Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791027-50505S13

Date of Document: 2001-01-17

موانع همكاري بين المللي ميان شهرها در عصر اطلاعات ( بخش پاياني ) اشاره: ارتباط و همكاري ميان شهرها در عصر اطلاعات و ارتباطات به ويژه در سطح جهاني همواره دستخوش تغييرات و دگرگوني هايي چه در شكل و چه در ميزان پيوستگي ها، دوام و پايداري اين ارتباطبوده است. اين دگرگوني ها از سويي برآيند تغييرات نظام سياسي، اقتصادي، اداري و فناوري و به ويژه تحولات فرهنگي كشورها در چارچوب مرزهاي داخلي و جغرافيايي بوده و از ديگر سو، تابعيت خود را به ظهور جهشهايي در فرآيند ارتباطات سياسي و فرهنگي ميان ملتها و دولتها در دو قطب محور ارتباطي به اثبات نشانده است. در دو بخش پيشين مطلب حاضر، ضمن تبيين موقعيت شهر مشهد در عصر اطلاعات (به عنوان نمونه ) به بررسي موانع داخلي همكاري بين المللي ميان شهرها از منظر نظام برنامه ريزي شهري و نقش آن در عدم احساس نياز به ارتباطات شهرها در سطح جهاني و همچنين ساختار شهرداري ها و مديريت شهري با تكيه بر شهر مشهد پرداخته شد. در بخش پاياني اين مطلب نيز پيش از نتيجه گيري و ارائه راهبردهايي براي تقويت و توسعه همكاري ميان شهرها با رويكرد به انجمن جهاني كلانشهرها، به محدوديتهاي قانوني در سطح كلان ( ملي ) و عقبماندگي تكنولوژيكي به عنوان دو مانع ديگر در فرآيند همكاري هاي بين المللي شهرها به اجمال مورد بررسي قرار گرفته است. - 3 محدوديتهاي قانوني در سطح كلان (ملي ) يكي ديگر از عوامل محدود كننده ارتباط بين شهرها در سطح جهاني، تبعيت شهرها و مديريت شهري از قوانين ملي است به ويژه در كشورهاي در حال توسعه كه هنوز حكومتهاي محلي به شكل واقعي استقرار نيافته اند، و كلان شهرهاي منطقه اي از قدرت تصميم گيري و اختيارات كافي براي سامان دهي امور خود برخوردار نيستند. سيستم متمركز كه خاصيت اصلي آن حفظ قدرت مطلق و كنترل كليه فعاليتهاي سطوح پايين است، ماهيتا تمايل به واگذاري اختيارات تصميم گيري وبرنامه ريزي به سطوح پايين ( محلي ) را ندارد. بنابراين واحدهاي محلي بايستي در چارچوب سياستها و مقررات آمرانه و نه چندان سازگار با شرايط محلي عمل نمايند. مقررات خشك و يكنواختي كه كليه شهرها اعم از 10 هزار نفر تا 2 ميليون نفر و بالاتر بايستي آن را رعايت كنند، در حالي كه شهرهاي بزرگ به لحاظ نقش، امكانات و منابع مالي و نحوه مديريت قابل مقايسه با شهر 10 هزار نفري نيستند. شكل گيري شوراهاي شهر در ايران مقدمه تمركززدايي در نظام مديريتي و تصميم گيري شهري است. شهرها به ويژه شهرهاي بزرگ به سمت استقلال بيشتر حركت نموده اند. انجام طرحهايي از قبيل طرح مجموعه هاي كلان شهري گام مهمي براي اعطاي استقلال بيشتر به شهرها و تمركززدايي است. كاهش تصدي گري دستگاههاي وابسته به دولت در امور شهري و واگذاري اختيارات كافي تصميم گيري به جاي مشورتي به انجمنهاي شهر و رهايي مادر شهرهاي منطقه اي از قوانين و مقررات دست وپاگير محلي، پذيرش نقشهاي ملي و برخورداري از اختيارات كافي گام اساسي براي توسعه همكاري بين المللي ميان شهرها در عصر اطلاعات است. تصويب قوانيني كه به طور يكسان شهرهاي كوچك و بزرگ را دربرگيرد، در يك نظام متمركز ظلمي در حق شهرهاي بزرگ و در واقع اتلاف منابع، نيروي انساني و انرژي است. - 4 عقبماندگي تكنولوژيكي توسعه ارتباطات در ابعاد مختلف در جهان امروز براي كليه شهرها و از جمله مادر شهرهاي منطقه اي نيازمند بهره گيري از امكانات پيشرفته الكترونيكي و شبكه هاي ارتباطي (اينترنت و... ) مي باشد. كمبود تجهيزات، از جمله وسايل ارتباطي، كامپيوتر و عدم آشنايي به استفاده از نرم افزارهاي كامپيوتري به همراه ضعف ساختارهاي سازماني، توسعه پيوند بين شهرها را در عصر اطلاعات در سطح جهاني با مشكل مواجه نموده است. بنابراين تجهيز شهرها به سخت افزارها و نرم افزارهاي كامپيوتري مورد نياز به همراه توسعه آموزشهاي فني و تكنيكي، راه اندازي سايتهاي ويژه شهرها در شبكه جهاني اينترنت، تقويت شبكه جهاني متروپليس از گامهاي اساسي براي تقويت ارتباط و همكاري بين شهرها در عصر اطلاعات مي باشد. شوراي شهر مشهد پس از شكل گيري در سال 1378 مصوبه اي را تصويب نمود كه در آن ايجاد يك سايت كامپيوتري در شبكه اينترنت براي معرفي شهر مشهد و شوراي شهر پيش بيني شده، تا بدين وسيله برقراري ارتباط بين شهروندان و علاقه مندان به مسائل شوراي شهر و شهرداري ممكن شود، كه در اين راستا بودجه مناسبي براي خريد ابزار و امكانات لازم اختصاص يافته است. شايد تكنولوژي ارتباط و توسعه آن عمده ترين عامل افزايش همكاري بين كلان شهرها در عصر اطلاعات لذا باشد تقويت شبكه جهاني اينترنت و انجمن كلان شهرها مي تواند نارسايي موجود در بخش نرم افزاري و سخت افزاري را برطرف نمايد. نتيجه: بررسي سابقه طولاني شكل گيري انجمن جهاني كلان شهرها ( ) 1984 و متعاقب آن عضويت 4 ساله شهر مشهد در اين انجمن ( ) 1376 به همراه مطالعه اسناد مربوط به انجمن در آرشيو شهرداري مشهد، موضوع مهمي را از ارتباط به جز پرداخت حق عضويت سالانه ( فرانك 2000 فرانسه ) و چند دفعه شركت شهردار وقت به همراه چند تن از كارشناسان در گردهمايي هاي اسپانيا، ژاپن و كره جنوبي، چيز ديگري را نشان نمي دهد. ارتباطات بسيار ضعيف، سنتي و كاملا اداري در شكل رايج يك طرفه (از بالا به پايين ) مي باشد. پس موانع به دو دسته عمده خارجي و داخلي تقسيم مي شوند، موانع داخلي كه به صورت خلاصه در بخشهاي قبل به آنها اشاره شد (فرآيند تصويب و اجراي طرحهاي جامع شهري، ساختار مديريت شهري و شهرداريها، اعمال قوانين و مقررات ملي و عقبماندگي تكنولوژيكي ) از عوامل عمده در جلوگيري از توسعه ارتباط و پيوند بين شهرها و عدم احساس نياز به چنين ارتباطي بوده ايجاد است بستر و انگيزه معنوي و آگاهي از مزاياي چنين ارتباطي اصلي ترين راه حل براي توسعه ارتباطات و همكاري بين المللي بين شهرها در جامعه امروز ( فراصنعتي ) مي باشد. لذا با توجه به مفاد اساسنامه انجمن جهاني كلان شهرها كه در آن تكيه بر غيردولتي، غيرانتفاعي و دوري از گرايشهاي سياسي - مذهبي و تكيه بر حل مشكلات عيني دارد پيشنهاداتي به شرح زير ارائه مي شود: - 1 ارائه توصيه هاي علمي - آموزشي از طرف انجمن جهاني كلان شهرها به دولتها براي وضع قوانين و مقررات جامع و اعطاي اختيار و خودگرداني بيشتر به كلان شهرهاي ملي - منطقه اي ايجاد، دگرگوني در ساختار نظام تصميم گيري متمركز و برنامه ريزي و مديريت شهري اصلاح، قوانين و مقررات اداره شهرها تشويق، مشاركت بيشتر شهروندان از طريق ايجاد و تقويت نهادهاي مدني از جمله انجمنهاي O.G.N و حكومتهاي محلي. - 2 برقراري ارتباط بيشتر انجمن جهاني كلان شهرها با شوراي شهر به ويژه كشورهايي كه به تازگي اين شكل جديد مديريت شهري را پذيرفته اند، از جمله شهر مشهد و در واقع متولي امور سياستگذاري شهر همچنين هستند ارائه كمكهاي علمي - تخصصي و ترويجي مداوم در چارچوب يك برنامه منظم زمانبندي شده حداقل 5 ساله به اعضاي انجمنهاي شهر. مشخص شدن جايگاه انجمنهاي شهر در انجمن جهاني چرا كلان شهرها، كه حلقه اتصال بين انجمنهاي شهر و انجمن جهاني كلان شهرها به لحاظ قانوني مشخص نيست وتقويت اين ارتباط به كارآيي بيشتر مي انجامد. - 3 فعالتر شدن كميسيونهاي دائمي انجمن جهاني كلان شهرها به ويژه در بعد نيازسنجي، تدوين برنامه هاي آموزشي، روشهاي تهيه طرحهاي جامع شهري، به كارگيري تكنيكهاي جديد و نرم افزارهاي مناسب براي طراحي و برنامه ريزي شهري از جمله: - 1 كاربرد سيستم (S.I.G) system Information Geographic - 2 اجراي طرحهاي حفاظت محيط زيست شهري متناسب با شرايط محلي و قابليت انعطاف با تحولات و تغييرات تكنولوژيكي جديد. - 3 شيوه هاي بهبود نقش و جايگاه كلان شهرها در سطح ملي و جهاني، يعني تبديل مادرشهرهاي منطقه اي به ملي و پذيرش برخي نقشهاي جهاني. - 4 شيوه هاي جديد تامين منابع مالي براي شهرداريها و... نهايت اين كه فعاليتها براي رفع موانع همكاري جهاني بين كلان شهرها بايد در دو جهت خارجي، با حمايت كامل انجمن كلان شهرها و داخلي، فعاليت شهرها به منظور اصلاح نظام برنامه ريزي براي جبران عقبماندگي تكنولوژيكي و اصلاح قوانين و مقررات تمركزگرا به سمت تمركززدايي و بهبود ساختار مديريتي و اجرايي شهرداريها انجام گيرد. دكتر محمد رحيم رهنما