Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790303-48251S5

Date of Document: 2000-05-23

تلاش براي همبستگي بين دو فرهنگ گفت وگو با فاضل جمشيدي، خواننده، به مناسبت انتشار نوار ديدار شرق و غرب (مرغ سحر ) درآمد: برخورد با برخي پديده ها و موضوعات اگر با تامل و تدبر همراه نباشد، نتيجه مورد نظر به دست نمي آيد، همچنانكه رويكرد ظاهري و از روي تفنن با برخي موضوعات و مفاهيم موجود در جامعه مي تواند، ثمرات چندان خوشي نداشته باشد. مقوله گفت وگوي تمدنها، از جمله مفاهيمي است كه عليرغم مساعي فراواني كه براي نهادينه كردن آن صورت گرفته، هنوز بسترسازي مناسبي براي آن انجام نشده است، لذا تجربه و آزمون و خطاهاي فراواني بايد صورت بگيرد تا، اين مفهوم در هيات متناسب خود، جا خوش كند و آن شود كه استحقاق آن است. چندي قبل و در حوزه موسيقي اثري با عنوان گفت وگوي تمدنها به بازار عرضه مجري شد طرح اين اثر فاضل جمشيدي خواننده سالهاي نزديك موسيقي سنتي است كه با تصنيف مرغ سحر كه به صورت نماآهنگ (كليپ ) از تلويزيون پخش شد، به علاقه مندان موسيقي سنتي معرفي گرديد. جمشيدي به اتفاق كيوان ساكت نوازنده و آهنگساز، اين اثر را تهيه و توليد و روانه بازار كردند. اين اثر با توجه به اين كه از نخستين تجربه ها در حوزه مفهومي يك اثر موسيقي است، بالطبع از ضعف خالي نيست و جاي انتقادات فراواني نيز بر آن است، اما همين كه جمشيدي و ساكت، همت ورزيده و چنين كاري را تقبل كردند، بايد بر كارشان ارج نهاد. گفت وگوي ما با جمشيدي بيشتر حول چگونگي تهيه مقدمات اين اثر گذشته است. با كيوان ساكت به عنوان آهنگساز و نوازنده اين اثر نيز قرار گفت و گويي گذاشتيم كه اميدواريم در آينده نزديك تقديم شما خوانندگان گرامي گردد. گفت وگو: الف - نجوا * از چگونگي شكل گيري انتشار اين نوار؟ بگوييد برخي از قطعات اين اثر پيش از اين اجرا شده بود و چون به شكل پراكنده از راديو يا تلويزيون پخش مي شد، برخي از مشتاقان و علاقه مندان، تقاضا كردند كه اين كار به صورت كاست منتشر شود، لذا به صرافت اجراي استوديويي و انتشار آن به صورت كاست افتاديم. همزمان در ملاقاتي كه با رئيس محترم دفتر رياست جمهوري داشتم، اين طرح را مطرح كرده و پيشنهاد دادم كه در راستاي سياست گفت وگوي تمدنها و ايجاد علاقه مندي و دلبستگي در مردمان ديگر كشورها، نسبت به فرهنگ ايران زمين، مي توانيم از موسيقي كه فراگيرترين زبان جهاني است، مدد گرفته و اثري را به بازار عرضه كنيم. * چگونه اين دو ساز، تار و پيانو، را انتخاب؟ كرديد تار در فرهنگ موسيقي سنتي ايراني، به عنوان نماد ايرانيت معرفي شده است و در تمامي اجراها و اركسترها، ساز تار، نوع رهبري و برتري نسبت به ساير سازهاي موسيقي سنتي را دارد. از سوي ديگر ساز پيانو نيز به عنوان ساز شاخص موسيقي غربي (البته موسيقي فرهيخته و كلاسيك غرب ) شناخته شده است. * هدف اصلي شما از شروع و خاتمه اين كار؟ چيست قصد اصلي من نتيجه اي است كه اين كار در ذهن و فكر مردمان ديگر كشورها بر جاي مي نهد. من خود به لحاظ شخصي مشعوف مي شوم، وقتي كه مي بينم يك فرد از يكي از كشورهاي اروپايي، يا امريكايي كه هيچگونه آشنايي با موسيقي و ساز ملي كشورم ندارد، از شنيدن اين كار ابراز شگفتي و يا خوشحالي بر كند همين بنياد و براي آنكه اين قطعات چندان ناآشنا به گوش نباشد، برخي از معروفترين قطعات موسيقي كلاسيك غربي را انتخاب كرديم كه اين كار به مدد و مساعدت دوست خوبم آقاي كيوان ساكت انجام گرفت كه تمامي مراحل انتخاب و اجرا (نوشتن قطعات و تنظيم اركستري و سازبندي و. ) را ايشان زحمت كشيده و يك تنه به عهده گرفت، ضمن آنكه شخص آقاي ساكت از جمله چيره دست ترين تكنوازان تار به شمار مي رود كه در اجراي پيچيده ترين و مشكل ترين قطعات موسيقي كلاسيك غربي، سالها، تمرين و ممارست به خرج داده اند و با غوامض و ظرايف آن به خوبي آشنا هستند. لذا شما در اجرا مي بينيد كه ايشان ضمن ارائه صحيح ملوديها، سعي كرده اند حس لازم هر قطعه را به شنونده انتقال دهند، حسي كه در آن نوعي ايراني گري و فرهنگ موسيقي ايراني كه در تار متجلي شده، به چشم مي خورد. بر چنين بنيادي است كه اميدوارم اين اثر بتواند برروي بخشي از شنوندگان خارج فارغ از، هر نوع نگاهي كه به كشورمان داشته يا دارند، تاثير مثبتي بگذارد و گوشه اي هر چند ناچيز از قابليتها و امكانات موسيقي ايراني و نوازندگان شاخص آن را به آنها بنماياند. * پيانوي اثر را چه نوازنده اي نواخته؟ است آقاي مازيار حيدري كه از آهنگسازان و نوازندگان خوب و جوان كشور ما هستند و براي من باعث خوشحالي است كه با ايشان در اين كار مشاركت كرديم. * به نظر مي رسد كه پيانو در اين اثر بيشتر جنبه همراهي با تار را داشته است و عمده اثر بردوش تار بوده؟ است در بخشهايي كه به شكل دونوازي بوده، مي توان تا حدودي سخن شما را در پذيرفت هر حال ما خواهان معرفي ساز تار و تواناييهاي ويژه آن هستيم. در حالي كه در اين نوار قسمت هايي هم هست كه پيانو خط نت مستقل دارد و به زيبايي هم اجرا شده است. به تعبيري آقاي حيدري اگرچه در بخش عمده اي از نوار همراهي كننده بوده اند در بخشهايي هم ملودي مستقل نواختند. * چرا در بخش اركستري از تصنيف مرغ سحر استفاده؟ كرديد مرغ سحر به دليل ساختار شعري، ويژگي شگفت انگيزي كه در ملودي آن نهفته و از همه مهمتر، آشنايي و دلبستگي فراوان ايرانيان به اين تصنيف و نوستالژي اي كه نسبت به آن دارند يك روي اين نوار انتخاب شد. * از قرار اجرايي ازآن نيز با صداي شما و تنظيم آقاي ساكت به صورت نما آهنگ ( كليپ ) از تلويزيون پخش؟ مي شد بله مسئولان سازمان صداوسيما نيز علاقه مند بودند كه ما اين اثر را دركاستي در اختيار مردم قرار دهيم. بر همين اساس با آقاي ساكت مشورت كرديم و سپس تصميم گرفتيم كه با تمرين دوباره و با ضبط، آن را در استوديو اجرا كنيم تا يادآور همان كليپ هم باشد. * فكر مي كنيد اين كار شما، چه تاثيرات اجتماعي داشته باشد، در حالي كه موسيقي سنتي ايران دوران فترت و ركود خود را؟ مي گذراند من با اين نظر شما كه موسيقي سنتي ما در دوران ركود خود زندگي مي كند، موافق نيستم. * من از يك واقعيت موجود خبر مي دهم. واقعيتي كه به من روزنامه نگار مي گويد، فروش آثار پر طرفدارترين خواننده اين نوع موسيقي حداقل 5 برابر كمتر شده؟ است اما به نظر من علت بي علاقگي به موسيقي سنتي، به دليل آن است كه هر نوع انديشه جدي - در اينجا موسيقي جدي - در جامعه ما با مشكل مواجه است. شما اين مشكل را دربخشهاي فيلم، تئاتر، كتاب، مقاله جدي و روزنامه ها و... نيز مشاهده مي كنيد. به نظر من به دلايل مختلف اجتماعي كه سخن گفتن از آن در محدوده گفت وگوي ما نمي گنجد، مردم - به خصوص جوانان ما - كمتر تحمل پديده هاي جدي را دارند، الان يك سخنراني جدي نيز با بي اعتنايي روبه رو مي شود. اين تنها موسيقي ايراني نيست. اما چاره اي نيست. ما براي آنكه هر پديده جدي، با رويكرد مناسب و متناسبش مواجه شود مي بايست به سمتي برويم كه بسترهاي انديشه و تفكر آن پديده، نهادينه شود. در چنين وضعيتي است كه جوانان ما عادت مي كنند كه به پديده هاي جدي نيز بپردازند و بخشي از دغدغه ها، علايق و دلبستگي هاي خود را به مسائل جدي اختصاص دهند. * از ارگانهاي فرهنگي چه تقاضايي؟ داريد باتوجه به اينكه، اين اثر قرار است به صورت دو زبانه نيز منتشر شود، انتظار ما از سازمانهاي فرهنگي كشور كه عموما با نمايندگان خارج از كشور و يا با بخشهايي از مردمان ديگر كشورها ارتباط دارند همانند سازمان، هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران و نيز سازمانهاي مرتبط با ورود و خروج گردشگران خارجي و همچنين سازمانهاي فرهنگي وابسته به وزارت امور خارجه اين است كه در ترويج فرهنگ موسيقي ايراني جدي، به اين اثر توجه كنند و آن را در اختيار علاقه مندان ايراني و خارجي قرار بدهند. توجه و حمايت از اين گونه كارها در واقع نمايانگر علاقه و دلبستگي به فرهنگ غني اين مرزوبوم است و مي تواند مشوق مناسبي براي سازمانها و افراد غير دولتي و خصوصي باشد، كه براي تهيه و ترويج چنين آثاري گام در برمي دارند هر حال ما بايد قبول كنيم كه گفت وگوي تمدنها و پيش بردن پيشنهاد رئيس جمهور محترم، تنها وظيفه ارگانهاي دولتي نيست، بلكه تعامل و همكاري بين موءسسات وابسته به دولت و نهادهاي خصوصي مي تواند چنين طرح عظيمي را به پيش براند و نتيجه هاي موءثر و مورد انتظار را به بار آورد. * براي انتشار اين نوار به خارج از كشور اقدام عملي هم صورت گرفته؟ است بله. با همكاري انجمن موسيقي ايران تعدادي از آلبومهاي اين نوار به زبان انگليسي -فارسي براي علاقه مندان ايراني و غيرايراني مقيم خارج تهيه و عرضه هم شده است، اين اثر اگر به صورت كنسرت هاي متعدد در خارج از كشور صورت پذيرد بسيار مطلوب خواهد بود و هدف ما را كه همانا گفت وگوي بين فرهنگ هاست تامين خواهد كرد.