Hamshahri corpus document

DOC ID : H-791011-50359S1

Date of Document: 2001-01-01

عوامل موثر در ايجاد تنش و بحران نگاهي جامعه شناختي به حادثه نهم دي ماه گروه ورزشي: ورزش امروزه تبديل به يكي از ضرورتهاي زندگي بشر شده است. بشر اسير تمدن خودساخته گرديده است صنعتي شدن بيش از حد جامعه جديد و مشغله هاي فراوان انسان عصر حاضر سبب گرديده است تفريح و سرگرمي به عنوان يك نياز اجتماعي مطرح شود. اين اهميت تا حدي است كه تمدن بشر امروزي را تمدن اوقات فراغت مي گويند. پر كردن اين اوقات امروزه يكي از وظايف اصلي دولتها به حساب مي آيد. بشر در طول تاريخ براي پاسخگويي به نيازهاي خود دو گونه نهاد ايجاد كرده يكي است نهادهاي اوليه مانند خانواده و... ديگري نهادهاي ثانويه همچون تامين اجتماعي و سرگرمي و اوقات فراغت. به طوركلي نهادهاي اوليه ناظر بر نيازهاي اوليه هستند و نهادهاي ثانويه به نيازهاي دومين پاسخ مي دهند. ورزش جزء نيازهاي دومين است با اين حال چنان اهميتي پيدا كرده است كه از آن به عنوان نياز بسيار ضروري عصر حاضر نام برده مي شود. طبق تقسيم بندي مازلو از نيازهاي بشري انسان پنج دسته نياز دارد كه عبارتند _ازنيازهاي 1 زيستي _ نيازهاي 2 ايمني وفرار از _خطر 3 نيازهاي _تعلق 4 احترام و _جلبتوجه 5 نياز به شكوفايي. ورزش براي تماشاگران پاسخگوي نياز تعلق _ عموما _ و براي بازيكنان پاسخگوي نيازهاي جلب توجه و كسب احترام به طوركلي و البته ممكن است از بابت تامين درآمد به نياز اول و از بابت بروز استعدادهاي فردي پاسخگوي نياز آخري باشد. ورزش در جهان امروز تبديل به يك ضرورت تام اجتماعي شده است و قالبها و اشكال انجام هم متاثر از شرايط فرهنگي اجتماعي ميدانهاي است ورزشي خود آئينه اي است كه انعكاسي ازشرايط فوق است و البته معلول شرايط اجتماعي نيز مي باشد. انتخاب نوع ورزش متاثر از روح ملي است، چرا برخي كشورها كشتي را بعضي ديگر فوتبال را و يا بوكس يا كاراته را به عنوان ورزش ملي خود انتخاب يا ابداع كرده اند. اين متاثر از شرايط اجتماعي طبيعي است است كه برخي ورزش ها نماد تعاون، همكاري و تفريح و بعضي ديگر سمبل مبارزه انتقام زمين زدن حريف و.. روزگاري در ميادين ورزشي آدمها به جان هم انداخته مي شدند (گلادياتورها ) و ديگران از اين كار لذت مي بردند يا گاهي از اسب سواري و امروزه از بوكس يا فوتبال. فوتبال در جهان كنوني تبديل به يك ورزش بين المللي شده است و در تمام كشورها روي آن سرمايه گذاري جدي صورت مي گيرد و اين به دليل جاذبه هاي فوتبال است حتي جزاير كوچكي چون گوام كه چندي پيش از تيم فوتبال كشور ما 19 گل دريافت كرد. پس در زمينه فوتبال همه كشورهاي توسعه يافته و كشورهاي كمتر توسعه يافته صنعت فوتبال را درك نموده و سعي در توسعه اين ورزش قرن دارند و اين به سفارشهاي اجتماعي و جاذبه هاي فوتبال برمي گردد. ميدانهاي فوتبال همچون صحن علني مجالس برخي كشورهاست كه در هنگامه موافقتها و مخالفتها گاهي از شيوه هاي غيرمرسوم استفاده مي شود. اين صحنه ها به كرات از تلويزيون ما هم پخش شده است و محتمل است كه بياني از شخصيت نمائي (شخصيت اساسي ) باشد كه جامعه شناسان آن را به عنوان: تجربه هاي اجتماعي مشترك بين همه اعضاي يك جامعه معين مي دانند كه يك صورت بندي ويژه شخصيتي پديد مي آيد كه شاخص و معرف شخصيت بيشتر اعضاي آن جامعه است. ساختارهاي اجتماعي بر روي نحوه برخورد با پديده ورزش از جنبه ديگري هم تاثير مي گذارد. يعني ميزان استقبال از ورزش خاصي كه تحت عنوان تماشاگر در ميادين نام برده مي شود، برخي كشورها در اين زمينه بسيار فقير و برخي جزو اغنيا هستند كه در تحليل خوش بينانه از آن به عنوان سرمايه ورزشي هم به معناي اقتصادي كلمه _ زيرا تماشاگر بيشتر مساوي درآمد بيشتر براي باشگاه است _ و هم به معناي روحي يعني پاسخ به نيازي كه بيشتر تحت نام نياز به احترام و جلب توجه نام برديم. رقم مطلق جمعيت شهرها و كشورها، تركيب جمعيت (جواني آن )، ويژگي هاي اقتصادي و اجتماعي نظير وجود فرصت هاي مختلف و متنوع يا محدود براي تفريح و بيان احساسات و كيفيت اشتغال و.. بر كيفيت و ميزان استقبال تاثير مي گذارد. حضور بيش از 100 هزار نفر در يك بازي باشگاهي مهر تاييدي است بر اين مدعا. نهاد ورزش گرچه خود معلول و متاثر از شرايط اجتماعي است ولي بر آن نيز تاثير مي گذارد كه در اينجا به يكي از مهمترين آنها اشاره مي كنيم. در جامعه شناسي و تقسيم بندي گروههاي اجتماعي از گروه مرجع به عنوان گروهي كه عقايد و اعمال و رفتارهايش مورد توجه، اعتماد و عمل اعضايش و يا ساير كساني است كه احتمالا در آن گروه حتي عضويت ندارند، افراد گروه مرجع را سرمشق قرار مي دهند. در جوامع امروزي ستارگان ورزش به ويژه فوتبال سرمشق بسياري هستند در كنار ستارگان سينماو تلويزيون و اهميت اين موضوع بسيار روشن است. همچنين ميدان ورزش در حكم ماكت هاي كوچك نيز براي شبيه سازي اجتماعي هستند و خود مصداق كامل گروه انبوه خلق كه از ويژگي هاي آن حاكميت مطلق احساس، بي سازماني، سرعت زياد شكل گيري و بروز رفتار و محو شخصيت واقعي در شخصيت گروه، ناپايداري و... است. بنابراين ورزشكاران ( فوتباليست ها ) ضمن آنكه هريك شخصيت و تجربه بي همتاي فردي در شكل گيري ويژگي هاي روحي و رواني دارند اما به هرحال بايد توجه داشته باشيم كه عوامل تشكيل دهنده شخصيت عبارتند از: _ وراثت 1 _ محيط 2 _طبيعي 3 _فرهنگ 4 تجربه _گروهي 5 تجربه بي همتاي گروهي. در بين عوامل فوق 2 3 موارد و 4 كاملا غيرفردي (رواني ) و عنصر آخر نيز متاثر از شرايط اجتماعي است بويژه اگر تلقي شخصيت نمايي (اسامي ) از آن داشته باشيم. حوادث جمعه نهم دي ماه گرچه تلخ، گزنده و اسفبار بودند اما واقعيت داشتند و تقليل آن به سطح تحليل هاي روان شناسانه (كه در جاي خود ضروري است ) باعث گم شدن سوراخ دعا مي شود. تربيت اجتماعي و فرهنگي ما از طريق مدرسه، خانواده وسايل ارتباط جمعي و گروههاي همسالان كه از ابزار يا عوامل اجتماعي شدن هستند، شكل مي گيرد و در ميدان ورزش از زير خاكستر رعايت ها، تظاهرها و ملاحظات سر بيرون مي آورد. اين رفتارها را نمي شود تنها با مشاوره رواني قبل از بازي يا رد باشگاه ورزش از بين برد (كه اين هم موثر است ). قضاوت بسيار بدداور فقط بالقوه را به بالفعل درمي آورد نه ايجادكننده آن باشد. پس بايد در كيفيت جامعه پذيري به عنوان برنامه درازمدت تجديدنظر كرد. مادامي كه در خانواده ها فرزندان به دو دسته آبي ها و قرمزها تقسيم شوند حتي در دورافتاده ترين شهرها و روستاها و انواع طنزها و تحقيرها را نثار طرف مقابل كنند و.. بايد منتظر حوادث تلخي از اين دست بود. بايد زمينه هاي اجتماعي پرخاش را از بين برد. اسدالله نقدي