Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790219-48088S3

Date of Document: 2000-05-08

مرحوم تيول در بهمن ماه سال 1286 ه -. ش يكي ديگر از توطئه هاي زيركانه محمد عليشاه در خنثي كردن نقش مجلس و تبديل نمودن آن به يك ارگان فرمايشي كه دخالتي در امور مملكتي نداشته باشد، پس از شش روز مبارزه پيگير مردم و پافشاري آنان برسر خواستهاي اساسي خود، به شكست انجاميد. مهمترين اين خواستها مربوط مي شد به عزل دو مستشار بلژيكي، نوز و پريم كه همه كاره اداره كل گمركات ايران شده و به ابزار دولت روسيه در اين سازمان تبديل شده بودند، يعني بر كالاهاي وارداتي روسي حداقل ماليات را مي بستند اما علاوه بر توهين و تحقير به بازرگانان ايراني، ماليات سنگيني براي كالاهاي صادراتي منظور كرده بودند. خواست مهم ديگر مردم عبارت بود از تاسيس انجمن هاي محلي كه به صورت پيوسته با مجلس انجام وظيفه نمايند. باتمام عذر و بهانه آوردن ها و كار شكني هاي محمد عليشاه، بالاخره فشار نهضت باعث تسليم وي و صدور دستخط ملوكانه درگردن گذاشتن براين خواستها گرديد. پس از آن دارالشورا و انجمنها، نيرو گرفته از شور مردم به كار پرداختند و بعضي نتايج مهم، كه در آن زمان به معجزه شبيه بود، از اين كار به دست از آمد جمله، آصف الدوله والي خراسان كه مانع تشكيل انجمن شده بود از والي گري عزل شد و در رابطه با فروش دخترهاي قوچاني به تركمنها مورد بازخواست قرار گرفت. به بدرفتاريهاي والي ها و خانهاي ولايات ديگر هم رسيدگي شد. يكي از مهمترين دستاوردهاي اين دوره از كار مجلس، لغو تيول داري بود. تا آن زمان دولت مركزي بجاي مقرري ساليانه، گرفتن ماليات دهات را به عده اي از درباريان و سركردگان فوج و غيره واگذار مي كرد. به اين ترتيب اين افراد به هر نحوي كه دلخواهشان بود با اهالي دهات رفتار مي كردند و پس از گذشتن يك زمان طولاني خود را صاحب آن دهات هم به حساب مي آوردند. با آبادتر شدن دهات ماليات پرداختي هم بالاتر مي رفت كه اين مازاد هم نصيب تيول داران در مي شد اواخر اسفند 1286 كميسيوني كه مجلس براي تامين كسر بودجه شش كرور توماني دولت تشكيل داده بود، تصميم گرفت كه تيول داري به كلي لغو شده و در عوض دولت ماليات دهات را جمع آوري كند و به مستمري بگيران از صندوق دولت حقوق بپردازد. اين تصميم كه پيشرفت بزرگي بود به تيول داران، فئودال ها و حاكمان نواحي، گران آمد و باعث دشمني آنان با مشروطه شد. تهيه كننده: رويا زارع كاريكاتورها از آرشيو حميد ساهر جنازه مرحوم تيول - روزنامه آذربايجان