Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790225-48154S1

Date of Document: 2000-05-14

مصرف نمك يددار بهبود كيفيت زندگي بارندگيها، جاري شدن سيل و يخبندانها در طول ساليان متمادي، باعث شسته شدن يد خاك هاي زراعي شده و در نتيجه، محصولات بدست آمده نيز، از نظر اين ماده مغذي، كمبود دارند و مردم ساكن اين مناطق كه به طور مداوم از اين محصولات استفاده مي كنند نيازشان به يد برآورده نمي شود. تا چندي پيش، تنها عارضه ناشي از كمبود يد را گواتر اندميك مي دانستند و آن نيز، به عنوان يك مساله مهم بهداشتي تلقي نمي شد، اما دانش امروز حاكي از آن است كه ماهيت عوارض ناشي از كمبود يد از بزرگ شدن غده تيروئيد به مراتب فراتر رفته و عواقب بهداشتي پزشكي بسيار زيادي دارد. اختلالات ناشي از كمبود يد، طيفي گسترده از عقب ماندگي هاي شديد ذهني، نازايي، سقط جنين، تولد نوزاد مرده، افزايش مرگ در نوزادان و كودكان، كري و لالي، لوچي چشم، اختلالات در ايستادن و راه رفتن، اختلال در رشد جسمي، كندي در يادگيري و گواتر را شامل مي شود. حتي حيوانات اهلي نيز مثل انسان به كمبود يد مبتلا مي شوند و دچار سقط و نازايي مي گردند. امروزه ترديدي نيست كه عوارض ناشي از كمبود يد، مانع بزرگي در راه توسعه و تكامل مردم جهان فراهم مي كند. اثرات زيان بار اجتماعي - اقتصادي كمبود يد، ضرورت و اهميت پيشگيري از آن را بيش از پيش جلوه گر مي سازد. به طوري كه پيشگيري از كمبود يد در جامعه، منجربه ارتقاي سطح سلامت، افزايش توان يادگيري در كودكان و بزرگسالان، بهبود كيفيت زندگي و افزايش توليد در ميليونها انسان مي شود كه در مناطق كمبود يد زندگي مي كنند. قديمي ترين، مناسبترين و كم خرج ترين روش پيشگيري و مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد، مصرف نمك يددار است. مصرف منظم نمك يددار، مي تواند نسل حال و آينده را در برابر نتايج مصيبت بار اختلالات ناشي از كمبود يد حفاظت كند. همه مردم اعم از جوان، پير، سالم يا بيمار به دريافت مداوم و روزانه يد نياز دارند. بنابراين مصرف نمك يددار، نه فقط بي ضرر است، بلكه براي زنان باردار و كودكان ضروري است. اغلب كشورهاي جهان، از دهها سال پيش با افزودن مقدار كمي يد به نمك، توانسته اند به نحو موءثري از عوارض ناشي از كمبود يد در جامعه بكاهند. موفقيت در اجراي مكمل سازي نمك بوسيله يد اولين بار از سال 1920 در امريكا و سپس در ساير كشورهاي اروپايي، كانادا و استراليا تجربه شد و اين كشورها، با داشتن كارخانه هاي بزرگ تصفيه نمك توانستند با سهولت، نمك هاي مصرفي را يددار كنند و حتي بعضي از آنها قوانيني را نيز براي عدم توليد نمك هاي غيريددار تدوين كردند. در كشورهاي پيشرفته غني كردن اغذيه دام و طيور با املاح يد، متداول است و در برخي كشورها مثل هلند و استراليا نان نيز با نمك يددار طبخ مي شود. حتي روشهاي ديگر مثل افزودن يد به آب و شكر نيز در برخي كشورها معمول است. كشور ما نيز از دير باز از نظر اختلالات ناشي از كمبود يد جزو مناطق پرشيوع به حساب مي آمده است. از سال 1346 محققان ايراني نشان دادند كه گواتر بومي به عنوان مهم ترين شاخص كمبود يد در مناطق مختلف كشور، از شيوع بالايي برخوردار است. از سال 1368 كميته كشوري پيشگيري از اختلالات ناشي از كمبود يد در معاونت بهداشتي وزارت بهداشت تشكيل و برنامه هاي اجرايي براي حل اين مشكل بهداشتي تدوين شد. همزمان با تشكيل اولين كميته كشوري مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد با شركت وزراي صنايع، جهاد سازندگي، بازرگاني، معادن و فلزات، در وزارت بهداشت حمايت از توليد نمك يددار شروع شد و ارائه مجوز براي توليد نمك معمولي متوقف گرديد. در حال حاضر حدودا تعداد 107 واحد توليدكننده در كشور نمك يددار توليد مي كنند و ميزان توليد آنها علاوه بر تامين نياز داخلي بخشي از نمك كشورهاي همجوار را نيز تامين مي كند. طبق آخرين بررسي كشوري انجام گرفته توسط وزارت بهداشت 93 درصد مردم مناطق روستايي و 97 درصد مردم مناطق شهري كشور از نمك يددار استفاده مي كنند. همچنين آزمايش يد ادرار در بيش از 37000 دانش آموز 8 تا 10 ساله استانهاي كشور نشان داد كه در حال حاضر دريافت يد در مناطق جغرافيايي مختلف كشور مناسب است و اگر مصرف نمك يددار استمرار داشته باشد، به زودي شاهد حذف اختلالات ناشي از كمبود يد خواهيم بود. شيوع گواتر نيز از سال 68 تاكنون در استانهاي مختلف از درصد 23 تا 40 درصد كاهش داشته است. سازمان بهداشت جهاني در اجلاسي كه اخيرا به منظور ارتقاي وضعيت نمك يددار برگزار شده است، اعلام داشته كه تنها كشور جمهوري اسلامي ايران و كشور تونس توانسته اند اختلالات ناشي از كمبود يد را تحت كنترل قرار دهند. در اين اجلاس، موفقيت هاي كشور جمهوري اسلامي ايران در زمينه كنترل و پيشگيري از اختلالات ناشي از كمبود يد، مورد تقدير قرار گرفت و اين جاي بسي خوشوقتي است كه وضعيت كشورمان در طي چند ساله اخير در جهت توليد نمك يددار چشمگير بوده و مورد تشويق سازمان هاي بين المللي قرار گرفته است.