Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791029-50524S6

Date of Document: 2001-01-19

رويارويي دمكراسي و اقتدارگرايي در تركيه ( بخش پاياني ) درست در همان روزي كه اجويت براي شركت در نشست اخير اتحاديه اروپا به فرانسه فرمانده رفت، نيروهاي مسلح تركيه در سخناني تند گفت، كساني كه از حقوق فرهنگي كردها حمايت مي كنند به زباني سخن مي گويند كه حزب كارگران كردستان، ك پ. ك سخن مي گويد و تفاوتي با اين حزب ندارند. اين در حاليست كه چندي قبل مقامات اطلاعاتي از ضرورت پخش برنامه هاي راديو تلويزيوني به زبان كردي سخن گفته بودند و نخست وزير هم از اين اظهارات حمايت كرده بود. روابط تركيه و يونان كه از چندي پيش در مسير مثبت و در جهت بهبود قرار گرفته بود بعد ازكشمكش بر سر تمرينات نظامي ناتو در اين منطقه بار ديگر تيره شد. اختلاف ميان تركيه و اتحاديه اروپا هم، كمي بيشتر از گذشته شده است. بحران مالي در تركيه كه به دنبال تحقيقات دولت در مورد ده بانك ورشكسته شروع شد نيز به همه اين مشكلات افزود و اگر صندوق بين المللي پول با اعطاي وام اضطراري به اين كشور موافقت نمي كرد، تركيه با بحران بزرگي روبرو مي شد. نيروهاي نظامي تركيه از 19 دسامبر حمله به 20 زندان در سراسر اين كشور را آغاز كرد تا به اعتصاب غذاي دو ماهه زندانيان چپ گرا پايان دهد. اين زندانيان به طرح ساخت سلول هاي جديد در زندان ها كه قرار بود براي تحت كنترل درآوردن زندانيان اجرا شود اعتراض داشتند. در اين سلولهاي كوچك زندانيان در مقابل مقامات زندان آسيبپذيرتر مي شوند. آنها اكنون در سالنهاي بزرگتر هستند كه اداره اين سالنها به عهده خود زندانيان است. پخش تصاوير زندانياني كه در اعتراض به موج سركوب پليس، خود را آتش زدند موقعيت تركيه را در اروپا بيش از پيش متزلزل كرد. دولت اجويت قرار است به زودي برنامه ملي خود را براي عضويت تركيه در اتحاديه اروپا اعلام كند، او هنوز براي سروسامان دادن به اوضاع كنوني فرصت دارد. مقامات عاليرتبه تركيه، اين طرح را مهمترين طرح ملي در اين كشور بعد از اصلاحات انقلاب آتاتورك در دهه 1920 و مي دانند. در 1930 اين سند دولت تركيه به تفصيل اعلام مي كند كه براي انجام چه كارهايي آماده است و تا چه حد مي تواند شرايط اتحاديه اروپا براي آغاز مذاكرات به منظور پذيرش عضويت در اين اتحاديه را محقق كند. مشكل بزرگ پيش روي دولت اكنون اين است كه گفته مي شود حزب اقدام ملي از شركاي ائتلافي اجويت در دولت مطمئنا به تحريك ژنرال ها با هر گونه احياي حقوق فرهنگي كردها و از بين رفتن نفوذ سياسي ارتش مخالفت مي كند. اجويت اخيرا براي اولين بار دست به مبارزه متقابل زده و پاسخ انتقادها را به تندي مي دهد. يك روز پيش از سخنان ييلماز و اعتراض او به كساني كه مي خواهند كشور را به سوي حاكميت يك رژيم نظامي پيش برند. اجويت برا ي اولين بار از دخالت نظاميان در سياست انتقاد كرد. بلافاصله پس از اين انتقاد يك ژنرال در گفتگو با روزنامه پرتيراژ حريت گفت، اين نيروهاي مسلح بودند كه تحقيق در مورد فساد در وزارت انرژي را پيگيري كردند نه دولت. اجويت در جواب اين ژنرال گفت: اين سخنان خلاف اصل حاكميت قانون است. اما آيا سياستمداران تركيه سرانجام در مقابل ژنرال ها خواهند؟ ايستاد و اگر چنين تصميمي دارند آيا مي توانند متناسب با سخن گفتن عمل هم؟ بكنند ممكن است نخستين اقدام آنها اصلاح قوانين قضائي به شيوه اي باشدكه مردم، دانشگاهيان، روزنامه نگاران و نويسندگان اين كشور بتوانند آزادانه در مورد موضوعاتي چون، حقوق كردها، مسائل مذهبي و موضوعات سياسي سخن بگويند بدون آنكه بعد از سخنانشان خود را پشت ميله هاي زندان آنها ببينند مي توانند مانع تعطيلي حزب فضيلت، بزرگترين حزب اسلامگراي تركيه و يك حزب قانوني كرد در اين كشور شوند. اين دو حزب با اتهاماتي همچون سخن گفتن خلاف منافع كشور روبرو شده اند. رئيس جمهور تركيه از تمديد دوره مسئوليت دادستان كل اين كشور كه تمايلات ضداسلامي دارد خودداري كرده است. پارلمان هم قرار است به زودي تدابيري را تصويب كند كه ممنوعيت فعاليت احزاب سياسي را بسيار دشوار خواهد كرد. اين اقدام بامخالفت شديد ژنرال ها روبرو شده است. بسياري از مردم تركيه با اين گفته يكي از سياستمداران اين كشور موافق هستند كه: ترك ها قرن بيستم را از دست داده اند و بايد از فرصت هاي بدست آمده در قرن بيست ويكم استفاده كنند. اكونوميست