Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790231-48215S9

Date of Document: 2000-05-20

يادداشت چين در آستانه ورود به سازمان تجارت جهاني عصر ديروز پس از پنج روز مذاكرات شديد در پكن، شي وزير تجارت خارجي چين و پاسكال لامي كميسر تجاري اتحاديه اروپا يك توافقنامه دوجانبه براي بازگشايي بازارها و هموار ساختن مسير پيوستن چين به سازمان جهاني تجارت امضا كردند. هرچند تا لحظه اي كه اين مطلب نوشته مي شود جزئيات زيادي از اين توافقنامه منتشر نشده است، اما يك مطلب روشن است و آن اين كه منابع مختلف خبري از توافقنامه چين و اتحاديه اروپا به عنوان يك توافق مهم و تاريخي ياد كرده اند. چه امري موجب شده تا توافق ديروز چين اتحاديه اروپا به يك توافق تاريخي تبديل؟ شود براي كساني كه به هر نحو از دور و نزديك تلاشهاي چهارده ساله چين براي عضويت در گات و سپس سازمان جهاني تجارت را دنبال كرده اند پاسخ اين پرسش روشن است. از هنگامي كه در پرتو اصلاحات آرام دنگ شيائوپينگ ظرفيتهاي عظيم اقتصاد پرجمعيت ترين كشور جهان اندك اندك نمايان مي شد مقامات چين اين نكته را بخوبي درك كردند تحقق بخشيدن به ظرفيتها و قابليتهاي اقتصادي چين با ناديده انگاشتن بازارهاي جهاني امكان پذير نيست. بر همين اساس از سال 1986 تلاش گسترده اي را براي ورود به بازارهاي جهاني و عضويت در نهادهاي تجاري بين المللي آغاز كردند. البته اين مسير خيلي مسير همواري هم نبوده است. اختلافات سياسي، مسائل ايدئولوژيك و رقابتهاي پيدا و پنهان قدرتهاي بزرگ اقتصادي جهان از جمله آمريكا، ژاپن، كانادا و اتحاديه اروپا و نيز پافشاري چيني ها بر منافع خود موانع بيشماري بر سر راه چين براي پيوستن به سازمان جهاني تجارت ايجاد كرد. اما چيني ها چون هدف و خواسته خويش را به درستي درك كرده بودند در پي جويي آن از پا با ننشستند شكست هر دور از مذاكرات دور جديدي را آغاز كرده و اكنون به نظر مي رسد در آخرين مراحل اين تلاش چهارده ساله چيني ها به هدف خود كه پيوستن به سازمان جهاني تجارت و جستجوي بازارهاي مناسب براي كالاهاي ارزان قيمت خود هستند بسيار نزديك شده اند. آنها قبلا با ژاپن و كانادا توافقنامه هاي جداگانه اي به امضا رساندند. پاييز گذشته نيز پس از كش و قوسهاي فراوان توافقنامه اي با آمريكا درخصوص عادي سازي روابط تجاري دائمي بين دو كشور به امضا رساندند كه البته معناي آن موافقت آمريكا با عضويت چين در سازمان جهاني تجارت بود و قرار است چهارشنبه اين هفته نيز در كنگره آمريكا به تصويب رسد. هرچند هنوز چين براي اين كه بتواند عضو سازمان جهاني تجارت شود بايد توافقنامه هايي با كشورهاي كاستاريكا، اكوادور، گواتمالا، مكزيك و سوئيس امضا كند اما توافق ديروز اين كشور با پانزده كشور عضو اتحاديه اروپا كه از بزرگترين قدرتهاي اقتصادي و تجاري جهان هستند نشان داد كه چين به راحتي اين موانع كوچك را نيز پشت سر خواهد گذاشت و بر همين اساس است كه توافق ديروز چين و اتحاديه اروپا را مي توان آخرين گام بزرگ براي رسيدن به خط پايان تلاش چين براي عضويت در سازمان جهاني تجارت تلقي كرد. و نكته آخر اين كه ممكن است براي برخي اين پرسش مطرح شود كه پيوستن قريبالوقوع چين به سازمان تجارت جهاني چه نسبتي با كشور ما صرف دارد نظر از تمامي سود و زيانهاي اقتصادي و تجاري احتمالي كه از اين رويداد ممكن است نصيب ايران شود يك امر روشن است آن اين كه تلاشهاي چهارده ساله چين براي عضويت در سازمان جهاني تجارت و مذاكرات و چانه زني هاي مختلف اين كشور با قدرتهاي بزرگ اقتصادي تجربه ارزشمندي براي كشور ما است كه از هم اكنون سرگرم آماده سازي شروع مذاكرات مربوط به پيوستن به سازمان جهاني تجارت است. علي صباغيان