Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791105-50568S9

Date of Document: 2001-01-25

چشم انداز از گالاپاگوس گمنام عبرت بگيريم ابتدا: تلاش گسترده جهاني براي كمك به مشكل جاري شدن نفت در آبهاي پيرامون سواحل مجمع الجزائر گالاپاگوس (شرق اقيانوس كبير، در جوار كشور اكوادور ) براي كشور ما مي تواند پندآموز و جالب توجه باشد. فشار مجامع بين المللي و رسانه هاي جهاني در اين باره به حدي بوده كه كوئي شيرو ماتسورا مدير كل يونسكو با صدور اطلاعيه اي در اين باره از تمام دولتهاي جهان دعوت كرد براي پاكسازي آبهاي اين منطقه كمك كنند. با توجه به آنكه پارك ملي گالاپاگوس از سال 1978 در فهرست ميراث جهاني قرار گرفته است، ديروز اغلب رسانه هاي جهان نيز به انعكاس گزارش هايي درباره آلوده شدن آبهاي اين مجمع الجزائر به نفت پرداختند و لابه لاي اين گزارشها تاكيد مي شد كه ده ها نهاد زيست محيطي در سراسر جهان براي كمك به گالاپاگوس اعلام آمادگي كرده اند. بعد: نه تنوع زيستي گالاپاگوس از قطبهاي زيستي و اكولوژيكي اصلي ايران مهمتر است و نه مشكل زيستي آن ابعادي فراگيرتر از بحران هاي زيست محيطي حادث بر زيستگاه هاي طبيعي بزرگ ايران دارد. (از جمله، همين مشكل نشت نفت در آبهاي ساحلي كه بارها زيستبوم هاي دريايي ايران را با خطرات جدي روبه رو كرده است. ) از اين نظر واكنش جهاني براي كمك به گالاپاگوس را مي توان ناشي از توان نفوذ بين المللي نهادهاي متولي حفاظت و معرفي ميراث طبيعي و فرهنگي در كشور اكوادور دانست. جالب توجه است كه در حالي بيش از 22 سال از ثبت گالاپاگوس گمنام و دوردست در فهرست ميراث جهاني مي گذرد، كه هنوز بسياري از ميراث طبيعي و فرهنگي ايران، ثبت در فهرست جهاني كه هيچ، حتي در قالب يك طرح مطالعاتي ملي مورد شناسايي دقيق قرار نگرفته اند. جالب است كه نه برج گنبد (محكم ترين سازه مرتفع ايجاد شده توسط انسان در هزاره اول ميلادي ) ارگ، بم (ديرپاترين مجموعه خشت و گل جهان ) گنبد، سلطانيه (بزرگترين گنبد جهان ) قنات هاي، قديمي حاشيه كوير (قديمي ترين سامانه هاي مهندسي آب در جهان ) مجموعه، شهرهاي شاهي و صنعتگران و كاخ هاي آكه ويل و آپادانا در شوش (با بيش از دو هزار و پانصد سال قدمت ) معماري سنتي و بافت مركزي شهرهاي يزد، كرمان و كاشان، يادمان هاي دوران باستان در همدان، شهر سوخته در سيستان و بسياري ميراث فرهنگي ديگر و همچنين از ميان ميراث طبيعي ايران موارد بي نظيري همچون جنگل هاي غرب مازندران (قديمي ترين جنگل هاي سرخدار جهان ) كويرلوت، و كلوت هاي آن (به روايت جغرافي دانان شعبه كره ماه در زمين ) زيستگاه، هاي پلنگ در البرز مركزي و زاگرس جنوبي و شرقي، زيستگاه هاي آخرين بازمانده هاي يوزپلنگ و گور خر آسيايي در دشت كوير و... هيچكدام در فهرست ميراث جهاني قرار نگرفته اند. عدم شناسايي اين آثار مهم از سوي مجامع جهاني، گذشته از آنكه امكان بهره برداري هاي توريستي از آنها را كاهش مي دهد، همچنين موجب مي شود براي حفاظت از آنها نتوانيم از اعتبارات بين المللي استفاده كنيم. (تاسفبار است كه سالهاست به جز تخت جمشيد، چغازنبيل و ميدان نقش جهان هيچ اثر ديگري از ايران در فهرست ميراث جهاني ثبت نشده است، فقط به خاطر اينكه نهاد مربوطه حق عضويت لازم را به سازمان يونسكو پرداخت نكرده است. ) تاسفبارتر اين است كه اكوادور كوچك، دور و محصور در كوهستانها و جنگل هاي دوردست غرب آمريكاي لاتين مي تواند در مجامع جهاني حضوري بسيار پروزن تر از ايران داشته باشد. سرانجام: جانمايه نمايشنامه مشهور سوءتفاهم نوشته آلبركامو اين است كه اگر خود را معرفي نمي كنيد، انتظار نداشته باشيد كسي هم شما را بشناسد. بدانيد هم كه اغلب اين غريبه ها هستند كه كشته مي شوند. نه آشناها. مضمون اين نمايش شايد بيانگر سرنوشت كنوني ميراث و ذخاير فرهنگي و طبيعي ميهن ما باشد. هيچكس انتظار ندارد بتوان سامانه ها و اعتبارات لازم براي حفاظت از آثاري را فراهم كرد كه به حال خود رها شده اند (چندي پيش رئيس سازمان ميراث فرهنگي گفته بود بودجه اين سازمان حتي آنقدر نيست كه بتواند براي سالي يك بار اعزام كارشناس به هر كدام از آثار فرهنگي در جهت تهيه گزارش از وضعيت تازه آنها هزينه سفر را تامين كند ). و درباره وضعيت سامانه حفاظت محيط زيست ايران نيز در اين ستون آنقدر به لابه و الحاح نوشته ايم كه اكنون حيران باشيم از آن دلهايي كه كم از سنگ خاره نيستند. و دريغ، كه اين پشتوانه غرور ملي و تاريخي ماست كه اينگونه مي فرسايد و رنگ مي بازد. ناصر كرمي