Hamshahri corpus document

DOC ID : H-790210-47986S1

Date of Document: 2000-04-29

تئاتر و استواري فرهنگ صلح گزارش همشهري از مراسم روزجهاني تئاتر در سالن اصلي تئاتر شهر اشاره: دوم فروردين ماه هر سال به عنوان روز جهاني تئاتر نامگذاري شده است اما، در كشور ما و به دليل تعطيلات نوروزي در اين روز عملا هيچ گونه مراسمي انجام نمي گيرد. اما براي آنكه قافله تئاتر كشور از ساير ملل عقب نماند، حدود يك ماه پس از روز جهاني تئاتر و به همان مناسبت مراسمي در داخل كشور اجرا مي شود. روز جهاني تئاتر در چند سال گذشته چندان جدي گرفته نشد، اما در سال جاري و با برنامه ريزيهاي نسبتا موفقي كه صورت گرفته اين مراسم در سالن تئاتر شهر به اجرا درآمد. برخلاف سالهاي گذشته، مراسم امسال اندكي كاربردي تر شده است و از فعالين عرصه تئاتر تقدير به عمل آمده است، اگرچه هنوز مشخص نيست كه اين تشويقها و تقديرها، بر بنياد چه معياري صورت پذيرفته و چه كساني در انتخاب برگزيدگان تئاتري سال 78 دست اندركار بودند. در هر حال در هر قضاوت و داوري اي، گروهي ابراز رضايت وگروهي نگران و نارضايتي پيشه مي كنند، اما مهم آن است كه چرخه تئاتر كشور كه چند سالي است تحركي خاص پيدا كرده با تمامي كمي و كاستي ها، حركتي رو به جلو دارد. نوشته زير گزارشي كوتاه از مراسم روز جهاني تئاتر در سالن اصلي تئاتر شهر است كه هفته گذشته برگزار گرديد. گروه هنري مراسم با ورود غيرمنتظره ثريا قاسمي بازيگر تئاتر و سينما كه به عنوان مجري در اين برنامه ايفاي وظيفه مي كرد، آغاز شد. وي ضمن پاس داشت اين روز گفت: ما در اينجا گرد آمده ايم تا در روز مقدس تئاتر تعزيه و نمايشهاي مذهبي را با حضور خانواده تئاتر گرامي بداريم. ثريا قاسمي پس از تبريك اين روز به مدعوين و حاضران در سالن پيام ميشل ترامبله نمايشنامه نويس كانادايي را قرائت كرد. ترامبله در قسمتي از پيام خود به خانواده تئاتر در دنيا گفته است: براي جهاني كردن متن هاي نمايشي لازم نيست كه مكان نوشته شدن آن دريافته بلكه شود، كافي است انسانيت مستتر در آن و ارتباط با پيام آن و زيبايي ساختار آن به درستي درك شود. هيچ نويسنده اي صرف اقامت در پاريس يا نيويورك جهاني تر از نويسنده اي كه در چيكوتيمي و يا پورت و پرنس زندگي مي كند، نيست. نويسنده زماني جهاني مي شود كه درباره مطلبي كه خوب مي شناسد، براي تماشاگري كه آماده گفتمان است و چشم بصيرت دارد، بنويسد. اين دو مي توانند با توسل به اعجاز تئاتر بلكه ساده و سرراست روح انساني را شرح دهند و رمز و راز همه گنجينه خود را ارائه كنند. در ادامه مراسم حسين سليمي كه رياست مركز هنرهاي نمايشي را به عهده دارد، از تغييرات تازه در سياستگذاري و بودجه ريزي اين مركز خبر داد و گفت: امسال براي اولين بار در طول تاريخ تئاتر ايران، قانون سياست هاي نمايشي از سوي شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد و از طرف رئيس جمهوري به وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ابلاغ شد. وي با فرخنده ياد كردن چنين اتفاقي در تاريخ تئاتر ايران، با بيان اين كه با چنين اتفاقي دولت به لحاظ مادي و معنوي ملزم است از تئاتر و هنرمندان آن حمايت كند، گفت: براي اولين بار در سال 79 رديف بودجه اي از بودجه كل كشور به هنر تئاتر اختصاص يافته است كه اميدواريم با اين رديف بودجه، بسياري از مشكلات مالي تئاتر در سال جاري كم و كمتر شود. رئيس مركز هنرهاي نمايشي شكل گيري خانه تئاتر در جامعه تئاتر را در سال 78 اتفاق بزرگي دانست و در خصوص آن گفت: خانه تئاتر اولين سنديكاي رسمي خانواده تئاتر است. اميدواريم معيارهاي رفتار حرفه اي و معيارهاي حرفه اي هنر تئاتر توسط اين خانه و نهاد صنفي مشخص شود. سليمي در سخنان كوتاه خود از منتقدان و مطبوعات سپاسگزاري كرد كه با انتقادهاي مفيد خود مركز هنرهاي نمايشي را راهنمايي كردند. وي همچنين با اشاره به مشكلات مالي تئاتر در سال گذشته و همياري هنرمندان تئاتر در اين سال، از كليه كاركنان صحنه و پشت صحنه تقدير و تشكر به عمل آورد. سليمي يادآور شد براي سال 79 برنامه ريزي هايي انجام شده است تا اين هنر در عرصه بين المللي معرفي شود و حضور پيدا كند و اميدواريم سال 1379 سال درخشش هنر تئاتر ايران در صحنه بين المللي باشد. سخنان سليمي درباره سياستگذاري تئاتر كشور در حالي ايراد شد كه در سال گذشته عمده رويكرد مركز هنرهاي نمايشي به تئاتر تهران بوده است و تئاتر شهرستان در لفافه تئاتر مركز يا گم شده يا فراموش گرديده است، سليمي هيچ سخني از تئاتر شهرستان و سياستگذاري براي اين تئاتر نگفت، همچنانكه جاي بسياري از چهره هاي آشناي تئاتر شهرستان در اين مراسم خالي بود، اگرچه معاون هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در سخنان خود حداقل نام و يادي از تئاتر شهرستان به عمل آورد و توانست اذهان را اندكي تسلي بخشد. پس از سخنان رئيس مركز هنرهاي نمايشي دكتر جليل شاهي دبير كل كميسيون ملي يونسكو در ايران - طي سخناني به نقش هنر تئاتر در استواري هنر و فرهنگ صلح اشاره كرد و تئاتر را همچون كلاس درسي دانست كه هنرمندان با مخاطبان خود مستقيما در ارتباط هستند. وي در قسمت ديگري از سخنان خود، اقدامات مهم يونسكو در خصوص ميراث فرهنگي كشور را برشمرد و تاكيد كرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و مركز هنرهاي نمايشي رسالت حفظ نمايش هاي سنتي و به خصوص تعزيه را به عهده دارند و بايد تلاش كنند كه حاملان آن را ارج نهند. درادامه مهندس مرتضي كاظمي پيام ملي را به مناسبت اين روز بزرگ قرائت كرد. وي در قسمتي از اين پيام گفت: در نخستين سال از هزاره سوم روز جهاني هنري ديرينه سال را گرامي مي داريم كه هزاره هايي چند را از نخستين دوران پيدايش حيات، همراه انسان بوده است. انساني ترين هنري كه زندگي را آن سان كه بوده است - بي آنكه آن را به شائبه هايي از اغراق يا مذمت و تحقير بيالايد - نمايش داده است. وي گفت: تئاتر همواره بر بلندترين نقطه چشم انداز ذهن و ذوق انسان ها اوج خلاقيت و آفرينشگري انديشه را به نمايش گذارده و متعالي ترين ارزش هاي تاريخ بشري را در بياني بديع بازگو كرده و بدين دليل ترتيب زندگي را تحمل پذير ساخته است. به همين مناسبت است كه تئاتر رابطه اي صريح و روشن و منتقدانه با ابعاد گوناگون زندگي فردي و مناسبات اجتماعي داشته است و هنوز هم دارد تا آنجا كه رجحان و برتري آن بر پديده هاي مدرني همچون سينما و تلويزيون همچنان پابرجاست. كاظمي در پايان سخنان خود توجه به تئاتر شهرستان ها و زمينه هاي رونق بيش از پيش تئاتر را در همه شهرهاي كشور مورد تاكيد قرار داد. وي در پايان گفته هايش پوزش وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي را به اطلاع مدعوين عطاءالله رساند مهاجراني كه قرار بود در اين نشست اهداءكننده جوايز به برگزيدگان تئاتري باشد، پس از نشست با مديران مسئول مطبوعات، ميزگرد مطبوعاتي با خبرنگاران ترتيب داد و همين امر مانع از حضور وي در مراسم تئاتر شد. در پايان اين مراسم از هنرمندان فعال و برجسته تئاتر و تعزيه، نويسندگان، محققان و پژوهشگران اين عرصه از سوي مركز هنرهاي نمايشي با اهداي لوح تقدير و جايزه ويژه تقدير و تجليل به عمل آمد. در حاشيه مراسم * در ميان افرادي كه به عنوان برگزيدگان تئاتر سال 78 به روي صحنه آمدند، استاد اكبر رادي از جمله مستحق ترين بود. وي كه در سال گذشته دو نمايش از نوشته هايش به نامهاي آميزقلمدون و شب روي سنگفرش خيس به كارگرداني هادي مرزبان به روي صحنه رفت، از معدود نمايشنامه نويسان صاحب سبك و پيشكسوت تئاتر كشور به شمار مي رود كه مدتها كنج عزلت گزيده علاوه بود بر استاد رادي، از حميد امجد نيز تقدير به عمل آمد، امجد در سال گذشته علاوه بر نويسندگي و كارگرداني نمايش يكي از تحقيقي ترين كتابهاي تاريخ تئاتر كشورمان را نيز روانه بازار نشر ساخت. امجد با انتشار فصلنامه صحنه - كه از سوي حوزه هنري منتشر مي شود - نشان داد كه بازبان روزنامه نگاري تاچه پايه آشناست، آگاهان و اهل فن براي مقايسه اي سطحي مي توانند مجله نمايش - كه از سوي مركز هنرهاي نمايشي منتشر مي شود - را با اين نشريه مقايسه كنند و سپس خود درباره كيفيت و پرداخت مطالب هر دو به داوري بپردازند. * مراسم روز جهاني تئاتر كه قرار بود راس ساعت 18 برگزار شود با نيم ساعت تاخير و با قرائت قرآن از سوي يك نوجوان آغاز شد. * معلوم نبود به چه دليل در آغاز مراسم، نور سالن اصلي تئاترشهر خاموش شد و تنها نور سالن نوري بود كه بر جايگاه سخنراني پرتوافشاني مي كرد. * در هنگام اهداي جايزه به اكبر رادي، تاخيري به وجود آمد كه خوشبختانه اين جايزه زود پيدا شد. * به دليل غايب بودن حسن ملكي مدير انتشارات تجربه، مجري مراسم اعلام كرد كه اين جايزه را براي او نگه مي داريم. اين درحالي بود كه مجري براي غايبان جايزه بگير ديگر اين مراسم، چنين چيزي را اعلام نكرده به بود اين دليل همه با شنيدن آن متعجب شدند. * پس از اهداي لوح تقدير و جايزه به دختر زنده ياد نعمت الله گرجي ثريا قاسمي، با كشيدن آه بزرگي، گفت: كاش وقتي ما زنده هم هستيم قدرمان را، بدانيد! * طبق اعلام برنامه از طريق بروشور قرار بود پس از پايان مراسم و تجليل از هنرمندان از مدعوين پذيرايي شود و سپس تعزيه حر اجرا شود ولي پس از پايان تجليل از هنرمندان تعزيه، تعزيه حر به كارگرداني مجيد جعفري به اجرا درآمد و پذيرايي از ميهمانان به بعداز اجراي تعزيه موكول شد. * هنگام شروع تعزيه بسياري از ميهمانان و مدعوين حاضر، سالن نمايش را ترك كردند، اين درحالي بود كه مسئولان مركز هنرهاي نمايشي و امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هم در ميان ترك كنندگان سالن هم ديده مي شدند. با خروج مدعوين حاضر در سالن هم معلوم شد كه علاقه مندان شبيه خواني و تعزيه چقدر هستند و چگونه از اين هنر استقبال مي كنند! هنگام * قرائت پيامي به مناسبت روز جهاني تئاتر توسط يكي از مسئولان بسياري، از حاضران در سالن به صحبت هاي درگوشي پرداختند. بسياري از حاضران عنوان مي كردند كه اين كم توجهي از سوي ميهمانان البته ناشي از بدقرائت كردن اين پيام بود. * در بخش تقدير از مطبوعات و انتشارات بسياري از علاقه مندان از انتخاب نشريات خاص و تقدير از آنان، انتقاد كردند.