان حفاظت محيط زيست همكاري مي كنند تا درناها، در امنيت و آرامش، زمستان را سپري كنند. مهندس عبدالحميد اميرابراهيمي