Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790302-48239S2

Date of Document: 2000-05-22

بررسي ميزان رضامندي شغلي روزنامه نگاران چكيده يك تحقيق در جوامع پيچيده امروزي، شغل در تمام ابعاد زندگي افراد نفوذي وسيع دارد، به نحوي كه جامعه شناسان معتقدند به طوركلي سه مرحله مهم در زندگي هر فرد وجود دارد كه عبارتند از: انتخاب همسر، انتخاب رشته تحصيلي و انتخاب شغل. شغل شايد بيش از هر عامل ديگر در زندگي فرد موءثر است. در ميان مشاغل متعددي كه در جوامع امروزي وجود دارد، روزنامه نگاري از جمله مشاغلي است كه با انديشه و كار فكري همراه است و متصديان آن وظيفه اطلاع رساني، آموزش و آگاهي بخشي اقشار مختلف جامعه را برعهده دارند. از آنجا كه شغل روزنامه نگاري به دليل ويژگيهاي خاص خويش با دموكراسي و توسعه يك جامعه مرتبط است، بررسي رضامندي شغلي روزنامه نگاران و راه كارهاي ايجاد و افزايش آن مي تواند جامعه را در پيمودن راه توسعه و دموكراسي ياري نمايد. در تاريخ تحقيقات مرتبط با مطبوعات و روزنامه نگاري در جامعه ما، به مساله مطبوعات از جنبه هاي مختلف پرداخته شده است، اما به روزنامه نگاران و مسائل و مشكلات آنان كه توليدكنندگان فكر، انديشه و خبر هستند، كمتر پرداخته شده است. پژوهش حاضر در صدد شناسايي و بررسي ميزان رضامندي روزنامه نگاران و عوامل موءثر بر آن برآمده است تا به سهم خود گوشه اي از تلاش ارزشمند آنان را كه با ايثار و فداكاري در جهت استقرار آزادي، دموكراسي و توسعه ملي مي كوشند، نمايان سازد و مشكلات فرا راه عملكرد بهينه آنان را منعكس نمايد. عوامل موءثر بر رضايت شغلي براساس مدل تحقيق به پنج بخش ويژگيهاي فردي، وضعيت شغلي، وضعيت اقتصادي، وضعيت سازماني و عوامل اجتماعي تقسيم شده است و با توجه به شرايط حاكم بر مطبوعات و روزنامه نگاران شاغل در آن و براساس مطالعه مقدماتي فرد آماري در پژوهش حاضر عبارت است از كليه روزنامه نگاران در هيات تحريريه روزنامه هاي صبح و عصر تهران كه شامل نويسنده، خبرنگار، مترجم - نويسنده، خبرنگار عكاس و تدوين گر مي باشد كه حداقل داراي 6 ماه سابقه كار به صورت تمام وقت پاره وقت يا حق التحريري در يكي از روزنامه هاي صبح و عصر هستند و برحسب قرعه كشي 17 روزنامه صبح و عصر شامل: ابرار، ابرار اقتصادي، اخبار، ايران، اطلاعات، ايران ديلي، ايران نيوز، الوفاق، توسعه، تهران تايمز، جهان اسلام، خبر، رسالت، سلام، كار و كارگر، كيهان و همشهري انتخاب شده اند. تعريف رضايت شغلي رضايت شغلي، مجموعه اي از احساسات سازگار و ناسازگار است كه كاركنان با آن احساس ها به كار خود مي نگرند. ميان اين احساس ها و دو عنصر ديگر از نگرش هاي كاركنان يعني انديشه هاي ذهني و نيت هاي رفتاري تفاوتي مهم و آشكار وجود اين دارد سه عنصر در مجموع به مديران سازمانها كمك مي كند تا واكنش هاي كاركنان را نسبت به شغل شان درك كنند و اثر آن را بر رفتار بعديشان پيش بيني نمايند. ريشه و سرچشمه رضايت شغلي، هنگامي كه كاركنان به سازماني مي پيوندند، مجموعه اي از خواسته ها، نيازها، آرزوها و تجربيات گذشته را كه با هم انتظارهاي شغلي را مي آفرينند، با خود به همراه مي آورند. عوامل علي موءثر در رضامندي شغلي عواملي را كه بر رضامندي شغلي تاثير مي گذارند مي توان به عوامل زمينه يا بيروني و عوامل محتوايي يا دروني و عوامل فردي تقسيم كرد، عوامل محتوايي يا دروني، جزء ذات كار محسوب مي شوند، در حالي كه عوامل بيروني به شرايط كاري يا موقعيتهاي غيرشخصي كار و مناسبتهاي بين افراد در محيط كار تقسيم مي شوند. الف - عوامل بيروني شامل - 1 دستمزد- 2 امنيت شغلي - 3 پاداش كه به پاداشهاي دروني و بيروني تقسيم مي شوند- 4 سرپرستي و گروه كاري - 5 شرايط كار و- 6 مشاركت در تصميم گيري مي شود. ب - عوامل دروني: به ماهيت شغل مربوط مي شوند كه برخي از آنها به قرار زير است: - 1 محتواي شغل - 2 ابهام نقش و- 3 چالش گرانه بودن شغل ج - ويژگيهاي فردي: با توجه به ويژگيها و عواملي كه بر ميزان بهره وري، غيبت، جابه جايي و رضايت كاركنان تاثير مي گذارند، برخي عوامل به طور سهل تري قابل تبيين هستند كه عبارتند از: سن، جنس، وضع زناشويي و سابقه كار. مشكلات اصلي حرفه روزنامه نگاري پنج مشكل اصلي حرفه روزنامه نگاري از نظر روزنامه نگاران مورد بررسي به ترتيب اهميت عبارت بوده از پايين بودن ميزان حقوق و مزايا، فقدان آزادي بيان و قلم و حرفه اي نبودن روزنامه نگاران، در عين حال حرفه اي نبودن مديران روزنامه ها از جمله مشكلات عمده مطرح شده است. پيشنهادهاي عمده مطرح شده براي بهبود وضع روزنامه نگاري عبارت بوده از: تامين حقوق و مزاياي مناسب، تدوين قانون آزادي مطبوعات، ايجاد دوره هاي آموزشي، تشكيل انجمن صنفي مطبوعات واقعي و ايجاد امنيت شغلي. با بررسي نتايج به دست آمده مشخص گرديد كه ميزان رضايت شغلي روزنامه نگاران در كشور با متغيرهايي همچون: جنسيت، دارا بودن سمت در روزنامه، اندازه سازمان، ميزان حقوق و مزاياي دريافتي، رابطه با همكاران، رضايت از مديريت، امنيت شغلي، مشاركت در تصميم گيري و آزادي عمل رابطه معنادار داشته است. به عبارت ديگر متغيرهاي سازماني و اجتماعي كه مرتبط با ساختار سازماني و مديريتي و همچنين منعكس كننده شرايط اجتماعي و سياسي حاكم بر فضاي مطبوعات و نشريات هستند، سهم عمده اي در تبيين ميزان رضايت شغلي روزنامه نگاران دارند. پيشنهادها براساس نتايج تحقيق و مشكلات مطرح شده از سوي روزنامه نگاران، پيشنهادات زير براي بهبود وضعيت حرفه روزنامه نگاري و حذف موانع رضامندي شغلي آنان ارائه مي گردد: - 1 مشكلات اقتصادي و پايين بودن حقوق و مزاياي روزنامه نگاران امري است كه لازم است به گونه جدي مورد بررسي و تجديدنظر قرار گيرد. در طول انجام كار تحقيق، روزنامه نگاران متعددي اظهار مي داشتند كه به دليل پايين بودن ميزان حقوق، ناچار از قلم زني در چند روزنامه هستند و عموما شبها هنگامي به منزل مي رسند كه فرزندان ايشان خواب هستند و آنها را نمي بينند. وضعيت دريافتي روزنامه نگاران حاكي از آن است كه حقوق و مزاياي آنان زير خط فقر قرار دارد. - 2 احساس فقدان امنيت شغلي از سوي اكثر افراد مورد بررسي به عنوان يك مشكل عمده مطرح شده است. سياسي بودن فضاي حرفه روزنامه نگاري به دليل فقدان شكل گيري احزاب سياسي در جامعه و نقايص قانون مطبوعات و وجود متوليان مختلف در حيطه نظارت بر آنها را مي توان از موجبات اين امر شمرد. - 3 از ديگر سو نقص قانون كار و عدم نظارت و كنترل واقعي وزارت كار بر موءسسات و سازمانها و بالاخص روزنامه هاي جديدالتاسيس، مساله اي است كه سبب مي شود با كوچكترين اختلاف نظر ميان روزنامه نگار و مدير مسئول يا سردبير، وي اخراج شده يا ديگر نتواند به همكاري با آن موءسسه مطبوعاتي ادامه دهد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مطبوعات را موظف به ارائه آمار و اطلاعات دقيق نمايد تا در موقع لزوم استفاده شده و همچنين جهت انجام كارهاي تحقيقاتي در صورت لزوم در اختيار محققين قرار گيرد تا كمتر با مشكل مواجه شوند. تدوين نظامنامه هاي مطبوعاتي و شغلي امري ضروري براي استقلال حقوقي روزنامه نگاران است و اين امر جز با تلاش خود روزنامه نگاران و انجمنهاي صنفي مطبوعات ممكن نمي گردد. - 4 با توجه به اينكه در اكثر روزنامه هاي مورد بررسي روزنامه نگاران در آن واحد در چند حيطه و سرويس مختلف فعاليت مي نمايند و حدود تخصصهاي مختلف مشخص نيست، لازم است مشاغل موجود در مطبوعات به طور مشخص تعريف شده و طرح طبقه بندي مشاغل در مطبوعات متناسب با فعاليتهاي موجود در اين بخش تدوين و اجرا شود. - 5 بنابراين لازم است وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ضابطه دارا بودن سابقه كار روزنامه نگاري را براي مدير مسئولان و صاحبان امتياز لحاظ نمايد. - 6 مكان اغلب روزنامه هاي مورد بررسي براي حرفه روزنامه نگاري مناسب نبوده و در برخي موارد تنها يك ساختمان كوچك با 3 يا 4 اتاق است و فاقد رعايت استانداردهاي فضاي لازم براي كار مطبوعاتي و فكري است كه لازم است ضوابط و مقررات لازم از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و همچنين انجمن صنفي مطبوعات تهيه و تدوين گردد. محقق: زهرا دارياپور عضو هيات علمي دانشگاه شاهد تنظيم از: زهره خزعليان