Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791028-50513S9

Date of Document: 2001-01-18

رويارويي دمكراسي و اقتدارگرايي در تركيه ( ) 1 تركيه سال 2001 را با كوهي از مشكلات ريز و درشت آغاز كرد. در هفته هاي اخير اين كشور بدترين بحران مالي را تجربه كرد. درگيري هاي خونين ميان زندانيان اعتصابكننده و پليس كه براي سركوب آنها به سلولهايشان هجوم برد بيش از 32 كشته برجا گذاشت. يك رشته بمبگذاري ها و حملات تروريستي در استانبول پايتخت تجاري تركيه نيز خسارات سنگيني به دنبال داشت. تصاوير اجساد نيروهاي پليس و خرابه هاي حاصل از انفجار بمب براي مردم تركيه يادآور درگيري هاي خياباني ميان تندروهاي راستگرا و چپ گرا است كه به كودتاي نظامي ژنرال ها در سال 1980 منجر شد. چندي پيش، مسعود رهبر ييلماز، حزب مام ميهن و يكي از معاونان نخست وزير تركيه برخي نيروها را به سوق دادن تركيه به سوي ديكتاتوري نظامي متهم كرد. سخنان ييلماز يادآور كشمكش هاي سال 1999 در تركيه است. در آن سال وقتي اتحاديه اروپا تركيه را نامزد عضويت در اين اتحاديه اعلام كرد كشمكش ميان موافقان و مخالفان پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا آغاز شد. يك طرف اين رويارويي اكثريت ترك ها هستند كه مي خواهند كشورشان يك دمكراسي اروپايي شناخته شود و طرف ديگر ژنرال ها و برخي چهره هاي ثروتمند و بانفوذ هستند كه اگر تركيه تغييرات موردنظر رهبران اروپايي براي پيوستن به اين اتحاديه را اعمال كند، موقعيت آنها به خطر مي افتد. از چند ماه پيش تاكنون اين طور به نظر مي رسد كه ليبرال ها در حال پيروزشدن هستند. احمد نجدت سزر، رئيس سابق دادگاه قانون اساسي تركيه كه تابستان گذشته رئيس جمهور اين كشور شد بارها خواستار حاكميت قانون شده و از سياستمداران تركيه خواسته است معيارهاي اروپايي را رعايت كنند. رئيس جمهور جديد كه اتومبيل حامل او به نشانه احترام به قانون پشت چراغ قرمز منتظر مي ماند، موجب دلگرمي ميليون ها ترك شده است. وزير كشور تركيه مبارزه بي سابقه اي را با فساد آغاز كرده است. باندهاي فساد دستگير شده اند و بسياري از چهره هاي قدرتمند و با نفوذ به دام افتاده اند. يكي از خويشاوندان سليمان دميرل رئيس جمهور پيشين تركيه اكنون در زندان آنكارا به سر مي برد. او به اختلاس ميلياردها دلار از بانكي كه اكنون ورشكسته شده متهم شده است. صدها تن از مقامات و كارمندان وزارت انرژي كه به رشوه خواري متهم هستند بركنار شده اند و محكوميت زندان در انتظار آنهاست. به دنبال دستگيري عبدالله اوجالان رهبر حزب كارگران كردستان تركيه ( پ. ك. ك ) اين حزب اعلام كرد كه به 15 سال مبارزه براي استقلال كردها، پايان مي دهد و به اين ترتيب بزرگترين مشكل دولت تركيه حل شد. بسياري از ناظران اروپايي، محاكمه اوجالان را آزاد و منصفانه خواندند، شايد به اين دليل كه دولت با تصويب قانوني قضات نظامي را از حضور در دادگاه محاكمه او منع كرد. حكم اعدام اوجالان هم تا زماني كه روند رسيدگي مجدد به پرونده او در دادگاه حقوق بشر اروپاپايان نيابد اجرا نخواهد شد. اين روندممكن است سالها به طول انجامد و بسياري احتمال اعدام او را بسياركم مي دانند. چندي پيش رئيس سازمان اطلاعاتي تركيه گفت، لغو ممنوعيت پخش برنامه هاي راديو - تلويزيوني به زبان كردي به نفع تركيه است. در ميان تعجب همگان، اجويت هم از اين اظهارنظر او حمايت كرد. تا همين چند وقت پيش، نخست وزير جرات نمي كرد لفظ كرد را به زبان بياورد و 12 ميليون كرد ساكن تركيه را شهروندان ساكن جنوب شرقي ما مي خواند. تا اينجا همه چيز خوب پيش مي رود و همه تحولات مثبت به نظر مي رسد. اما همه چيز آن طور كه به نظر مي رسد آرام و مثبت نيست و تركيه براي تبديل شدن به يك دمكراسي مدرن موانع عمده اي پيش رو دارد. اكونوميست