Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790219-48099S1

Date of Document: 2000-05-08

به مناسبت فرخنده زاد روز ميلاد امام پنجم (ع ) معرفت و عمل صالح دستاورد گسترده علوم نقلي در عالم تشيع، عمدتا به رهنمودهاي پيشوايان بزرگوار، امام محمد باقر (ع ) و امام جعفر صادق ( ع ) غنا يافته وگسترش پيدا كرده است. امام باقر پس از دوران فترت در قلب شبه جزيره و مركز خلافت جديد اسلامي در عراق، پيروان خويش را به دستاوردها و رهنمودهاي تازه اي راهنمايي فرمودند. ايشان با علم به اختناق طولاني در عصر امويان وابتداي حكومت عباسيان، لزوم تربيت نسل جديدي از دانشوران ديندار و متكي به ارزشهاي علوي را سرلوحه كار خود قرار دادند، به اين ترتيب دانشگاه بزرگ شيعه توسط ايشان و فرزند نامدار ايشان و عقل ناب علوي امام صادق ( ع ) بنيانگذاري شد. يكي از نكته هاي اصلي در دستورالعملهاي علمي و اخلاقي و ديني امام پنجم ( ع ) وابستگي، كردار به علم و اعتقاد بود. در واقع در هنگامه اي كه علما و فرزانگان، گوشه گيري و انزواپيشه كرده بودند امام محمد باقر ( ع ) مرتبا، بر ربط علم با عمل صالح و مسئوليت فرهنگمردان در قبال راهنمايي و هدايت عامه مردم تاكيد مي فرمودند. اين تاكيد تا بدانجا بود كه آن حضرت مي فرمود: عالم ينتفع بعلمه افضل من سبعين الف عابد يك دانشمند كه از علمش بهره گرفته شود فضيلت دارد بر هفتاد هزار عابد. ( بحارالانوار ج 78 ص ) 173 مجموعه شاگردان امام پنجم، علاوه بر توجه تام ايشان به آموزش و تربيت اخلاقي، مرتبا به تعامل اجتماعي تحريك مي شدند. در واقع از منظر ايشان اصل تجربه و آزمون عملي، محك و معياري براي سنجش ياران واقعي از عافيت جويان و دانشمندان غيرمسئول محسوب اين مي شد آفت، يعني كناره گيري فرهيختگان درنتيجه دوراني طولاني از ستم و استبداد به عادت ثانوي اهل فضل بدل شده و نوعي تصوف و انزواي منفي در روحيه ايشان ريشه گرفته بود. درعصر امام علي (ع ) كساني نظير حسن بصري، با استدلال بر اينكه در نبرد صفين حق و باطل در هم آميخته، به عبادت كه امري مستحسن بود رجوع مي كردند واوجب را باواجب عوض مي كردند، اين امر پس از امام اول به صورت بيماري فراگيري در ميان گروههاي تابعه درآمد و از همين منظر در كلمات وفرمايشات امام باقر و امام صادق (عليهماالسلام ) مكررا اين صفت نهي و نقد شده و علما به كردار و مسئوليت اجتماعي اندرز داده شده اند. صراحت بر اين رويكرد در گفتار امام باقر (ع ) تا بدانجا بود كه ربطي وثيق و فلسفي ميان عمل و دانايي قائل شده و معرفت شناسي و معرفت سنجي ويژه اي بر معيار عمل صالح را پيشاروي علويان و موءمنان مي نهادند. در گفتاري پرمعنا از آن حضرت آمده است كه: هيچ كرداري پذيرفته نيست جز به معرفت ومعرفتي نيست جز به همراهي كردار هر كه معرفت يافت او را به كردار رهنما شود و هر كه معرفت ندارد در ] [واقع فاقد هرگونه عملي محسوب مي گردد. ( همان ص ) 174 سالگرد ولادت آموزگار بزرگ معرفت و كردار نيك، امام محمد باقر ( ع ) بر موءمنان فرخنده باد...