Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790228-48187S2

Date of Document: 2000-05-17

حقوق يكديگر را بشناسيم و به آن ارج نهيم نقد و نظري به مقاله مقصر؟ كيست اشاره مقصر؟ كيست عنوان مقاله اي است كه پانزدهم ارديبهشت ماه در صفحه اجتماعي چاپ شد و طي آن اختلاف نظر و شكاف افكار، روحيات، علائق و نيازهاي والدين و فرزندان مورد بحث و بررسي قرار گرفته بود. نويسنده از طرفين خواسته بود اين اختلاف را به رسميت بشناسند و با آن واقع بينانه و علمي برخورد كنند. اين مقاله با واكنش هاي متفاوتي از سوي خوانندگان مواجه شد. آنچه به دنبال مي آيد يكي از اين واكنشهاست. عدم تطابق يا حداقل نزديك نبودن عقايد، افكار و شيوه هاي زندگي دو نسل، به يك معضل اجتماعي تبديل شده است. شايد بهتر باشد بدون وارد شدن به جزئيات امر و ذكر نمونه هايي از نظريات، كنش ها و پندارهاي دو طرف، اين مقوله را به صورتي واقع بينانه بررسي نمائيم تا بلكه ارائه راه (هاي ) رفع يا طرق تقليل تنش هاي موجود در بسياري از خانواده ها تسهيل شود. شكي نيست كه علوم رفتاري همچون ساير زمينه هاي علمي، دائما در حال تغيير، تحول و تكامل هستند. در اين راستا لازم است تمام كساني كه به نوعي مسئوليت سرپرستي و تعليم و تربيت را عهده دارند از طريق مطالعه و يا برقراري ارتباط با طبقات مختلف اجتماعي (در حد مقدورات و بطور نسبي ) سعي خود را به فراگيري علوم و شيوه هاي جديد و تعديل يا اصلاح آموخته ها و عقايد (به استثناء مواردي كه جنبه بنيادي دارند ) خود معطوف دارند. حتما لازم نيست كه والدين همانند يك محقق اجتماعي و يا استاد دانشگاه دائما كتب و نشريات مختلف علمي را تهيه و مطالعه نمايند بلكه كافي است تنها با ايجاد و ارتباط كلامي و يا استماع نظريات مختلف چه به صورت مصاحبت هاي خودماني و يا توجه به مسائل اجتماعي روز، خود را در امر انجام بهينه رسالت سرپرستي و تربيتي، به اطلاعات و ابزارهاي رفتاري شايسته مجهز نمايد. در اين صورت به كار بردن عناويني مانند قديمي بودن، غرور و تكبر بي جا... و آقا بالا سر در مورد آنها محملي نخواهد داشت. آشنايي والدين با زمينه هاي مورد علاقه و منظور نظر فرزندان مانند رشته ورزشي خاص، گرايشات عقيدتي و فكري، نوع موسيقي و يا فرم لباس و برخورد منطقي با آنها (با در نظر گرفتن ظرفيتها ) در كاهش ناهنجاريها و نيز ايجاد تفاهم و همدلي موءثر خواهد بود. هنگامي كه يك نوجوان يا جوان با توجه به يك رخداد ورزشي روز مايل به گفت وگو و مباحثه با والدينش است ولي پدر و مادر هيچگونه علاقه يا اطلاعي نسبت به آن موضوع ندارند، نوعي احساس بيگانگي و تضاد يا فاصله فكري بين آنها بوجود مي آيد. در اين قبيل موارد لازم است عليرغم عدم اطلاع يا علاقه، حداقل پدران و مادران به صحبت و اظهار نظر فرزند خود گوش فرا داده و با طرح يك يا چند سئوال، خودشان را موافق و همراه او نشان دهند. بديهي است مشكلات عديده اي از قبيل خستگي از كار روزانه عدم، امكان تامين منابع مالي كافي جهت پوشش هزينه هاي خانواده، بيماري... و نبود فرصت مناسب مانعي در راه عملي شدن همفكري و همراهي كامل خواهد بود اما اين نقايص و مضايق با كمي همدلي و درك واقعيت ها از سوي اعضاء خانواده قابل تعديل و تقليل است. ضمنا لزوم همسوئي و همراهي پدرها و مادرها با فرزندان هيچگاه به معني دست برداشتن از اصول نيست. مسلما خصائصي چون ادب، اخلاق حسنه، انضباط و احساس مسئوليت از اركان انكارناپذير يك همزيستي مطلوب اعم از محيط خانواده، محله، شهر و بطور كلي اجتماع خواهد بود. بنابراين حذف يا بي اعتنايي به هريك از اين مفاهيم، مخل يك زندگي سالم است. بديهي است تاكيد بر مقولات مذكور، هرگز معني تحميل عقيده و راي و ايجاد محيطي خشك و بي روح ندارد و اثربخشي مثبت آنها مدنظر است. اما بسياري از جوانان بر اين باورند كه زمانه تغيير يافته و باحصول پيشرفتهاي شگفت آور در عرصه هاي علمي ( اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي ) وهنري رعايت و ادامه اصول و روشهاي مورد احترام و ملاك عمل نسلهاي پيشين ضروري در نيست يك تعريف ساده، فرهنگ را مي توان مجموعه اي از آداب و سنن يك قوم يا ملت دانست. در اين صورت آيا عدم توجه به آداب اجتماعي مبتني بر باورها و تجربيات گذشتگان و ترديد در خصوصيات قومي نفي فرهنگ محسوب؟ نمي شود آيا پيش سلام مهمان نوازي، بودن، رعايت حق تقدم بزرگان در موارد مختلف، بهره مندي از تجربيات آنها، ارج نهادن به زحمات بي دريغ پدر و مادر، مثبت نگاه كردن به راهنمائيها و احيانا محدوديتهاي ايجاد شده از سوي والدين كه قطعا از روي خيرخواهي است، به معني تحت سلطه قرار گرفتن، تحقير شدن و يا توسري خوردن؟ است گفته مي شود كه والدين فقط پدر و مادر هستند و نمي توانند يا نمي خواهند با فرزندان خود دوست باشند. جوانان عزيز، چه كسي و با چه خصوصيات و مشخصاتي مي تواند براي شما يك دوست خوب؟ باشد آيا كساني كه خواب شيرين شبانگاهي و اوقات زنده خود را در جهت آسايش و رشد واعتلاي شخصيت و منزلت شما مصروف داشته اند، نيرو و شور و نشاط بالقوه و بالفعل جواني خود را كه مي توانستند در راه كسب لذايذ و اغناي مادي و معنوي خويش بكار گيرند ولي آنها را به امر پرورش جسمي و روحي شما اختصاص داده اند، دوست شما؟ نيستند آيا فقط كسي كه در ديدن يك فيلم يا بازي فوتبال شما را همراهي مي كند يا به حرفها و اظهارنظرهاي شما كه بازگوكننده اميال و آرزوهايي كه بعضا منشا احساسي دارند، گوش مي دهد، دوست شما؟ است بسيار خوب، شما مي توانيد با ترغيب خواهر، برادر و پدر و مادر خود به آشنايي با مسائل روز كه مورد علاقه شما هستند، اين زمينه را در محيط خانواده نيز بوجود آوريد. مسلما كسي كه مدعي است مي تواند خوب را از بد تشخيص دهد و نوع زندگيش را خود تعيين كند، انجام چنين كاري نيز از عهده او ساخته است. بعضي از جوانان مي گويند ما والدين، را درك نمي كنند. آنها چه چيز را بايد درك؟ كنند نياز؟ روحي تامين شرايط آرام و محيط سالم براي رشد و شكوفايي استعدادهاي؟ شما عدم دخالت در حركات و سكنات؟ شما عدم طرح سئوالاتي در خصوص هدف و ميزان پيشرفت هاي تحصيلي و فعاليتهاي اجتماعي ؟ شما اهميت ندادن به رفتارهاي بعضا ناهنجار و كج خلقي هاي؟ احتمالي مقاومت نكردن در برابر ولخرجي ها و بلندپروازي هاي تحميل شده از سوي بعضي از دوستان كه نقش مگسان گرد شيريني را؟ دارند هر عقل سليمي توجه به نيازهاي منطقي روحي و تامين شرايط مناسب جهت اعتلاي شخصيت فرزندان را تاييد مي نمايد و تاكيد پدران و مادران بر مواردي چون جدي بودن در درس يا فعاليتهاي اجتماعي (شغل و پيشه ) دقت، در انتخاب دوست، تخصيص بهينه وقت به امور مختلف و رعايت انضباط و دارا بودن اخلاق عامه پسند نيز نشانه درك صحيح آنها از شما مي باشد. عزيزان جوان، به نيروي خود آگاه شويد. شما كه با شركت كردن در مجامع و حضور در صحنه ها و عرصه هاي اجتماعي، سرنوشت ملك و ملت را رقم مي زنيد، قطعا مي توانيد به نحو احسن آينده خود را نيز تعيين وتضمين نماييد مشروط بر اينكه خوي خوش، روي خوش، نظم و احساس مسئوليت را در تمامي كارها و رفتارها مدنظر قرار دهيد. چنانچه از نظر جسمي و قد و قامت رشد كاملي داشته ايد، دليلي بر عدم نياز شما به ارشادات و راهنماييهاي اولياء و مربيان نيست. رشد انسانها چه از نظر فكري و شعوري و يا جسمي ممكن است تا سن سي سالگي يا بيشتر ادامه يابد. بنابراين يك فرد 18 يا 20 ساله نمي تواند مدعي كامل بودن باشد. عزيزاني كه ادعا مي كنيد رفتار والدين شما مناسب شرايط زندگي امروزي نيست، آيا الگوي معيني هم انتخاب و ارائه نموده و؟ مي نمائيد شما نيز براين امر واقف هستيد كه نفي يك سري ضوابط و عدم جايگزيني قالب و الگوئي جديد وكاملتر، به هرج و مرج منتهي خواهد شد. بيائيد با خود خلوت كنيد ببينيد آيا هدف مشخصي؟ داريد آيا عملي و يا اقدامي در جهت نيل به آن انجام؟ داده ايد آيا اعمال و رفتار خود در اين راستا را بررسي، تعديل و اصلاح نموده ايد و آيا اساسا معتقد به لزوم انجام تعديلاتي در رفتار، كردار و پندار خويش؟ هستيد بدون شك شما نيز علاقه مند به زيستن در يك محيط با مشخصات الگوهاي مبتني بر تمدن مي باشيد. ايران و ايرانيان داراي تمدن ديرينه و متمدن هستند و لذا همه موظفيم كه آداب و سنن خويش را پاس بداريم و براي تحقق يك جامعه مدني، بدوا هويت خويش را حفظ كنيم و سپس نتايج پيشرفتهاي علمي دنيا را بررسي و پس از تفكيك سره ها از ناسره ها، آنها را درجهت تكامل جامعه خود به كار گيريم بطوري كه به استقلال فرهنگي ما لطمه اي وارد نشود. تبعيت از ضوابط، آداب و اخلاق حسنه و سنن پوياي جامعه خودمان را وجهه همت خود قرار دهيم و با نفي مردسالاري، زن سالاري و فرزندسالاري، همگي در كنار هم و با اشتراك فكر و عمل خويش عاطفه، محبت، وابستگي خانوادگي و احترام متقابل را كماكان در محيط خانواده و اجتماع برقرار وحفظ نمائيم. در اين صورت ديگر مقصري وجود نخواهد داشت. ان شاءالله سيد مهدي واحدي اردكاني