Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791018-50422S3

Date of Document: 2001-01-08

احياي صنايع دستي، كمك به اقتصاد ملي است چاپ تلفيقي از علم شيمي، مكانيك و هنر است كه توان ايجاد طرح و تصوير بر روي سطوح اجناس از قبيل پارچه شيشه،، فلز و كاغذ را دارد. چاپ قلمكار از جمله صنايع دستي است كه در زيباسازي و طراوت بخشيدن به اجناسي مانند پارچه نقش ويژه اي دارد. هنر و صنعت چاپ قلمكار عبارت است از چاپ سطوح سفيد يا رنگي پارچه توسط ابزار ساده مهر با نقوش برجسته كه چاپگر با استفاده از مهرهاي چوبي - كه آن را با مهارت خاص به خمير چاپ آغشته مي كنند - طرحهاي مختلف و متنوعي را روي پارچه خلق و ايجاد مي كند براي ساخت مهر چاپ قلمكار از هنر حكاكي و از چوب نوعي درخت گلابي استفاده مي شود. پارچه منقوش به نقوش و طرح را قلمكار گويند و جنس پارچه هاي آن معمولا از الياف پنبه اي خالص است. هنر و صنعت چاپ قلمكار در كشور ما از اعتبار و قدمت ديرينه اي برخوردار است كه از جمله منطقه دامغان يكي از خاستگاه هاي آن محسوب مي شود، به طوري كه افراد مسن و كهنسال اقصي نقاط كشور به خصوص استانهاي مجاورمانند __مازن دران، خراسان گلستان، و... يكي از سوغات شهر دامغان را پارچه قلمكار مي دانند. براساس همين توانايي هاو شهرت قلمكاران دامغاني، سازمان صنايع دستي ايران در سال 1354 ضرورت احداث كارگاه چاپ قلمكار در دامغان را به تصويب رساند تا هم اين صنعت و هنر ديرين به فراموشي سپرده نشود و هم آنكه مكاني براي اشتغال بيكاران فراهم نمايد و متعاقب آن به همت شهرداري دامغان در سال 1356 زميني به سازمان صنايع دستي ايران اهدا شد و پس از 2 سال عمليات ساختماني آن به پايان رسيد و در سال 1358 فعاليت كارگاه با خريد و تهيه ابزار و مواد اوليه آغاز شد و طي سالهاي بعد با افت و خيزهاي فراواني روبه رو شد و حتي به حالت نيمه تعطيل درآمد. اما سازمان صنايع دستي ايران به جهت ارزش چاپ قلمكار و توجه ويژه به اين صنعت دوباره مبادرت به احياي اين صنعت در اين منطقه كرد و با تخصيص امكانات و بودجه، فعاليت كارگاه مجددا آغاز شد و با توجه به فعاليتهاي جدي كاركنان و سازمان صنايع دستي ايران مي رود تا به عنوان كالاي هنري - صنعتي منطقه اعتبار خود را بازيابد. اگر همتي كه الان در احياي اين كارگاه به خرج دادند همچنان تداوم يابد ترديدي نيست بازار كار بيشتري براي قلمكاران ايجاد مي شود. با ايجاد بستر مناسب و حمايت از صنعتگران به ويژه دست اندركاران صنايع دستي در سراسر كشور مي توان ضمن احياي دستافرينه هاي ارزشمند ايراني، به رونق صادرات غير نفتي و تقويت و رشد اقتصاد ملي كمك كرد. مسعود احمدي نيا كارشناس فني، صنايع دستي استان سمنان