Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790303-48261S7

Date of Document: 2000-05-23

آشنايي با چند بناي قديمي: آثار چهار تاقي جلگه فراشبند - 1 چهار تاق ملك: در مسير فراشبند به فيروزآباد در سه كيلومتري شرق فراشبند، يك كيلومتري جنوب كوهسار (كوه آبپا ) و در دو كيلومتري باغ ملك چهار، تاقي نيمه ويرانه اي است كه هر يك از ابعاد خارجي آن بالغ /9 40بر متر بوده و سه پايه و قسمتي از گنبد آن باقي مانده است. - 2 چهار تاقي تل جنگي: در پنج كيلومتري جنوب شرقي چهار تاق ملك و در مسافت يك كيلومتري تپه باستاني تل جنگي، چهار تاقي ديگري در محوطه جلگه فراشبند واقع است، كه در چهار جانب آن هم دهليزي قرار دارد. بالاي ديوارهاي خارجي هر جانب بنا 13 تاقچه كوچك تزئيني قرار دارد. قسمت دوم اين بنا شامل دو ساختمان شبيه يكديگر است كه به /فاصله 5 متري 4 جنوبغربي چهار تاق قرار دارد. هر يك از دو ساختمان، به صورت مربعي و مشتمل بر دو اتاق مستطيل و مساوي و داراي تاق هاي ضربي گاهواره اي بوده بر است هر يك از ديوارهاي طرفين هر اتاق چهار تاقچه تعبيه كرده بوده اند. ساختمان در گوشه غربي به كلي منهدم شده است. - 3 چهار تاق فراشبند: ويرانه ساختمان ديگري در جلگه نزديك به سه كيلومتري جنوب غربي چهارتاق تل جنگي فراشبند پديدار است كه نقشه جهات خارجي آن به صورت مربع مستطيل بوده اندازه هر ضلع /4 90آن متر است. ارتفاع اصلي پايه هاي چهارگانه بنا تا زير گوشواره به بيش /6 30از متر مي رسيده است و اكنون دو عدد آنها كه در جانب جنوب شرقي واقع است آسيب بيشتري ديده است. از تاق هاي و پوشش بنا نيز فقط لنگه تاق جانب شمال غربي برجا مانده است. هر چند نقشه خارجي بنا به صورت مستقل بوده، لذا دهانه لنگه تاق هاي آن به شيوه اي است كه كمتر متداول است. بنابراين به احتمال بسيار قوي بناي نامبرده نيز از جمله چهارتاق ها به شمار مي رود. نكته ديگري كه اختصاص به اين بنا دارد، فقدان سازه هاي ديگر در مجاورت آن است. - 4 چهار تاقي نقاره خانه: چهار تاق نقاره خانه در مسافت ده كيلومتري جنوب چهار تاقي فراشبند در، موقعيت بسيار خوش منظري واقع شده و نقشه آن به صورت مستطيل است و گنبد آن به صورت بسيار زيبايي همچنان محفوظ و سالم باقي مانده است و در فاصله /4 20متري چهارتاق ديواري به /1 5بلندي متر برپا مانده و ظاهرا متعلق به جايگاه آتش است و پايين تر از آن بقاياي ابنيه مسكوني و مخازن مربوط به آتشكده پديدار است. *** مصالح ساختماني اين بناها (مانند عموم چهار تاق ها و آتشكده هاي عهد ساساني در سرزمين پارس ) از سنگ لاشه و ملاط گچ است كه آنها را با روپوشي از سنگ هاي تراشيده نماسازي كرده بوده اند. بناي چهار تاق براي افروختن آتش جهت نيايش مردم بوده و ساختمان هاي دوگانه فرعي سابق الذكر به نگهداري و تطهير آتش مقدس و سكونت موبدان و مخزن مايحتاج آتشكده اختصاص داشته است. پيمان جوادي - شيراز