Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791106-50579S2

Date of Document: 2001-01-26

نسمه السحر بذكرمن تشيع و شعر نام كتاب: نسمه السحر بذكر من تشيع و /شعر نويسنده: السيد الشريف ضياءالدين يوسف بن يحيي الحسني اليميني الصنعاني / تصحيح، ويراستاري و حاشيه نويسي: دكتر احمد مهدوي /دامغاني سال /چاپ بها2900 1379 تومان. شعر و شاعري هميشه در اسلام از جايگاهي برجسته در بيان مفاهيم والاي اسلامي، قرآني، اخلاقي و عرفاني برخوردار بوده است. آنچنان كه از سيره پيامبر گرامي اسلام ( ص ) و حضرت علي ( ع )،، پيداست آنها به سخن موزون و كلام شاعرانه ارج بسيار مي نهادند و در نواختن شاعران كوتاهي نمي كردند. بويژه علي (ع ) كه بهره اي در شاعري داشت و هم اكنون ديوان شعر منسوب به وي به فارسي روان برگردانده شده است. به هرروي در طول تاريخ اسلام شاعران زيادي در گستره ممالك اسلامي ظهور كردند و از همان دوران كتابهايي حجيم در شناخت منزلت و فضل شاعري آنها نگاشته شد. اين كتابها كه زير عنوان تذكره ها شناخته مي شدند، در واقع دانشنامه هايي از زندگي و شرح حال شاعران بزرگ - بدون توجه به مذهب يا دين آنها - مثلا بودند در مجموعه بزرگ الاغاني هم اسامي شاعران شيعه و سني و هم اسامي شاعران بي دين و حتي در اصطلاح آن روزگار زنديق نيز ديده مي شود; و اما در زمينه شاعران شيعي، بويژه، در سده هاي اخير توجه شماري از علماي حوزه هاي ايران و نجف برانگيخته شده است. به گونه اي كه تاكنون به بازيابي تقريبا تمامي شاعران شيعه در طي تاريخ اسلام پرداخته شده است. در همين راستامي توان بخصوص از بزرگترين دانشنامه اي كه هم اكنون موجود است، نام ببريم، يعني اعيان الشيعه و نيز كتابهاي مشابه ديگر از قبيل: ريحانه الادب و روضات الجنات. در حوزه شاعران شيعي، اخيرا كتابي به نام نسمه السحر بذكرمن تشيع و شعر (نسيم سحرگاهي به بيان كساني كه شيعه شدند و آگاهي يافتند ) به زبان عربي، به بازار كتاب آمده است. اين كتاب كه گويا در قرنهاي اخير نگاشته شده، نخستين جلد از مجلدات سه گانه اي است كه مصحح قول چاپ بقيه آن را درآينده داده است. اين جلد از حرف الف تا آخر حرف ز ادامه مي يابد. كتاب عموما درباره شاعران شيعي جهان اسلام از جمله مغرب، يمن، ايران، عراق و... از قرنهاي اول تا دوازدهم هجري است. لذا از فرقه هاي شيعي نظير: شيعه دوازده اسماعيليه، امامي، زيديه و يكي دو تن از كيسانيه نام برده شده است. آن گونه كه مولف در مقدمه خود مي آورد، او از آغاز بر آن بوده كه شرح حال شاعران شيعه (آنهايي كه به عربي شعر سروده اند ) را در كتابي گردآورده و قطعات شعري آنها را نقل كند. نويسنده معتقد است كه هر شاعري اديب است ولي هر اديبي شاعر نيست. از اين رو معيار گزينش وي زيبايي و رسايي اشعار و روايت هايي بوده كه به مناسبت جابه جا ذكر شده است. مولف در مقدمه مي آورد كه من كوشيدم در بيان احوال اين بزرگان از زباني رسا و مسجع بهره ببرم. مصحح كتاب، دكتر احمد مهدوي دامغاني در پيشگفتاري كه بر چاپ نخستين مجلد نگاشته، آورده: اين كتاب براي اولين بار در بيروت در سال 1999 به چاپ رسيد كه داراي غلطهايي فراوان بود، به گونه اي كه هيچ صفحه اي از غلط عاري نبود. هنگامي كه من آن چاپ مغلوط را ديدم، وظيفه خود دانستم كه مجددا آن را تصحيح، ويراستاري و حاشيه نويسي كنم و لذا ترجيح دادم كه آن را در سه جلد جداگانه به چاپ برسانم. مصحح در پايان كتاب نيز تعليقات مفصلي نگاشته كه بر حسب شماره هاي درون متن تنظيم البته شده اند در اين مجلد جاي فهرست اعلام و كتابشناسي خالي است كه اميدواريم، در مجلدات بعدي آورده شوند. به هر صورت كتاب يادشده، با نثري مسجع و اديبانه به نگارش درآمده و مولف كوشيده چونان رسم معمول ديگر تذكره ها، زندگاني شاعران را با ذكر سروده ها و روايتها و قصه هاي متنوع همراه گرداند. كتاب در كل براي علاقه مندان به پژوهش در تاريخ ادب و فرهنگ اسلامي به ويژه تشيع كاربرد بسيار داشته و پژوهشگر را از مراجعه به حجم انبوه منابع پراكنده و ناقص بي نياز مي گرداند.