Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790224-48139S2

Date of Document: 2000-05-13

گزارشي از سومين نشست ارائه يافته هاي پژوهشي در آموزش و پرورش شهر تهران: دينداري و بزهكاري در ميان و عملكرد مديران مدارس دانش آموزان بررسي سه پژوهش اتمام يافته در حوزه علوم تربيتي در سطح مدارس متوسطه * براساس پژوهش انجام شده، دينداري با اعمال خلاف مثل مشروبخواري، استعمال مواد مخدر، قماربازي و شركت در مجالس و ميهماني هاي دوستانه، همبستگي معكوس داشته است * براساس يافته هاي پژوهشي ديگر، نقد و انتقاد در محيطهاي آموزشي، آن گونه كه شايسته است مورد توجه قرار نگرفته است اشاره; سومين نشست ماهانه ارائه يافته هاي پژوهشي، توسط كارشناسي تحقيقات اداره كل آموزش و پرورش شهر تهران و با همكاري واحد تحقيقات منطقه 5 در محل پژوهشگاه معلم اين منطقه برگزار شد. در اين نشست، خرقانيان، قائم مقام شوراي تحقيقات و معاون نيروي انساني اداره كل آموزش و پرورش تهران، گزارشي از چگونگي تحقيقات و نيز ارائه يافته هاي پژوهشي در سطح شهر تهران را ارائه و از كليه فرهنگيان در زمينه تحقيقات دعوت به همكاري وي كرد تصريح كرد شوراي تحقيقات آموزش و پرورش تهران از علاقه مندان به امر تحقيق دعوت مي كند با مراجعه به اين شورا، نسبت به ارائه پيشنهاد پژوهشي اقدام كنند و مطمئنا شورا نيز از انجام تحقيقات گسترده در زمينه مسائل آموزش و پرورش استقبال خواهد كرد. در اين نشست، پژوهشگران سه پژوهش، خلاصه اي از تحقيقات خود را براي حضار بازگو كردند. آنچه در پي مي آيد گزارشي است كه از اين نشست تهيه شده است: محمدرضا طالبان، اولين محقق اين جلسه بود كه خلاصه اي از تحقيق خود با عنوان دينداري و بزهكاري در ميان جوانان دانش آموز را براي حاضران بازگو كرد. وي گفت: توجه زيادي كه امروزه به رفتارهاي نابهنجار اخلاقي يا خلاف شرع و بزهكارانه جوانان معطوف مي شود، مي تواند تا حدودي مبين نگراني از اين واقعيت باشد كه تلاش ها و فعاليتهاي بيست ساله مديران و دست اندركاران نظام انقلابي ايران، در انتقال باورها، ارزشها و هنجارهاي ديني به نسل جديد با عدم موفقيت و شكست روبرو شده است. به عبارت ديگر، افزايش و گسترش بزهكاري در ميان جواناني كه تمام عمرشان را در سايه اين نظام ديني سپري كرده اند، معمولا نشانگر تزلزلي در خود مذهبي جامعه تلقي شده و مي شود. چون در پس رفتارهاي بزهكارانه، نوعي عدم قبول جامعه موجود نيز قرار دارد. طالبان در ادامه صحبت خود به جلوه گر بودن بيشتر رفتارهاي نابهنجار نسبت به رفتارهاي مطلوب و هنجار در جامعه اشاره كرد و افزود: وضعيت كنوني جامعه ما (بخصوص در تهران ) دچار نابساماني هاي فرهنگي گسترده اي است و ممكن است اين طور تصور شود كه وضعيت فرهنگ ديني كشور، رو به سستي و تزلزل گراييده و در ميان اقشار مختلف جامعه و بخصوص جوانان، فرهنگ ديني، كاستي و نقصان جدي پيدا كرده است. در چنين شرايطي به نظر مي رسد، سنجش ميزان دينداري جوانان، از اهميت خاصي برخوردار باشد. محمدرضا طالبان، در ادامه با اشاره به اين كه، جامعه آماري اين تحقيق را كليه دانش آموزان دختر و پسر محصل در سال تحصيلي 781377 در پايه سوم دبيرستانهاي روزانه دولتي و غيرانتفاعي منطقه 5 تهران تشكيل مي دهند گفت: انتخاب اين گروه سني به چند دليل صورت گرفت. اول آن كه موضوع پژوهش (دينداري و بزهكاري ) اقتضا، مي كرد دانش آموزاني مورد بررسي قرار گيرند كه از بلوغ شرعي آنان چندين سال گذشته باشد، و دوم اين كه از ثبات عقلي و احساسي برخوردار از باشند طرف ديگر، در نظام جديد متوسطه، فرايند رسمي اتمام تحصيلات در پايان سال سوم دبيرستان صورت مي گيرد، لذا اين گروه از دانش آموزان را مي توان، محصول نهايي آموزش و پرورش محسوب كرد و از طريق بررسي ويژگيهاي مورد انتظار در آنان، به ارزيابي سياستها و برنامه هاي پرورشي و تربيتي نظام آموزش و پرورش رسمي پرداخت. طالبان ادامه داد: من در پژوهش خود، با استناد به برخي روايات و احاديث كه سطوح دينداري را در چهار سطح اسلام، ايمان، تقوي و يقين عنوان مي كنند، اعتقادات ديني را مورد بررسي قرار داده و ملاحظه كردم كه تقريبا تمامي جوانان دانش آموز نمونه تحقيق واجد حداقل دينداري يعني التزام گفتاري به اسلام بوده اند و تنها نيم درصد جواب منفي داده اند. در مرحله بعدي، يافته هاي پژوهش نشان داد با توجه به اين كه نماز پايه و اساس ايمان است، اكثريت مطلق پاسخگويان (بيش از 86 درصد ) به نحوي از انحا و با درجات متفاوت نماز مي خوانند. در مرتبه سوم ( تقوي ) چنانچه، گروه متقين را دانش آموزاني بدانيم كه پايبند به نماز و روزه باشند و مرتكب تخلفات بزهكاري نشده باشند /1 6تنها درصد پاسخگويان متقي محسوب البته مي شوند بايد توجه داشت كه آيا انتظار دينداري در حد متقي بودن از دانش آموزان تهراني؟ بجاست در صورتي كه سن اصلي تقوي از نظر ارتقاي ايمان، دهه چهارم زندگي است و جواني كه در دهه دوم زندگي به سر مي برد، آيا مي تواند در حد يك فرد متقي مورد سوءال قرار؟ گيرد در ادامه اين پژوهش، اين مسئله محقق شده است كه نماز بيشترين تاثير را در كاهش بزهكاري در جوانان داشته و براساس يافته هاي تجربي، نماز ظهر و عصر كه معمولا در مدرسه اقامه مي شود، از لحاظ آماري در اين خصوص، اثر بيشتري داشته است. همچنين در ارتباط با گروه بزهكاران جوان مي توان گفت كه اين گروه فاقد دينداري و اعتقادات مذهبي هستند. بر اساس اين پژوهش، دينداري با اعمال خلاف اخلاق مثل مشروبخواري، استعمال مواد مخدر، قماربازي و شركت در مجالس و ميهماني هاي دوستانه همبستگي معكوس داشته است. طالبان در انتها متذكر شد، بر اساس تصور حاكم بر افكار عمومي، اكثريت جوانان دانش آموز در گروه سني مورد نظر به نماز و واجبات ديني عمل كرده و حدود 91 درصد در بعد عاطفي، قوي ارزيابي مي شوند و از نظر اعتقادات ديني نيز درصد 91 پاسخگويان قوي تشخيص داده مي شوند. طالبان گفت: سوءالات ويژه اي كه در اين تحقيق به دنبال آن بودم شامل 14 سوءال به شرح زير بود: - 1 وضعيت جوانان از حيث اعتقادات ديني چگونه؟ است - 2 وضعيت جوانان از حيث تقيد و پايبندي به مناسك مذهبي چگونه؟ است - 3 وضعيت جوانان از حيث احساس مذهبي (بعد تجربي دين ) چگونه؟ است - 4 وضعيت جوانان از حيث اهميت دين در زندگي (بعد پيامدي دين ) چگونه؟ است - 5 در مجموع وضعيت دينداري جوانان چگونه ارزيابي؟ مي شود - 6 توزيع دينداري (با احتساب ابعاد آن ) در ميان دختران و پسران جوان چگونه؟ است - 7 وضعيت بزهكاري جوانان به تفكيك انواع مختلف بزهكاري چگونه؟ است - 8 در مجموع وضعيت بزهكاري جوانان چگونه ارزيابي؟ مي شود - 9 توزيع انواع مختلف بزهكاري در ميان دختران و پسران جوان چگونه؟ است - 10 دينداري جوانان با بزهكاري آنان چه رابطه اي؟ دارد - 11 ارتباط هر يك از ابعاد دينداري با انواع بزهكاري چگونه؟ است - 12 كداميك از ابعاد دينداري تاثير بيشتري بر بزهكاري ؟ دارد - 13 دينداري يا تقيد مذهبي بر كداميك از انواع بزهكاري جوانان تاثير بيشتري؟ مي گذارد - 14 از انواع بزهكاري جوانان تا چه حد مي توانيم دينداري آنان را استنباط؟ كنيم وي، در پايان با ارائه جدولي كه خلاصه تحقيق خود را در آن به ثبت رسانده بود، به سخنانش پايان داد. دومين پژوهش اين نشست توسط علي پورسليمان و با عنوان: بررسي نظر دبيران درباره وضعيت ارتباطات اثربخش مديران مرد مدارس متوسطه شهر تهران ارائه شد. پورسليمان با اشاره به بررسي و تجزيه و تحليل پرسشنامه ها و نظرات دبيران، نتيجه تحقيق را چنين بيان مي كند: دبيران، بالاترين امتياز را به گوش دادن و كمترين نمره را به بازخورد مديران داده اند. بعد از آن به ترتيب، استفاده مديران از ارتباطات كلامي اثربخش، استفاده مديران از ارتباطات غيركلامي اثربخش و آگاهي مديران از موانع ارتباطي دررتبه هاي دوم تا چهارم قرار دارند. بر اساس اين پژوهش، در مجموع، دبيران كم و بيش بر اين باورند كه مديران مدارس متوسطه شهر تهران از ارتباطات ثمربخش استفاده مي كنند. پورسليمان افزود: از ميان داده هاي حاصل از پژوهش، همچنين تجربيات و مشاهدات خود و نيز صحبتها و نظريات دبيران و همكاران، به اين نتيجه رسيده ام كه باز خورد، جايگاه نسبتا ضعيف تري در ميان مديران دارد. يكي از راههاي توسعه و بهسازي بازخورد، بها دادن به تفكر انتقادي و عمل به آن در محيطهاي آموزشي به است نظر مي رسد نقد و انتقاد در محيطهاي آموزشي آن گونه كه شايسته است، مورد توجه قرار نگرفته است. بسياري از تعارضات و تنش ها در روابط بين زيرسيستم هاي جامعه، شايد به نوعي از روابط مدير - معلم، معلم - دانش آموز، مدير - دانش آموز و ساير روابط سرچشمه بگيرد. پورسليمان در انتها، پيشنهادهايي در جهت بهبود عملكرد ارتباطي ارائه كرد كه تاكيد بر ارتباط متقابل، طراحي نظام تشويق و تنبيه مناسب، طراحي راهنماي مديريت، رسيدگي سريع به پيشنهادها و انتقادها، طراحي الگوي استاندارد مميزي ارتباطات در مدارس و توجه به استمرار سيستم روابط انساني مطلوب از اهم آنها بودند. سومين پژوهش ارائه شده در اين نشست ماهانه، توسط محمدرضا زمانيان و با عنوان بررسي نگرش هنرآموزان نسبت به برخي از شاخصهاي بهسازي عملكرد مديران و رابطه آن با نتايج ارزشيابي هنرآموزان در هنرستانهاي پسرانه شهر تهران در سال تحصيلي 771376 طرح گرديد. يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد، در مورد روابط انساني، اكثريت هنرآموزان (نزديك به 76 درصد ) به وجود روابط انساني از طرف مدير معتقدند. (هنرآموز واژه اي است كه به دبيران فني هنرستانها اطلاق مي گردد ) همچنين درصد بالايي عقيده دارند كه مدير، زمينه هاي لازم را براي ارتقاء شخصيت هنرآموزان فراهم مي كند و در مورد بروز خلاقيت و ابتكار، مديران، عملكرد بسيار خوبي داشته اند و زمينه هايي را فراهم كرده اند كه دانش آموزان از وجود خويش به عنوان يك منبع اطلاعاتي بهره مند شوند. همچنين درصد 72 افراد نمونه عقيده دارند مديران هنرآموزان را در تصميم گيريهاي مختلف مشاركت داده و وجود آنها را در تصميم گيريها مهم مي دانند. محمدرضا زمانيان درباره نتايج و موضوع تحقيق خود پيشنهاداتي را ارائه كرد كه از جمله آنها مي توان به اين موارد اشاره كرد: مديران در ايجاد زمينه هاي آموزشي و يادگيري اهتمام بيشتري داشته باشند و نسبت به فراهم كردن روابط انساني در هنرستانها و ايجاد زمينه هايي براي رشد شخصيت هنرآموزان كوشا باشند و نيز مديران در پر كردن فرمهاي ارزشيابي همكاران خود به واقعيتهاي موجود بيانديشند و همچنين سيستم آموزشي كشور، زمينه هاي پرورش استعدادها را از دوران متوسطه تقويت كند و مسئولان با اجراي ارزشيابي جامع نظام ارزشيابي موجود و با تشخيص موانع و مشكلات اجرايي اين نظام، با برگزاري كارگاههاي آموزشي براي مديران، فلسفه و نحوه اجراي دقيق فرمهاي ارزشيابي را توجيه كنند. در اين جلسه گروهي از مربيان پرورشي و مديران دبيرستانها و هنرستانهاي شهر تهران به همراه پژوهشگران، رابطين تحقيقاتي مناطق و مسئولان حضور داشتند. گزارش از: فاطمه قائمي