Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790302-48245S1

Date of Document: 2000-05-22

عرصه بر حيات وحش تنگ تر مي شود نگاهي به سير قهقرايي انقراض گونه هاي جانوري در پارك ملي گلستان پيدايش پارك ملي با زمان پيدايش سازمان حفاظت محيطزيست كه نامهايي همچون كانون شكار و سازمان شكارباني داشته همزمان است و به جهت اين پا رك با سيستم اكولوژيكي ويژه و كم نظيري ساماندهي شده بود. پارك ملي گلستان به علت وضعيت اقليمي و تنوع گوناگوني از گذشته هاي دور مورد توجه دولت مردان، محققان، دانش پژوهان و طبيعت دوستان بوده است. در سال 1336 اين منطقه به نام منطقه حفاظت شده اشيكي و آلمه تحت حفاظت سازمان حفاظت محيطزيست كه در آن زمان به كانون شكار ايران معروف بود قرار گرفت و پس از آن به پارك وحش و سپس در سال 1353 به پارك ملي تغيير نام يافت. اين پارك در شرق استان گلستان و حدفاصل استان هاي گلستان - خراسان و سمنان واقع است. بيشتر نقاط اين پارك تحت تاثير رطوبت خزري بوده و به علت بارندگي مناسب قسمت زيادي از آن پوشيده از جنگل هاي خزري است و به طور كلي اين پارك از سه اقليم متفاوت تشكيل شده است. مناطقي داراي فون و فلور خزري، مناطق خشك در شرق و جنوب شرقي و اقليم هاي نيمه خشك در قسمت هاي مياني حدفاصل فلور خزري و استپ و به همين دليل اين پارك داراي اقليم هاي خزري و نيمه جنگلي و استپي و بياباني است و تقريبا پارك ملي گلستان داراي تمام ويژگي هاي طبيعت كشور به جز مناطق كويري است. وجود همين تنوع باعث شده كه گونه هاي گياهي و جانوري آن از گستردگي و گوناگوني خاص برخوردار شوند و به همين دليل پارك گلستان از ديرباز مورد توجه قرار گرفته و تحت حفاظت شديد درآمده است. سير قهقرايي پارك ملي گلستان از گذشته هاي دورتر نسبت به حفظ محيطزيست و مراقبت از پارك گلستان كوشش زيادي به عمل مي آمد و وضعيت پارك مشابه آن چه در چند ساله اخير شاهديم نبوده است. در گذشته با وجود مديران آگاه و علاقه مند به محيطزيست و مراقبان ورزيده و مجهز باعث شده بود كه جمعيت شكار يا حيوانات وحشي آن در تمامي عرصه هاي پارك ملي گلستان به فراواني يافت گله هاي شود قوچ و ميش كه شاخص ترين و پرجمعيت ترين وحوش پارك به حساب مي آيد با گله هايي - 800 راس 500 به فراواني مشاهده مي شد و تمام عرصه هاي پارك ملي گلستان نظير المه، مرغزار، پودنعلي، اورنچلي همواره ديده مي شده اند و گله هاي كل و بز به تعداد بسيار زياد در مناطق زيباي ديوار كجي، بيك ياتاق، چكل هاي قرغون و حتي كوههاي سنگلاخي، زاولي، تنگه گل، آبشار - تونل و پيچ سليمان گشته و شارلق در مسيرها و حاشيه راه آسيايي ديده در مي شده اند اوايل انقلاب اسلامي و به دليل مشكلاتي كه مسئولين كشور داشتند و با كاهش مراقبت از پارك، عده زيادي افراد فرصت طلب به كشتار وسيع حيوانات وحشي آن پرداختند و بعضي از دامداران و متجاوزين به پارك حمله ور شدند اما به علت اقدام به موقع مسئولين دلسوز وقت استان و سازمان مركزي و حمايت بيدريغ نهادهاي انقلابي استانهاي گلستان و خراسان، پارك ملي گلستان كم كم از حالت تخريب نجات يافت و طي سالهاي 62 و 63 و حتي تا سالهاي 1373 بهبودي وضعيت طبيعي آن را شاهد بوده ايم و بهترين شاخص يافته هاي آماري وحوش پارك ملي گلستان در اين سالها است. با توجه به آمار و ارقام در بسياري از زيستگاهها جمعيت بسيار كمتري از وحوش ديده شده به طوري كه در يكي دو سال اخير جمعيت قوچ و ميش در سال 1377 به 2300 راس و در شهريور سال 1378 جمعيت قوچ و ميش فقط 1273 راس برآورد شده است و اين واقعيت تلخ نشان دهنده آن است كه در يكي دو سال اخير ضعف چشمگيري در مراقبت از محيطزيست استان و پارك ملي گلستان حاكم شده است. در حال حاضر از مشاهده حيات وحش در كنار شاهراه آسيايي كمتر خبري در دست است. واگذاري امور حساس مراقبت از پارك ملي گلستان كه از ثروت هاي بزرگ ملي كشور ما محسوب مي شود به نيروهاي غيرماهر و فاقد تخصص لازم، مشكلي است كه آثار خود را به مرور بروز داده است. كاهش سريع جمعيت حيات وحش اين پارك يكي از پيامدهاي مشكل فوق به شمار مي آيد. دلسرد شدن ماموران دلسوز پارك ملي گلستان به دليل نبود مديريت كارآمد در اين پارك نيز، زمينه را براي شكار بي حد و حصر جانوران وحشي توسط افراد سودجو فراهم كرده است. بروز نشانه هايي مبني بر ميدان دادن به افراد سودجو براي بهره برداري غيرقانوني از منابع پارك نيز از جمله مشكلاتي است كه اكنون در پارك ملي گلستان به چشم مي آيد. دريافت مبلغ 100 تومان از هر مسافر بابت ورود به پارك ملي گلستان، مجوز و جايگاه قانوني نداشت و نحوه مصرف آن نامعلوم مي باشد به اين دليل ضروري است كه دستگاههاي مسئول مبالغ جمع آوري شده از ارديبهشت ماه تا مهرماه را 1379 مورد بررسي قرار دهند و نحوه مصرف آن را نيز مشخص سازند. بايد خاطرنشان كرد، حساب مامورين زحمت كش كه از ديرباز با همه كمبودها و كاستي ها و حقوق هاي ناچيز در بدترين شرايط و دوري از خانواده همچنان مشغول پاسداري از طبيعت هستند جدا است زيرا حفظ بقاي پارك ها با همه مشكلات موجود مرهون زحمات بي دريغ اين عاشقان طبيعت است. عاشقاني كه فقط معشوق قدر آن را مي شناسد و انسانهايي كه بدون توقع همچنان آماده دفاع از زيست بوم و بوم سازگان پارك هاي ملي هستند. باشد كه روزي از حمايت لازم برخوردار شوند و افرادي پيدا شوند كه به زحمات اين انسانهاي خدوم ارج نهاده و نسبت به تامين نيازهاي آنان از جمله پرداخت مزايا و حقوق حقه اين گروه زحمتكش اقدام شود. سخن ما در زمينه كاهش شديد جمعيت حيات وحش پارك ملي گلستان است. در بسياري از مناطق مانند چند عياس، شارلق، دره گلشاد و حتي در عمق منطقه اي مثل ديوار كجي بسيار كاهش يافته است و اگر با دقت نظاره كنيم در جاي جاي منطقه شاخهاي حيوانات شكار شده را مي توان يافت و نيز جمعيت حيات وحش در مسير جاده آسيايي كه در گذشته تماشاگه مشتاقان طبيعت بودنظير پيچ سليمان كشته، گلزار، آق آق سو، آبشار، تونل، تنگه گل و زاولي يا حيواني ديده نمي شود و يا در حد اندك به چشم مي خورد. در گذشته گشت هاي مستمر درون منطقه اي، گشت هاي مستمر و دلسوزانه مسير و گشت هاي شب به صورت دائمي و حساب شده و با نظارت مستقيم مسئول دلسوز پارك و مديركل وقت وجود داشته است اما اكنون ديگر از آن برنامه ريزها خبري نيست و گويا اكنون هم و غم مسئولان اين است كه چه مقدار پول به عنوان تجهيز و بهره وري پارك دريافت كنند و چگونه اين پولها را هزينه نمايند. در نهايت بايد خاطرنشان كرد كه در نظر گرفتن مدير تمام وقت و دلسوز، تحصيل كرده و آگاه به مسائل محيط زيست در پارك، به كارگيري افراد متخصص و علاقه مند در مجموعه اجرايي پارك ملي گلستان، براي نجات اين مجموعه ارزشمند از طبيعت و زيست بوم ميهن ما ضروري است. منيره ء پسرك لي - خبرنگار همشهري در استان گلستان