Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790215-48060S1

Date of Document: 2000-05-04

ديدار با گل سرخ در قمصر كاشان كوچه باغها از عطر گل محمدي آكنده است با فرا رسيدن بهار، دره سرسبز و ييلاقي قمصر كاشان حال و هوايي خاص پيدا مي كند. كار گل و گلابگيري كه اين شهر را شهره كرده است، از نيمه ارديبهشت ماه آغاز مي شود و تا اواخر خرداد ادامه مي يابد. در وجه تسميه قمصر مي گويند: قمصر در اصل قم سر بوده است، يعني محل و مكاني بالاتر از قم كه به مرور زمان قمصر شده است، و به روايتي ديگر، قمصر در اصل كوه سر بوده يعني بالاي كوه يا درون كوه يا محلي كه اطراف و بالاي آن كوه است و به مرور زمان و با ورود اعراب اين كلمه معرب شده و به قم سر و سپس به قمصر تبديل شده است قمصر اين دره سرسبز و زيبا كه در25 كيلومتري جنوب غربي كاشان و در دامنه كوههاي سر به فلك كشيده كركس قرار دارد داراي آب و هوايي ييلاقي و سرد است. با شكفتن گلهاي سرخ محمدي در گلستان هاي زيبا و ديدني قمصر و با پراكنده شدن شميم دل انگيز آنها در فضا، شور و اشتياقي وصف ناشدني در اهالي قمصر بوجود مي آيد. مردم اين ديار، سپيده دمان، پيش از طلوع خورشيد زرين فام به بوستان ها و گلستان هاي پر از گل مي روند و با صلوات بر محمد و آل او، چيدن گل ها را آغاز مي كنند. گل چينان پس از پايان يافتن كار خود، گل ها را به كارگاه هاي گلابگيري مي برند و براي تهيه گلاب آماده مي كنند. گلابگيري به شيوه سنتي بر مبناي همان اصل ساده علمي تقطير و ميعان باوسايل ساده سنتي انجام مي شود كه همين كار به شيوه صنعتي نيز در چند كارخانه منطقه انجام مي گيرد. در سال هاي 52 و 54 هجري شمسي كه كارشناسان بلغاري روي گل سرخ مطالعه مي كردند، به اين نتيجه رسيدند كه گل سرخ محمدي قمصر كاشان در مقايسه با نمونه هاي مشابه در نقاط ديگر، از چنان كيفيتي برخوردار است كه بيشتر كارخانه هاي ادكلن سازي اروپا، براي تهيه عطر و ادكلن، از اسانس عطر گل قمصر استفاده مي كنند. اين موضوع سبب شده تا عطر و گلاب قمصر از ديرباز به صورت يك محصول نامي باقي بماند، در شهرت قمصر همين بس كه همه ساله خانه خدا با گلاب ناب محمدي اين شهر شست و شو داده مي شود. در قمصر بيش از 700 هكتار از زمين هاي كشاورزي به كشت گل اختصاص دارد و بيش از سه هزار خانوار به كار گل و گلابگيري سرگرم هستند. در اين شهر 1500 دستگاه ديگ گلابگيري سنتي و دو كارخانه صنعتي عطر و گلاب وجود دارد كه از هر كيلو /1 5 گل كيلو گرم گلاب و از هر 30 كيلو گل يك مثقال عطر به دست مي آيد. همچنين پس از قمصر، شهر نياسر و بيشتر روستاهاي كوهستاني كاشان به اين كار اشتغال دارند. به جرات مي توان گفت: بيشتر گلستان هاي گل و كارگاه هاي سنتي و كارخانه هاي صنعتي گلابگيري و نيز بيشترين صادرات اين محصول، متعلق به شهرستان كاشان است. اما فصل گلابگيري، گرچه زماني كوتاه است ولي در همين فاصله زماني هزاران گردشگر داخلي و خارجي براي تماشاي شيوه گلابگيري و تهيه سوغات بي همتاي قمصر به اين شهر سفر مي كنند. به گواهي آمار و ارقام، در اين مدت روزانه 15 10 تا هزار نفر از اين محل بازديد مي كنند و گاه شمار آنها به اندازه اي است كه معابر و خيابانهاي قمصر گنجايش رفت و آمد اين تعداد را ندارند. در سال هاي اخير و به موازات گسترش صادرات غيرنفتي، توسعه صنعت گردشگري نيز مدنظر سياستگذاران اقتصادي كشور بوده است و تلاشهايي براي جذب جهان صورت گرفته است، در حال حاضر سهم ايران و صنعت توريسم كمتر از يك هزارم درآمد دنيا در اين صنعت است. اين در حالي است كه به گواهي بسياري از كارشناسان داخلي و خارجي، ايران توانايي رقابت با بسياري از كشورهاي موفق در صنعت توريسم را دارد به ويژه اينكه ايران جزء ده كشور پرجاذبه گردشگري در جهان است. مدير ميراث فرهنگي كاشان درباره موقعيت اين شهرستان مي گويد: كاشان همراه با دو شهرستان مجاور خود يعني نطنز و آران و بيدگل و تا حدودي شهرستان اردستان، يكي از پرجاذبه ترين مناطق گردشگري و توريستي ميهن اسلامي ايران است. چرا كه كاشان با شبكه بزرگراه اصلي و مركزي زنجان - قزوين - تهران - قم - كاشان ارتباط دارد، به ويژه اينكه فاصله زماني و مسافت كاشان با قم و تهران از طريق بزرگراه بسيار كوتاه و از همه مهم تر ايمن و بدون خطر است، از سوي ديگر كساني كه مي خواهند با اتومبيل و از طريق زميني از استان ها و شهرهاي شمالي كشور به استان هاي جنوبي سفر كنند، بايد از كاشان بگذرند. كاشان از مسير دو محور اصلي توريستي يكي به تهران - قم - كاشان - اصفهان و شيراز و ديگري تهران - قم - كاشان - يزد - كرمان، پل ارتباطي بين شمال و جنوب كشور است و كمتر نقطه اي در ميان شهرهاي كشور ما چنين موقعيت ممتازي دارد. ضمنا آب و هواي معتدل كاشان به گونه اي است كه در بيشتر فصل هاي سال براي سفر و گردش مطلوب و مناسب است. اگر جاذبه هاي كوير را به ساير ويژگي هاي كاشان بيفزاييم منطقه كاشان يكي از مناطق كم نظير گردشگري در ايران است. حال دركنار توصيفاتي كه از كاشان شد كمبودها و نارسايي هايي نيز احساس مي شود و اين كاستي ها زماني بيشتر جلوه مي كنند كه سيل عظيم گردشگران در فصل گلابگيري به سوي اين شهر روانه است. رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين باره گفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي كشور كه خود سازمان ميراث فرهنگي و سازمان ايرانگردي و جهانگردي را زير پوشش دارد وظايفي در جهت توريسم عهده دار است. سيدحسن آزادبخش با اشاره به اين كه سازمان هاي ميراث فرهنگي تنها در استان هاي كشور تشكيل مي شود افزود: شهرستان كاشان به خاطر داشتن آثار تاريخي همچون ديگر استان ها داراي سازمان مستقل ميراث فرهنگي است. وي با اشاره به اين كه بيشترين وظيفه اداره ارشاد در زمينه گردشگري، رسيدگي به امور هتل ها به جهت تخت، اتاق، غذا و... است گفت: هر گردشگري كه وارد اين شهر مي شود بايد امكانات رفاهي و اقامتي برايش آماده باشد، اما كاشان به واسطه نداشتن امكانات كافي با مشكلاتي روبه روست. براي نمونه، گردشگري كه براي ديدن مراسم گلابگيري مي آيد، پس از پايان بازديد، به مكاني امن و راحت براي استراحت نياز دارد. البته وجود يك هتل در اين شهر كه وابسته به شهرداري كاشان است آن هم با 32 اتاق نسبتا خوب است اما اين امكان پاسخگوي نياز هزاران گردشگري كه در اين موسم به اين منطقه مي آيد نيست و اين خود از موانع بزرگ توريستي در كاشان است. مدير يكي از هتل هاي كاشان نيز از وضعيت گردشگري در اين شهرستان مي گويد: كاشان با داشتن آثار تاريخي و جاذبه هاي گردشگري بسيار، به ويژه در فصل بهار، پذيراي هزاران توريست داخلي و خارجي است و اين تعداد به اندازه اي است كه اماكن اقامتي اين شهرستان جوابگوي نيازهاي همه مسافران نيست. محمدحكيمي با اشاره به افزايش هزينه ها و اينكه درآمد هتل يك چهارم هزينه هاي آن است گفت: بيشترين مسافران كاشان تنها در فصل بهار به اين منطقه مي آيند و مجهز كردن هتل كه هزينه هاي بالايي را مي طلبد براي ما مقدور نيست. حكيمي همچنين افزود: با اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي تهران بخش سير و سياحت مكاتباتي انجام دادم حتي در زمان وزير وقت ارشاد آقاي ميرسليم، تقاضاي وام كردم ولي توجهي نشد. از آنجا كه مجهز كردن هر طبقه هتل در حدود 10 تا 15 ميليون تومان هزينه دربردارد تجهيز هتل بدون دريافت وام ناممكن است. وي از مسئولان خواست با توجه به توسعه صنعت گردشگري، تسهيلاتي در اختيار مديران هتل ها قرار دهند، چرا كه اولين نياز ضروري يك مسافر، داشتن مكاني آرام با خدمات سرويس رساني مناسب است. رئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي كاشان نيز افزود: به جز هتل بايد مكانهايي همچون مهمانپذير، قهوه خانه سنتي با حال و هواي آثار تاريخي در كنار مراكز گردشگري ايجاد شود. آزادبخش گفت: در حال حاضر در شهر نياسر كه خود از نقاط ديدني اطراف كاشان است در نظر است با تخصيص اعتبار، چنين پايگاهي، راه اندازي شود. وي با دعوت از صاحبان سرمايه گفت: چنانچه سرمايه داران بخواهند در اين كارها سرمايه گذاري كنند ما از آنها استقبال مي كنيم و از طريق وزارت ارشاد با استفاده از تبصره 3 و 5 اين وزارتخانه براي سرمايه گذاري وام در اختيارشان قرار مي دهيم. مدير ميراث فرهنگي نيز با اشاره به نبود اماكن اقامتي و مراكز سرويس دهي گردشگران به عنوان نيازهاي ضروري اين شهرستان گفت: با افتتاح بزرگراه كاشان - قم تعداد بازديدكنندگان فروردين ماه امسال به نسبت سال گذشته 20 درصد افزايش داشته است و اكنون با فصل گلابگيري در قمصر توجه مردم براي سفر به كاشان به مراتب بيشتر از سال گذشته است. ضروري است به همان نسبت امكانات خدماتي نيز در شهر افزايش يابد تا تسهيلاتي براي بازديدكنندگان وجود داشته باشد. سيف الله امينيان در بخش ديگري از سخنانش درباره كمبودهاي اين شهرستان گفت: بسياري از كساني كه به بازديد از مراسم گلابگيري مي آيند، مايل اند مقداري گلاب خريداري كنند. متاسفانه بيشتر فروشندگان به آنها جنس قلابي و نامرغوب مي فروشند و براي مبلغي سود شخصي سابقه قمصر و كاشان را خراب مي كنند. اين موضوع ايجاب مي كند مراجع ناظر به امور توريستي مانند فرمانداري يا مراكز ايرانگردي و جهانگردي يا شهرداري بر اين امر نظارت داشته باشند. همچنين ضروري است در اين فصل، دو يا سه مركز بزرگ عرضه عطر و گلاب و عرقيات داير شود تا جنس مرغوب با بسته بندي زيبا به مشتريان ارائه شود تا خاطره و سابقه خوشي در ذهن مسافر به جاي بماند. وي درباره راههاي افزايش درآمد از محل گردشگري تسهيلات مورد نياز آن گفت: بر اساس سابقه و بنا به تجربه مي توانم بگويم ايجاد مراكز سرويس دهي اعم از امكانات اقامتي - غذاخوري و چايخانه، ايجاد مراكز عرضه توليدت بومي و صنايع دستي، چاپ كتاب و بروشور و جزوه از بناهاي تاريخي، احداث مراكزي براي بيتوته مسافران، نصب تابلوهاي راهنما در نقاط مختلف شهر و در نهايت برخورد خوش و صادقانه و صميمي با گردشگران، موجب افزايش سطح درآمد و باعث افزايش تعداد گردشگر خواهد بود. وي اضافه كرد: با تاسيس دفاتر و مراكز توريستي و پيش بيني تعدادي وسيله نقليه مناسب همراه با برنامه ريزي منظم توريست هايي را كه به كاشان سفر مي كنند راهنمايي كرد و با دريافت هزينه اي مختصر، آنها را با تورهاي يكي دو ساعته به ديدن بقيه آثار شهر برد. تاسيس دفتر ايرانگردي مهندس امينيان از تاسيس دفتر ايرانگردي، جهانگردي در كاشان در فصل گلابگيري خبر داد و گفت: اين دفتر در خانه تاريخي طباطبائي ها داير خواهد شد و در راستاي هدف هاي توسعه گردشگري در اين شهر گام برخواهد داشت. مدير ميراث فرهنگي كاشان با اشاره به وجود جاذبه هاي طبيعي و تاريخي در اين شهر، بزرگ ترين مشكل بر سر راه توسعه گردشگري در كاشان را كمبود مكانهاي اقامتي مسافران ذكر كرد و افزود: در حال حاضر ظرفيت هاي موجود جوابگوي نيازها نيستند. وي با اشاره به تبصره 36 بودجه دولت گفت: سازمان ميراث فرهنگي كشور از محل اعتبارات تبصره 36 خانه عامريها واقع در اين شهر را براي ايجاد مكان رفاهي و خدمات رساني به گردشگران خريداري و پس از مرمت اداره امور آن را به بخش خصوصي واگذار خواهد كرد. اعظم السادات مسعودي علوي خبرنگار همشهري در كاشان