Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791018-50415S3

Date of Document: 2001-01-08

اطلاع رساني و تجارت جهاني كالاها و خدمات فرهنگي سرآغاز اكنون فن آوري اطلاعات، به صورت اعجابآوري كشورهاي جهان را به هم متصل ساخته است. اين دانش نوين، در مدت زمان كوتاهي، پا را از محيط آكادميك دانشگاهي فراترنهاده و وارد عالم تجارت شد. با ورود به اين عرصه، تجارت الكترونيك، به عنوان رويكردي جديد در بازرگاني بااقبال شديد بين المللي مواجه شد. در عصر يورش اطلاعات، تجارت نيز از قالب سنتي خارج شد و همپاي سايرفعاليتها، با تكيه بر فن آوري اطلاعات و انتقال الكترونيكي داده ها و كاربرد الكترونيك به جاي كاغذ، علاوه بر مبادله سريع دامنه اطلاعات، بسيار وسيعي براي تجارت كالاهاو خدمات مختلف ايجاد كرده است. هرچند فناوري اطلاعات، خصوصا رويكردهاي تجاري آن، عمر چنداني ندارد، اما تاثير عميق آن بر نوع و سطح مبادلات بين المللي غيرقابل اغماض است. در سايه اين دانش، شناخت بازارهاي هدف و سلايق و علايق مصرف كنندگان آن، ارتباط مستقيم طرفهاي عرضه و تقاضا، كاهش هزينه و زمان اطلاع رساني و مبادله اسناد و اطلاعات لازم به سهولت امكان پذير شده است. به علاوه، امكان استفاده از عمليات بانكي، خدمات بيمه اي، گواهي هاي لازم براي ورود و خروج كالاها و خدمات، عمليات حمل و نقل و خدمات مشابه ديگر بااستفاده از اين دانش جوان، تجارت را وارد مرحله اي كرده است كه لازمه كالا و خدمات رساني در دهكده جهاني است. بخش قابل توجهي از حجم مبادلات تجاري، با اهداف انتفاعي و غيرتجاري با اهداف سياسي و فرهنگي با استفاده از شبكه هاي اطلاع رساني خصوصا مربوط اينترنت، به كالاها و خدمات فرهنگي است. اين گونه كالاها و خدمات، كه عمدتا مي توانند تغييرات لازم براي پذيرش شرايط جديدتري را در مخاطبين خود ايجاد كنند، بيشتر از طريق كشورهاي توسعه يافته به شبكه هاي اطلاع رساني عرضه مي شوند. حضور كشورهايي نظير ايران، درتجارت الكترونيكي كالاها و خدمات فرهنگي، از يك سو موجب معرفي توانمندي و ظرفيتهاي فرهنگي كشور شده و از طرف بر ديگر، شاخصهاي اقتصادي، تاثير بسزايي دارد. خروج كالاها و خدمات فرهنگي، از دايره بسته مرزهاي سياسي كشور، در نظام جديد اطلاع رساني به جهاني، جز استفاده از شبكه هايي چون اينترنت ميسر نيست. با پذيرش اين واقعيت، لازم است ضمن بررسي بازارهاي جهاني كالاها و خدمات فرهنگي، توانمندي خود را مورد ارزيابي قرار داده و براي رسيدن به سطح مطلوب، برنامه ريزي كنيم. مطلب حاضربه عنوان يكي از مقالات ارائه شده به نخستين همايش نقش اطلاع رساني در توسعه اطلاع رساني فرهنگ، و نقش آن در تجارت خارجي كالاها و خدمات فرهنگي را به صورت اجمالي مورد بررسي قرار مي دهد. اين اطلاع رساني از دو جنبه مورد بررسي قرار مي گيرد، ابتدا اطلاع رساني به توليدكنندگان كالاها و خدمات فرهنگي مورد توجه قرار گرفته و شيوه هاي مختلف آن بررسي خواهد شد و سپس اطلاع رساني به مخاطبان، به عنوان مصرف كنندگان كالاها وخدمات فرهنگي ايران مورد مداقه قرار مي گيرد. الف: اطلاع رساني به توليدكنندگان يك طرف عمده و به واقع طرف اوليه صادرات خدمات و كالاهاي فرهنگي، توليدكنندگان هستند. اطلاع توليدكنندگان از وضعيت رقابت جهاني كالاها و خدمات فرهنگي و بررسي جايگاه كالاهاي ايران دركشورهاي جهان، در تنوع بخشي به محصولات، ارتقاء آن، ميزان توليد و نيز چگونگي عرضه آن، بسيار موثر و كارساز اطلاع رساني است به توليدكنندگان معمولا از چند طريق قابل انجام است. -بررسي 1 جايگاه كالا و خدمات فرهنگي در بازارهاي جهاني: امروزه حضور آگاهانه در بازارهاي جهاني، به عنوان اولين مستلزم گام، شناخت ميزان رقابت پذيري و مزيت نسبي محصول، توانمنديهاي صادراتي و توليدي رقبا و تحولات بازار جهاني، همچنين درك صحيح و تشخيص به موقع فرصتها و چالشها در بازار جهاني (كه نيازمند به هشياري و دقت بيشتري مي باشد ) است. ايجاد چنين بينشي، خود نيازمند بررسي و تجزيه و تحليل همه جانبه در خصوص بازار جهاني محصول قابل صدور با در نظر گرفتن عوامل موثر در عرضه و تقاضاي صادراتي است. يكي از بخشهايي كه به نظر مي رسد ايران در توليد و صادرات آن، از مزيت نسبي و رقابتي برخوردار باشد و مي تواند يكي از منابع ارزي كشور در طي برنامه سوم توسعه به حساب آيد، بخش فرهنگي كشور است. متاسفانه، ايران در طول چند دهه اخير، عليرغم توسعه فعاليت هاي فرهنگي، نتوانسته حضور مستمري در بازار جهاني كالاهاي فرهنگي داشته باشد. در حال حاضر، عمده ترين بازارهاي هدف صادرات كالاهاي فرهنگي و هنري كشورمان را كشورهايي نظير ژاپن، آلمان، كانادا و تعدادي از كشورهاي عربي تشكيل داده و عمده ترين رقباي صادراتي كشورمان كشورهايي نظير آمريكا، انگلستان و سوئيس هستند. بنابر اين، حضور آگاهانه و مستمر در بازار جهاني كالاهاي فرهنگي بدون توجه با شناخت از رقبا، بازار هدف، توانمنديهاي صادراتي بخش فرهنگي به تفكيك كالايي، غيرممكن به نظر مي رسد. - 2 تهيه راهنماي صادرات كالاها و خدمات فرهنگي: صادر كردن كه لازمه آن راهيابي به بازارهاي فشرده از رقابت جهاني است، قانونمندي هاي خاص خود را دارد و ضعف و ناتواني و بي توجهي به اين قانونمندي ها، تمامي كوشش ها را براي صدور كالا، محكوم به شكست مي كند. كشورهايي كه رفاه اجتماعي و پيشرفت خود را مديون صادرات صنعتي هستند، در اين زمينه ها، هيچگاه كوتاهي نمي كنند و حتي از هر وسيله اي براي تشويق شهروندان خود به يافتن بازارهاي جديد صادراتي، بهره اي در خور مي گيرند. از جمله اين وسايل، مي توان به جزوه ها و كتابهاي راهنماي صادرات اشاره كرد كه در جهان صنعتي نمونه هاي آن را فراوان مي توان يافت. ما بايد بازارهاي جهاني كالاهاي فرهنگي را به دقت بشناسيم و با ساختار آنها كاملا آشنا شويم. اين منظور زماني حاصل مي آيد كه با فلسفه و مفاهيم تجارت بين الملل، مقررات نوشته و يا نانوشته آن، سنت ها و رويه ها و اصولي كه بر بازارهاي صادراتي جهان حاكم است، آشنا شده و قواعد، دستورالعمل ها، اصطلاحات و فرهنگ ويژه بازارهاي جهاني را بديهي دريابيم است به منظور تامين رشد و توسعه صادرات غيرنفتي، بازاريابي و نفوذ به بازارهاي دور و نزديك، خود از مهمترين مراحل به شمار مي رود و شناخت بازارهاي جهاني نيز خود مستلزم تحقيق گسترده اي پيرامون ابعاد و عناصر متعدد آن مي باشد. در اين رابطه مي توان باارائه اطلاعات و گزارشهايي مشتمل برآمار و اطلاعات متمركز و حتي الامكان بررسي و تحليل وجوه مختلف بازار جهاني كالاهاي قابل صدور فرهنگي، زمينه هايي را براي آشنايي هرچه بيشتر علاقه مندان و دست اندركاران تجارت خارجي كشور فراهم آورد. - 3 اتصال به شبكه هاي جهاني رايانه اي: از جمله ابزارها و وسايل عمده اطلاع رساني، در نظام تجارت جهاني، شبكه اينترنت است. براثر انقلاب صنعتي، حجم كاري لازم براي كشاورزي به كمتر %از 3 ميزان قبلي كاهش يافت و با انقلاب اطلاعاتي حجم، نوع، سرعت و برد فعاليتها، به ويژه در جوامع پيشرفته صنعتي در كليه زمينه ها در حال تغييرات اساسي است. شبكه جهاني اينترنت كه آغاز آن به حدود 30 سال قبل باز مي گردد، با تحولات اساسي و رشد بي نظيري كه در ظرف دهه گذشته پيدا كرده، در حال حاضر به عنوان يكي از مهمترين ابزارها براي انتقال به جامعه اطلاعاتي مطرح است. ارائه و معرفي جديدترين توليدات فرهنگي و هنري در اينترنت از جمله كتاب، فيلم، مجلات و نشريات، توليدات هنري، صنايع دستي و غيره، يكي از مهمترين راههاي حضور توليدكنندگان كالاها و خدمات فرهنگي ايران براي حضور در تجارت جهاني است. - 4 بسترسازي براي استفاده از خدمات اطلاع رساني در ايران: تاكنون اقدامات مناسبي براي زمينه سازي و توسعه بهره گيري ازخدمات تجارت الكترونيكي در ايران انجام شده است. معرفي و گسترش بكارگيري خط نماد (باركد ) در اقتصاد كشور، اقدام بسيار مناسب و سريعي بود كه دسترسي به بازارهاي جهاني را تسهيل كرده است. فارسي سازي برخي پيامهاي EANCOM و اجراي مقدماتي پروژه هاي پيشاهنگ از اقدامات در دست انجام است. تشكيل كميته ملي اديفاكت ايران و مشاركت فعال در مركز تسهيل تجاري (CEFACT)، زمينه براي ميزباني و رياست شانزدهمين اجلاس آسيايي 98 اديكام و نمايشگاه تجارت الكترونيكي در كنار آن زمينه آشنايي گسترده جامعه بازرگاني كشور را با تبادل الكترونيكي اطلاعات ( EDI) فراهم ساخت. همچنين برگزاري همايشها و كلاسهاي آموزشي و نشر ادبيات تجارت نوين به استفاده از تجارت الكترونيكي، كمك قابل توجهي كرده است. در كنار اين اقدامات تاسيس پايگاههاي اطلاع رساني بازرگاني، از جمله بازرگاني فرهنگي (در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و ادارات كل استانها ) و گسترش شبكه آگاهي بازرگاني با پوشش سراسري، گامي در جهت انحصارشكني و رانت جويي است. - 5 آموزش: شايد بتوان گفت يكي از دلايل عمده حضور كمرنگ كالاها و خدمات فرهنگي ايران در دنيا، ناآگاه بودن توليد كنندگان داخلي از مزايا و تسهيلات بين المللي است. بسياري از توليدات فرهنگي ما، نه تنها قدرت رقابت با توليدات مشابه خارجي را دارند، بلكه مي توانند در جذب مشتري و مخاطب، رقيب قدرتمندي براي كالاهاي خارجي به حساب آيند. آنچه در اين زمينه اهميت فراوان دارد، آموزش توليدكنندگان داخلي، براي حضور در مجامع خارجي است. آموزش مي تواند ابعاد مختلف را در برگرفته و بنابر ضرورت، گستره فعاليت، نوع فعاليت و... براي توليدكنندگان مختلف، متفاوت باشد. اطلاع از مشتريان قوي در خارج از كشور و نيز نحوه بستن قراردادها، آشنايي با شيوه هاي بسته بندي كالاها، آموزش زبانهاي خارجي بويژه زبان تجارت، آگاهي از قوانين و مقررات تجاري كشورهاي هدف و نيز قوانين و مقررات فرهنگي، آن كشورها، آگاهي از توليد كالاهاي مشتري پسند در خارج از كشور جهت اقتصادي نمودن فعاليت و.. از جمله مصاديق آموزش است. ب - اطلاع رساني به مصرف كنندگان اگرچه اطلاع رساني به توليدكنندگان، نقش بسزايي در افزايش صادرات كالاها و خدمات فرهنگي دارد، اما اگر اطلاع رساني به مصرف كنندگان نيز سريع تر، دقيق تر و جامع صورت نگيرد، عملا در عرصه رقابت بازارهاي جهاني، كالاها و خدمات فرهنگي ايراني جايگاه خود را از دست داده و نمي توانند مشتريان و مصرف كنندگان خود را پيدا كنند. بنابر اين، آنچه به همراه اطلاع رساني براي توليدكنندگان لازم است، اطلاع رساني به مصرف كنندگان همان توليدات قشر اول است. در اين زمينه نيز روشهاي مختلف براي اطلاع رساني وجود دارد. - 1 لزوم پيوستن به شبكه هاي اطلاع رساني: گستره استفاده كنندگان از شبكه اينترنت، صرفه جويي در منابع و امكانات و تنوع در امكانات اطلاع رساني از جمله ويژگيها و مزاياي پيوستن به شبكه هاي اطلاع رساني است. - گستره استفاده كنندگان از شبكه اينترنت: بدون شك استفاده از كاغذ براي اطلاع رساني محدوديتهاي زيادي دارد، خصوصا وقتي كه طيف وسيعي از كشورها مدنظر قرار گيرند، اما اينترنت چنين محدوديتي ندارد. براساس آخرين آمار موجود در حال حاضر 126 كشور جهان به اينترنت متصل هستند و شبكه هاي مختلفي كه بوسيله اينترنت به هم وصل شده اند، به 160000 شبكه كامپيوتري مي رسد. برآوردهاي اوليه حاكي از 600 ميليون استفاده كننده از اينترنت است و اين در حالي است كه روند اتصال كشورها و كامپيوترهاي شخصي و كامپيوترهاي ميزبان، به شدت رو به فزوني است. - صرفه جويي در منابع و امكانات: استفاده از اينترنت صرفه جويي هاي مالي قابل توجهي خواهد داشت. طبق برآوردهاي به عمل آمده براي معاملاتي به ارزش 2000 ميليارد دلار، هزينه تهيه و مبادله اسناد، به شيوه هاي سنتي به حدود 140 ميليارد دلار مي رسد ( درصد 7 كل معاملات ) و استفاده از اينترنت و تجارت الكترونيكي مي تواند به جاي روشهاي سنتي مبتني بر كاغذ موجب 21 تا درصد 70 صرفه جويي در هزينه فعاليتهاي مختلف تجاري شود. علاوه بر صرفه جويي مالي، سرعت عمل اطلاع رساني تجارت الكترونيكي بسيار زياد است، بطوري كه در زمان بسيار كوتاهي امكان اطلاع از وضعيت بازارهاي هدف و تقاضاي آنها وجود دارد. حذف بوروكراسي زائد و تشريفات دست و پاگير تجاري و كمك به حفظ محيط زيست، از طريق كاهش در مصرف كاغذ، از ديگر نتايج استفاده از تجارت الكترونيكي است. گستردگي خدمات تجاري: روزبه روز بر خدمات متنوعي كه از طريق تجارت الكترونيكي قابل ارائه است، افزوده مي شود. زمان زيادي نمي گذرد كه شبكه هاي اطلاع رساني صرفا خدماتي نظير پست الكترنيكي (mail- E)را انجام مي داده اند; درصورتي كه در حال حاضر، خدمات مختلفي، چون عمليات بانكي و انتقال وجوه، خدمات بيمه اي و باربري، گواهي مبداء و ورود و خروج كالا و خدمات، عمليات حمل و نقل و... از طريق اين شبكه ها قابل ارائه است. - تنوع در امكانات اطلاع رساني: اينترنت به عنوان يك شبكه فراگير اطلاع رساني، قابليتهاي متنوعي دارد. اين قابليتها به توليد كنندگان كالاها و خدمات مختلف از جمله كالاها و خدمات فرهنگي و صادر كنندگان آنها كمك مي كنند تا با روشي مناسب و مطلوب، با بازارهاي هدف ارتباط برقرار كنند. از جمله اين امكانات مي توان به موارد ذيل اشاره كرد: پست الكترونيكي، ارسال و دريافت نمابر بوسيله پست الكترونيكي، ارسال و دريافت فايل اطلاعاتي، امكان استفاده مستقيم از كامپيوترهاي ( Server) امكان، تبادل نظرميان افراد گروههاي مجازي، مبادله خبر در گروههاي خبري، گفت وگوي كامپيوتري، كنفرانس از راه دور, بانك اطلاعاتي و تلفن اينترنتي. بهروز فتحي - شانتيو خزايي ادامه دارد